Έχει περάσει τα 100 αλλά η σκέψη της είναι κρυστάλλινη. Τόσο που θυμάται πολύ καλά τι σημαίνει γενοκτονία και ξεριζωμός και πόσο αυτό καθορίζει τις ζωές των ανθρώπων. Εξάλλου και η ίδια είναι παιδί μιας ξεριζωμένης οικογένειας που κατάφερε να διασωθεί κατά τη Γενοκτονία των Αρμενίων, το 1915.
Η Κλάρα Μαργκοσιάν, μια σπουδαία κυρία 102 ετών που ζει στο Φρέσνο της Καλιφόρνιας, πριν από μερικές εβδομάδες υπενθύμισε σε όλους τι σημαίνει «άνθρωπος».
Με τη βοήθεια του διακόνου της εκκλησίας στο Φρέσνο, μεταβίβασε 1.000.000 δολάρια στην ανθρωπιστική οργάνωση Armenia Fund, με έδρα το Λος Άντζελες, προκειμένου αυτά να διατεθούν για την ανακούφιση πληγέντων από τον πόλεμο στο Ναγκόρνο Καραμπάχ (Αρτσάχ). «Θέλω να στείλω μήνυμα στον αρμενικό λαό. Πείτε τους να πιστεύουν στον Θεό και ο ένας στον άλλον», είπε η 102χρονη γυναίκα που είναι ιδιαίτερα θρησκευόμενη.
Αφορμή για να πάρει αυτήν την απόφαση στάθηκε η συζήτηση των δύο γυναικών που τη φροντίζουν, της Νουνουφάρ Χαλατιάν και της Μάργκο Έλισον οι οποίες επίσης προσέφεραν χρήματα για τον ίδιο σκοπό 1.000 και 700 δολάρια αντίστοιχα. Αρμένιες μετανάστριες και εκείνες, δεν μπορούσαν να αντέξουν με όλα όσα μάθαιναν για τους συμπατριώτες τους που πολεμούσαν κατά των Αζέρων στο Ναγκόρνο Καραμπάχ. Παρόλο που πρόσεχαν τι έλεγαν μπροστά στην 102χρονη Κλάρα για να μην τη στεναχωρήσουν από τα άσχημα νέα της πατρίδας, εκείνη αντιλήφθηκε τα πάντα και μάλιστα αποφάσισε να δείξει έμπρακτα την αλληλεγγύη της προσφέροντας χρήματα.
Η οικογένεια της Μαργκοσιάν σε φωτογραφία που κρατάει η Αρμένια μετανάστρια Νουνουφάρ Χαλατιάν. Η Μαργκοσιάν βρίσκεται τέρμα δεξιά (φωτ.: Genaro Molina / Los Angeles Times)
Κανείς από την οικογένειά της δεν ήταν γνωστός για αγαθοεργίες αλλά εκείνη, η τελευταία εν ζωή από τους Μαργκοσιάν και χωρίς άλλους συγγενείς αποφάσισε να δώσει χρήματα στη μνήμη όλων. Η αρμενική διασπορά γρήγορα έμαθε πως μια αιωνόβια γυναίκα από το Φρέσνο έκανε ένα τέτοιο δώρο στην Αρμενία. Μάλιστα ένας ξάδερφος της Έλισον που ζει στην Αρμενία, της τηλεφώνησε για να τη ρωτήσει εάν γνώριζε τη δωρήτρια. Εκείνη του απάντησε πως πρόκειται για την «Κλάρα μου», τη γυναίκα στην οποία εργαζόταν. Μέσω του τάμπλετ της η Μαργκοσιάν συνομίλησε με βιντεοκλήση με τον άνθρωπο που με δάκρυα στα μάτια την ευχαρίστησε. Της είπε ότι τα χρήματα έδωσαν μια διαφορετική ελπίδα στους Αρμένιους, καθώς προέρχονταν από επιζήσασα της Γενοκτονίας.
Η Κναρίκ Κλάρα Μαρκοσιάν γεννήθηκε μετά τη Γενοκτονία. Η μητέρα της ήταν έγκυος στον μεγαλύτερο αδερφό της όταν οι Τούρκοι Οθωμανοί άρχισαν να διαπράττουν εγκλήματα. Τον γέννησε στις 25 Απριλίου 1915. Οι Τούρκοι γείτονές τους τους έκρυβαν. Όταν όμως βγήκε η απόφαση ότι θα εκτελούνταν οι οικογένειες των Τούρκων που έκρυβαν Αρμένιους, οι γονείς της έφυγαν με κατεύθυνση τη Ρωσία κρατώντας των τριών ημερών μωρό τους. Η Κλάρα και η νεότερη αδερφή της γεννήθηκαν στο ρωσικό έδαφος. Στη συνέχεια, ένας προς ένας οι επιζώντες συγγενείς τους έφθαναν και εκείνοι εκεί.
Η οικογένειά τους κατάφερε να ριζώσει στη νέα πατρίδα και να ασχοληθεί με επιτυχία με την ωρολογοποιία. Ούτε η Κλάρα, ούτε τα αδέρφια της παντρεύτηκαν ποτέ.
Ένας οικογενειακός φίλος τους είχε πει ότι εάν αποταμίευαν ένα μικρό ποσό κάθε μήνα, στα γεράματά τους θα ήταν πλούσιοι. Η Μαργκοσιάν ακόμα τον μνημονεύει στις προσευχές της.
Παρακολουθώντας βίντεο με τα επεισόδια στην Αρμενία λόγω της παράδοσης γης στο Αρτσάχ και τον εκτοπισμό χιλιάδων Αρμενίων από την περιοχή, είδε πως κάποιοι έκαιγαν τα σπίτια που άφηναν. Τότε ρώτησε, εάν ο κόσμος ήταν χαρούμενος που τελείωσε ο πόλεμος. Η Χαλατιάν της έπιασε το χέρι και της έδωσε μια ανακουφιστική απάντηση: «Νομίζω ότι οι άνθρωποι των οποίων τα παιδιά θα επιστρέψουν ζωντανά στο σπίτι, και από τις δύο πλευρές, είναι χαρούμενοι που τελείωσε».
- Με πληροφορίες από την εφημ. Los Angeles Times και την βραβευμένη με Πούλιτζερ Νταϊάνα Μάρκουμ.
