Τουριστικές ευκαιρίες σε εγκαταλελειμμένες εστίες Ελλήνων φαίνεται ότι ψάχνουν οι Τούρκοι, καθώς παρόμοια σχέδια με αυτά που αφορούν τη Σάντα των Ποντίων κάνουν και για το Λεβίσι (τουρκικά: Kayaköy), το ελληνικό χωριό-φάντασμα στη Μικρά Ασία, στην επαρχία των Μούγλων απέναντι από τη Ρόδο, το οποίο έχει ήδη καταχωριστεί ως «εύθραυστη περιοχή που χρήζει προστασίας».
Σχεδόν έναν αιώνα μετά τον ξεριζωμό των κατοίκων του (97 χρόνια για την ακρίβεια), περίπου 400 σπίτια και δύο εκκλησίες στέκουν ακόμα μέσα στον αρχαιολογικό χώρο.
Το Λιβίσι (ή Λεβίσι) είναι χτισμένο στα ερείπια αρχαίας πόλης, πιθανότατα της Καρμυλησσού. Πριν από μερικά χρόνια υπήρχαν σχέδια για την εκχώρησή του σε ιδιώτη επενδυτή, τα οποία συνάντησαν σφοδρές αντιδράσεις. Απλώνεται σε μια βουνοπλαγιά και κυρίως προσελκύει όσους επισκέπτονται το γειτονικό παραθαλάσσιο θέρετρο, τη Μάκρη.
Πάντως, το τωρινό σχέδιο της Διεύθυνσης Πολιτισμού και Τουρισμού των Μούγλων προβλέπει εργασίες αναστήλωσης, πρωτίστως των δύο εκκλησιών. «Το έργο, που δεν έχει ακόμα πάρει έγκριση, αναμένεται να χρηματοδοτηθεί από το γραφείο του κυβερνήτη», δήλωσε στο Anadolu ο επικεφαλής της διεύθυνσης Ζεκερίγια Μπινγκιόλ.
Επίσης διαβεβαίωσε ότι θα παραμείνει ανέπαφος ο χαρακτήρας των κτηρίων που θα αναστηλωθούν, καθώς το Λεβίσι προσελκύει επισκέπτες κυρίως για την αρχιτεκτονική του ομορφιά. «Πέρσι το επισκέφθηκαν 99.000 άνθρωποι και φέτος, μέχρι το τέλος Οκτωβρίου, περίπου 38.000. Μόλις ολοκληρωθεί το σχέδιο αποκατάστασης θα έχει ακόμα περισσότερους», πρόσθεσε.
Στις αρχές του 20ού αιώνα φιλοξενούσε περίπου 2.000 κατοίκους, Έλληνες κατά κύριο λόγο. Χωρισμένο σε τρεις συνοικίες-ενορίες είχε νοσοκομείο, σχολείο και βιβλιοθήκη.
Το 2015 εκεί είχαν γυριστεί σκηνές για την ταινία Τhe Water Diviner του Ράσελ Κρόου, η οποία παρουσιάζει τους Τούρκους ως πατριώτες που μάχονται κατά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, ενώ θεωρείται ότι αποτέλεσε έμπνευση και για το φανταστικό χωριό στο βιβλίο Πουλιά χωρίς φτερά του Λουί ντε Μπερνιέ.
