Ο κοινωνιολόγος, ιστορικός και συγγραφέας Τανέρ Ακτσάμ είναι ο πρώτος Τούρκος ακαδημαϊκός που τόλμησε να χρησιμοποιήσει δημόσια τον όρο «γενοκτονία» για τη σφαγή των Αρμενίων. «Επικηρυγμένος» από την Άγκυρα, σήμερα ζει στις ΗΠΑ και είναι καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Κλαρκ της Μασαχουσέτης, στην έδρα για την έρευνα και τη διδασκαλία της Γενοκτονίας των Αρμενίων.
Την ανάγκη έρευνας για τη Γενοκτονία των Αρμενίων από κάποιο αξιόπιστο θεσμικό όργανο υπογράμμισε ο Τούρκος ιστορικός, κοινωνιολόγος και συγγραφέας δρ Τανέρ Ακτσάμ, ο πρώτος Τούρκος ακαδημαϊκός που τόλμησε να χρησιμοποιήσει δημόσια τον όρο «γενοκτονία» για τη σφαγή των Αρμενίων.
Με αφορμή την εντολή Ερντογάν για σύσταση οργανισμού που θα αποδομήσει τα επιχειρήματα της αρμενικής πλευράς περί γενοκτονίας και θα εκπονήσει σχετική στρατηγική, ο Ακσάμ απηύθυνε ανοιχτή επιστολή επισημαίνοντας ότι ούτε στη βόρεια Αμερική υπάρχει επίσημος κρατικός οργανισμός που να ασχολείται με τη Γενοκτονία των Αρμενίων.
«Η μόνη αποστολή αυτού του νέου οργανισμού θα είναι να καταγράψει τις ποικίλες διαστάσεις αυτού του θέματος –όπως ο πολιτισμός, η ιστορία, η προπαγάνδα και ο νόμος και όχι μόνο η πολιτική– συνολικά. Επιπροσθέτως, στο πλαίσιο αυτής της απόφασης αναφέρθηκε ότι “ο οργανισμός θα είναι αυτόνομος, μια πρωτοβουλία της κοινωνίας των πολιτών που δεν θα συνδέεται απευθείας με την κυβέρνηση ή το κράτος”», σημειώνει ο Τούρκος ακαδημαϊκός.
Ο Τανέρ Ακτσάμ με τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν κατά τη διάρκεια εκδήλωσης για τη βράβευση του Τούρκου ιστορικού (φωτ.: clarknow.clarku.edu)
Σε κάθε περίπτωση, το νέο θα πρέπει να γίνει δεκτό με την αναγνώριση μιας άλλης πικρής αλήθειας ότι, όπως γράφει, «σήμερα, σε ολόκληρη τη βόρεια Αμερική δεν υπάρχει ούτε ένα ερευνητικό κέντρο ή ακαδημαϊκό πρόγραμμα σε κάποιο πανεπιστήμιο το οποίο να ασχολείται αποκλειστικά ή άμεσα με την αρμενική γενοκτονία ή που να δημιουργήθηκε για αυτό το λόγο».
Την ίδια ώρα υπάρχουν περίπου 250 προγράμματα αμερικανικών πανεπιστημίων που αφορούν τη μελέτη του Ολοκαυτώματος. Κάποια από αυτά είναι απλά ερευνητικά ινστιτούτα. Κι αυτό δεν είναι κάτι που μπορεί κανείς να καταπιεί εύκολα, με δεδομένο τα όσα πέρασε ο αρμενικός λαός από τους Τούρκους Οθωμανούς στις αρχές του 20ού αιώνα.
«Πλην των αφοσιωμένων και ανεκτίμητων προσπαθειών ποικίλων ανεξάρτητων αρμενικών ινστιτούτων, οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών, και μεμονωμένων πανεπιστημιακών που συμβάλλουν με τις μελέτες τους στις Αρμενικές Σπουδές όπου εντάσσεται και η Γενοκτονία των Αρμενίων, δεν υπάρχει θεσμοποίηση αυτού του επιστημονικού πεδίου εντός της αμερικανικής ακαδημαϊκής κοινότητας ενώ συγχρόνως υπάρχει έλλειψη ερευνών και μελετών. Η μεγαλύτερη πρόκληση για περαιτέρω πρόοδο αυτού του τομέα είναι η απουσία των θεσμικών δομών εντός των αμερικανικών πανεπιστημίων», είπε.
Και όπως εξήγησε ο ακαδημαϊκός, δεν είναι δυνατό να αντιμετωπιστεί η άρνηση της Τουρκίας να αναγνωρίσει τη Γενοκτονία των Αρμενίων, χωρίς να υπάρχουν θεσμικοί οργανισμοί ή ινστιτούτα που θα απαντούν τεκμηριωμένα στη βιομηχανία της άρνησης.
«Θα ήταν ανόητο να υποθέσουμε ότι επειδή απλά κατέχουμε την αλήθεια των ιστορικών γεγονότων που είναι από την πλευρά μας, αυτός είναι ο μόνος παράγοντας που μακροπρόθεσμα θα καθορίσει ποιος θα επικρατήσει», τόνισε.
Ο Τανέρ Ακτσάμ εξέφρασε την ευχή, αυτή η τελευταία κίνηση της Τουρκίας, να θέσει σε συναγερμό την κοινωνία και να γίνει αντιληπτή η σπουδαιότητα του θέματος. «Ένας από τους πιο σημαντικούς τρόπους για να αντιμετωπιστεί η τουρκική άρνηση και ο νέος οργανισμός της Τουρκίας, είναι αυτός ακριβώς που γράφω: η θεσμοποίηση της έρευνας για την αρμενική Γενοκτονία, σε ένα ακαδημαϊκό περιβάλλον», έγραψε κλείνοντας την επιστολή του ο Τούρκος ιστορικός.
Μετάφραση: Πόπη Παπαγεωργίου.
