Μαθαίνω ποντιακά: Γνωρίζεις τι είναι το τέρτ’;

Από το περσικό derd προέρχεται η λέξη της ποντιακής διαλέκτου τέρτ’ (σε Κερασούντα τέρτιν και δεύτερος τύπος τάρτ’), που στα νέα ελληνικά υπάρχει ως ντέρτι. Ωστόσο, σύμφωνα με τον Άνθιμο Παπαδόπουλο στο Ιστορικόν λεξικόν της ποντικής διαλέκτου, το ουσιαστικό έχει τρεις σημασίες, και δεν περιγράφει μόνο τον μεγάλο καημό, την ερωτική στεναχώρια.

Η κύρια σημασία είναι βάσανο, ταλαιπωρία. Όμως περιγράφει και τη χρόνια νόσο (γνωμικό: Ο Θεός δί’ το τέρτ’, δί’ και το τερμάν).

Επίσης, χρησιμοποιείται για τη θλίψη και τον καημό. Η σχετική παροιμία που δείχνει ότι σε σχέση με μια μεγάλη στεναχώρια ή μια δύσκολη κατάσταση υπάρχει πάντα κάτι χειρότερο, λέει το εξής: Όλεν το τέρτι μ’ τη πεθεράς-ι-μ’ ο θάνατον ας έτον.

• Βρείτε, μάθετε και διαδώστε την έννοια ακόμα περισσότερων ποντιακών λέξεων και φράσεων στο λεξικό του pontos-news.gr.