Ηχηρό μήνυμα έστειλαν οι περισσότεροι από πέντε χιλιάδες πολίτες που έδωσαν βροντερό παρών την Κυριακή 19 Μαΐου στην κεντρική εκδήλωση μνήμης για τα 100 χρόνια από τη Γενοκτονία των Ποντίων, που διοργανώθηκε από την ΠΟΕ στην πλατεία Αγίας Σοφίας, στη Θεσσαλονίκη. Κανείς δεν θα ξεχάσει τη Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου, και ο αγώνας για την διεθνή αναγνώριση θα είναι διαρκής και έντονος, είπαν με ένα στόμα οι άνθρωποι κάθε ηλικίας που συμμετείχαν στην απογευματινή συγκέντρωση και στην πορεία που ακολούθησε. «Ο Πόντος ζει» φώναξε πολλές φορές στα ελληνικά ο Γιάννης Βασίλης Γιαϊλαλί κατά τη διάρκεια της ομιλίας του. Ο Τούρκος πολίτης, ο γνωστός ακτιβιστής με την ποντιακή καταγωγή, ήταν ο κεντρικός ομιλητής στην εκδήλωση, όπου η συμμετοχή του κόσμου ήταν εντυπωσιακή, κατά πολλούς η μεγαλύτερη όλων των εποχών. Η εκδήλωση, που τελούσε υπό την αιγίδα της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος, ήταν άρτια οργανωμένη από την αρχή μέχρι το τέλος, δίνοντας μεγάλη βάση στην περιφρούρηση. Ωστόσο, ένας 29χρονος που συμμετείχε στην πορεία, φεύγοντας από το τουρκικό προξενείο, μαχαιρώθηκε από αγνώστους.
Ο κόσμος είχε αρχίσει να μαζεύεται από νωρίς στην πλατεία Αγίας Σοφίας, και όταν η δάδα με τη «Φλόγα του Πόντου» έφτασε στην πλατεία από τους ποδηλάτες που την μετέφεραν από τον Πειραιά μέχρι τη Θεσσαλονίκη, ο κόσμος είχε ήδη κατακλύσει το χώρο.
Οι τελευταίοι ποδηλάτες μετέφεραν τη φλόγα από την Κατερίνη μέχρι τη Θεσσαλονίκη, σε μια λαμπαδηδρομία που ξεκίνησε από το Κερατσίνι, στον Πειραιά, στις 14 Μαΐου, για να καταλήξει στη συμπρωτεύουσα. Εκεί την παρέλαβαν και άναψαν το βωμό μπροστά στο μνημείο της Γενοκτονίας των Ποντίων μέλη της ομάδας ποδοσφαίρου του Απόλλωνα Καλαμαριάς. Ήταν μια κίνηση ισχυρού συμβολισμού, καθώς η Καλαμαριά ήταν μία από τις περιοχές όπου κατοίκησαν αμέσως μόλις έφτασαν στην Ελλάδα οι πρόσφυγες που ξεριζώθηκαν βίαια από τον Πόντο.
Συνοδεία των ποδηλατών ήταν και καβαλάρηδες που έκαναν εντυπωσιακή εμφάνιση στην πλατεία, επάνω στα άλογά τους, φορώντας παραδοσιακές φορεσιές του Πόντου.
Με τη φλόγα αναμμένη στο βωμό, τα λάβαρα των συλλόγων τριγύρω και τα στεφάνια στη βάση του μνημείου, οι λεβέντες του Πόντου χόρεψαν τη σέρρα, προκαλώντας ρίγη συγκίνησης. Ακολούθησε η επιμνημόσυνη δέηση, ενώ το «Χριστός Ανέστη» το έψαλαν όλοι μαζί οι παρευρισκόμενοι.
Στεφάνι στο μνημείο για τη Γενοκτονία των Ποντίων κατέθεσε και ο Τούρκος ακτιβιστής, πρόεδρος της επιτροπής για την αναγνώριση των γενοκτονιών Αλί Ερτέ, ο οποίος ήρθε από τη Γερμανία στη Θεσσαλονίκη για το λόγο αυτόν.
Το κύριο μέρος της εκδήλωσης συνεχίστηκε με τους χαιρετισμούς του προέδρου της ΠΟΕ Χρήστου-Δημήτριου Τοπαλίδη, της αντιπεριφερειάρχη Κεντρικής Μακεδονίας Βούλας Πατουλίδου, και φυσικά του Γιάννη Βασίλη Γιαϊλαλί, ο οποίος ανακάλυψε τις ρίζες του καθώς ήταν αιχμάλωτος των Κούρδων.
Ο Γιάννης Βασίλης Γιαϊλαλί είναι ακτιβιστής και παλεύει για την αναγνώριση της Γενοκτονίας των Ποντίων. Ένα έγκλημα, που όπως είπε και ο πρόεδρος της ΠΟΕ, «δεν είναι στιγμιαίο, αλλά συνεχές και φτάνει μέχρι τις μέρες μας». Ο Γιαϊλαλί μίλησε για περίπου μία ώρα κάνοντας αναφορές στην ιστορία του Πόντου, τη Γενοκτονία, αλλά και τις συνθήκες που επικρατούν σήμερα στην περιοχή όπου γεννήθηκε και έζησε.
Ο Γιάννης-Βασίλης Γιαϊλαλί
«Η ζωή μας ήταν ταυτισμένη με την άρνηση της Τουρκίας για την ύπαρξή μας, και την άρνηση της Γενοκτονίας που εφάρμοσε» είπε, και συνέχισε: «Ήμασταν υποχρεωμένοι να ζούμε με μια προϋπόθεση: Να αρνούμαστε τους εαυτούς μας μέχρι το τέλος, και να παραμείνουμε προσηλωμένοι στο τουρκικό σύστημα άρνησης της Γενοκτονίας. Αυτή είναι η ιστορία της οικογένειάς μου που ξεκίνησε από τον παππού μου. Ένα ορφανό που έμεινε πίσω μετά τη Γενοκτονία. Ως μέλος αυτής της οικογένειας, αναγκάστηκα να ζω με αυτήν την κατάσταση και αποξενώθηκα από τις αξίες μου. Εάν θέλουμε να αναπαυτούν ειρηνικά οι 353.000 ψυχές που πότισαν με το αίμα τους τον Πόντο, και έμειναν άταφες, οι αξίες μας πρέπει να παραμείνουν καθαρές και στα χώματα που καταφύγαμε και στα πραγματικά μας εδάφη. Δεν πρέπει να ξεχνάμε αυτούς που μας έδωσαν την ιστορία μας και τον πολιτισμό μας, τους οποίους πρέπει να έχουμε σαν ασπίδα. Η μνήμη όλων αυτών που σκοτώθηκαν στη Γενοκτονία ας είναι πάντα ο οδηγός που θα φωτίζει το δρόμο μας. Απαιτούμε σεβασμό στην ιερή μνήμη των 353.000 σφαγιασθέντων. Ας υποσχεθούμε ότι δεν θα σταματήσουμε τον αγώνα μέχρι να λογοδοτήσουν οι υπεύθυνοι».
Μετά το τέλος της ομιλίας, ο πρόεδρος της ΠΟΕ έδωσε στον Γιαϊλαλί μια πλακέτα, μια καλλιτεχνική απεικόνιση του γραφήματος της Γενοκτονίας, δημιούργημα του Ταμέρ Τσιλινγκίρ.
Τελευταίος ομιλητής ήταν ο Απόστολος Τζιτζικώστας, ο οποίος αναφέρθηκε και στα λάθη της Ελλάδας όσον αφορά την αναγνώριση της Γενοκτονίας. Ο περιφερειάρχης Θεσσαλονίκης επισήμανε: «Κάναμε και εμείς λάθη. Ας μην ξεχνάμε ότι η Γενοκτονία των Ποντίων αναγνωρίστηκε από την ελληνική Βουλή μόλις το 1994. Και δεν είναι κακό να αναγνωρίζουμε τα λάθη μας. Γιατί αναγνωρίζοντάς τα, βεβαιωνόμαστε ότι δεν πρόκειται να επαναληφθούν. Πρέπει να είμαστε ιδιαίτερα προσεκτικοί όσον αφορά το πώς διαχειριζόμαστε την ιστορική αλήθεια. Για εμάς η Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου είναι αδιαπραγμάτευτη. Η ιστορία της Ελλάδας είναι αδιαπραγμάτευτη. Η Μακεδονία είναι αδιαπραγμάτευτη. Και σήμερα είμαστε όλοι εδώ ενωμένοι για να αποτίσουμε φόρο τιμής στην μνήμη των 353.000 θυμάτων αυτής της θηριωδίας, αλλά και για να δώσουμε τα χέρια και να σηκώσουμε το βάρος της ιστορικής ευθύνης ότι όλοι μαζί, ενωμένοι, θα δώσουμε τον αγώνα για την καθολική αναγνώριση της Γενοκτονίας. Και δεν θα σταματήσουμε μέχρι να έρθει η τελική δικαίωση».
Ακολούθησαν τραγούδια αφιερωμένα στα 100 χρόνια από τη Γενοκτονία, με την ομάδα του Γιώργου Πουλαντζακλή ο οποίος έπαιζε την κεμεντζέ, ενώ τραγούδησαν η Μελίνα Χατζηκαμάνου και ο Χρήστος Γεωργιάδης.
Η πορεία προς το τουρκικό προξενείο ξεκίνησε ευθύς αμέσως με επικεφαλής τις μαυροφορεμένες γυναίκες. Ακολουθούσαν χιλιάδες άνθρωποι που βάδιζαν φωνάζοντας συνθήματα για την αναγνώριση της Γενοκτονίας. Μόλις η πορεία έφτασε έξω από το τουρκικό προξενείο, η αστυνομία άφησε μόνον τους εκπροσώπους της ΠΟΕ να προσεγγίσουν τον τοίχο του κτηρίου. Το ψήφισμα δεν θυροκολλήθηκε, εφόσον δεν επιτράπηκε κάτι τέτοιο, πάρα μόνον έγινε αποδεκτό να τοποθετηθεί στο δέντρο που βρίσκεται απ’ έξω. Ο πρόεδρος της ΠΟΕ σχολίασε: «Δεν είναι ο ρόλος μας να δημιουργούμε πρόβλημα με τις δυνάμεις ασφαλείας που περιφρουρούν το χώρο, αλλά πρέπει να καυτηριάσουμε τα ολοένα και πιο αυστηρά μέτρα ασφαλείας που αποτρέπουν ακόμη και τους δημοσιογράφους να βρίσκονται στην προσπάθεια θυροκόλλησης. Γιατί ούτε θυροκόλληση γίνεται. Δεν μας επιτρέπουν ούτε στον τοίχο να κολλήσουμε το ψήφισμα της συγκέντρωσης αυτής. Ωστόσο, αυτό μας δίνει δύναμη στον αγώνα που κάνουμε, γιατί φοβάται η σύγχρονη τουρκική δημοκρατία. Φοβάται ακόμη και τη θυροκόλληση ενός ψηφίσματος, και γι’ αυτό ασκεί πιέσεις ώστε να μην πραγματοποιείται. Ζητώ συγγνώμη που δεν μπορέσατε να είστε όλοι εκεί, γιατί είναι η κορυφαία στιγμή της εκδήλωσης η επίδοση του ψηφίσματος που ενέκρινε η μαζική συγκέντρωση του οργανωμένου ποντιακού ελληνισμού και όλων όσοι στρατεύονται στον αγώνα της αναγνώρισης της Γενοκτονίας».
Μετά την ανάρτηση του ψηφίσματος στο δέντρο έξω από τουρκικό προξενείο, ο συγκεντρωμένος κόσμος τραγούδησε τον εθνικό ύμνο και η εκδήλωση μνήμης για τη συμπλήρωση των 100 χρόνων από τη Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου ολοκληρώθηκε. Οι άνθρωποι κάθε ηλικίας που συμμετείχαν στη φετινή δράση αποχώρησαν, δίνοντας την υπόσχεση ότι θα συνεχίσουν όλοι να μάχονται μέχρι την τελική αναγνώριση της Γενοκτονίας.
- Κείμενο, βίντεο: Αντώνης Ρεπανάς.
- Φωτογραφίες: life-events.gr.
- Διαβάστε περισσότερα για τη Γενοκτονία των Ποντίων και συγκλονιστικές Μαρτυρίες στις σχετικές ενότητες του pontos-news.gr.
