Επίσημη ενημέρωση για την τύχη των δεκάδων κειμηλίων της μονής της Παναγίας Σουμελά στον Πόντο ζητά ο βουλευτής του CHP Αχμέτ Καγιά από το υπουργείο Πολιτισμού της Τουρκίας. Στην ερώτηση που κατέθεσε στην τουρκική Εθνοσυνέλευση τονίζει ότι όλοι οι Τραπεζούντιοι αξιώνουν την επιστροφή των έργων που αφαιρέθηκαν από τη Σουμελά, και τα οποία αποτελούν έργα παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς.
«Θέλουμε να τα εκθέσουμε στο μουσείο που θα ανοίξουμε στην επαρχία της Ματσούκας, καθώς θεωρούμε ότι κάτι τέτοιο θα συμβάλει στον πολιτισμό μας», δήλωσε.
Σύμφωνα με την ανταποκρίτρια του ΣΙΓΜΑ στην Τουρκία Μαρία Ζαχαράκη, ο Τούρκος βουλευτής της αξιωματικής αντιπολίτευσης παρουσίασε έγγραφα από τα αρχεία του κράτους στα οποία αναφέρεται ότι το 1925 ο υπουργός Παιδείας Σουκρού Σαράτσογλου ενημέρωσε γραπτώς τον πρωθυπουργό για την κλοπή διαφόρων πολύτιμων αντικειμένων. Το θέμα ανέλαβε να διερευνήσει επιτροπή, η οποία στο πόρισμά της ανέφερε ότι ορισμένα από τα κειμήλια και τα τιμαλφή είχαν μεταφερθεί στο Μουσείο της Άγκυρας.
Ωστόσο, όπως τονίζει ο Αχμέτ Καγιά, μέχρι σήμερα δεν υπάρχουν σαφείς πληροφορίες για το πού βρίσκονται οι θησαυροί της Παναγίας Σουμελά, ενώ δεν είναι εξακριβωμένο ούτε ποια είναι η τύχη των βιβλίων που βρίσκονταν στο μοναστήρι, και τα οποία υποτίθεται ότι είχαν μεταφερθεί σε βιβλιοθήκη στην Άγκυρα.
Με βάση την επίσημη αλληλογραφία που διασώζεται στο αρχείο του μοναστηριού τα κειμήλια που «αναζητούνται» είναι ένα επιχρυσωμένο στέμμα, ένα σετ πιάτων διακοσμημένων με σμάλτο, πέτρες και ρωσική γραφή που φυλάσσονταν στο σεντούκι τους, ένα επιχρυσωμένο δισκοπότηρο μαζί με ένα σετ ποτηριών, ένα σετ κουταλιών, ασημένιοι δίσκοι και πολλά χειρόγραφα. Στην ερώτησή του ο Αχμέτ Καγιά σημειώνει ότι τη δεκαετία του 1950 υπάρχουν αναφορές για Αμερικανούς στρατιώτες που λεηλάτησαν την απροστάτευτη Παναγία Σουμελά μεταφέροντας με φορτηγά ακόμα και τις διακοσμημένες πόρτες.
Αυτό που ζητά ο βουλευτής από το αρμόδιο υπουργείο είναι να διερευνηθεί τι απέγιναν τα αντικείμενα, και μάλιστα αναρωτιέται αν όλες αυτές τις δεκαετίες ήταν κρυμμένα στο μοναστήρι και εκλάπησαν κατά τη διάρκεια των εργασιών αναστήλωσης που βρίσκονται σε εξέλιξη εδώ και τέσσερα χρόνια – με βάση την τελευταία επίσημη ενημέρωση, μέρος του μοναστηριού θα ανοίξει στις 20 Μαΐου. Επιπλέον, ο Αχμέτ Καγιά αφήνει αιχμές για το γεγονός ότι τα έργα κρατούν τόσο πολύ, όταν, όπως λέει, για την κατασκευή του μοναστικού συγκροτήματος χρειάστηκαν 20 χρόνια με τις δυνατότητες της εποχής. «Πώς γίνεται μέχρι σήμερα να μην έχουν τελειώσει τα έργα; Είναι άξιο απορίας», κατέληξε.
