pontosnews.gr
Τρίτη, 17/11/2026
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
pontosnews.gr
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων

Μοναχού Ευθύμιου Διονυσιάτη: Σημειώσεις περί του ποντιακού καρναβάλου

Ποιος ήταν ο Ευθύμιος Διονυσιάτης, και ποια η σχέση του ποντιακού καρναβαλιού με το βενετσιάνικο, μέσα από τις σελίδες της «Ποντιακής Εστίας»

1/02/2026 - 11:05μμ
Απόκριες στον Πόντο, 1920 (φωτ.: Αρχείο Ιωάννας Πασαλίδου / the-hellenic-mosaic.gr)

Απόκριες στον Πόντο, 1920 (φωτ.: Αρχείο Ιωάννας Πασαλίδου / the-hellenic-mosaic.gr)

Κοινοποίηση στο FacebookΜοιράσου το στο TwitterΜοιράσου το στο Whatsapp
Στηρίξτε το Pontos News Επιλέξτε μας ως προτιμώμενη πηγή στην Αναζήτηση Google
Προσθήκη πηγής

O κατά κόσμον Θεμιστοκλής Ξενοφών Κοσμίδης γεννήθηκε το 1892 σ’ ένα φτωχόσπιτο της Τραπεζούντας, τρεις μήνες αφότου πέθανε ο πατέρας του. Η φτώχεια τον χώρισε από τα αδέλφια του, που μεγάλωσαν σε ξένα χέρια, μα δεν τον εμπόδισε τα τελειώσει το Γυμνάσιο Τραπεζούντας, το περιώνυμο Φροντιστήριο, το 1910.

Τον ίδιο χρόνο φεύγει για το Αικατερινοντάρ (Κρασνοντάρ) της Ρωσίας, όπου βρίσκει θέση σε μια τράπεζα ως λογιστής. Μαθαίνει καλά τη ρωσική γλώσσα, και είναι η μόνη εποχή που ζει μαζί με τα αδέλφια και τη μητέρα του, ευτυχισμένος. Όπως γράφει όμως ο Φίλων Κτενίδης σε ένα βιογραφικό σημείωμα που δημοσιεύτηκε εν είδει επικηδείου:

«Η κακή μοίρα που τον κυνηγούσε από μικρό, τον φθόνησε. Προσβάλλεται από φυματίωσι!

»Από τη στιγμή εκείνη», συνεχίζει ο Κτενίδης, «η ζωή του μεταβάλλεται σ’ ένα ατέλειωτο μαρτύριο. Η σκέψη ότι γίνεται βάρος στους δικούς του τον βασανίζει χειρότερα κι απ’ το καμίνι και τον βήχα της καταραμένης αρρώστιας. Η μόνη ενασχόληση και παρηγοριά του είνε η μελέτη και ο πλουτισμός των γνώσεών του.

Ο Ευθ. Διονυσιάτης (πηγή: «Ποντιακή Εστία»)

»Κάποτε μεσ’ στη δίνη των συνταρακτικών γεγονότων που γνώρισε ο ελληνισμός βρίσκεται πρόσφυξ στην Ελλάδα. Χειροτερεύει η κατάστασις της υγείας του και ξεχειλίζει το ποτήρι των βασάνων. Απελπίζεται και θέλει να θέση τέλος στα βάσανα και τη ζωή του.

»Μα η θεία Πρόνοια τον χρειάζεται ακόμη. Ο θάνατος δεν τον δέχεται. Σώζεται ως εκ θαύματος.

»[…] Μια μέρα του 1932 εξαφανίζεται από το αδελφικό σπίτι. Ύστερα από ένα χρόνο έρχεται το μεγάλο μήνυμα: Ο “κατά κόσμον” Θεμιστοκλής Ξενοφών Κοσμίδης εκάρη μοναχός και μονάζει εις την Μονήν Αγίου Διονυσίου, εις το Άγιον Όρος με το νέον του, κατά Χριστόν, όνομα ΕΥΘΥΜΙΟΣ ΔΙΟΝΥΣΙΑΤΗΣ».1

∴

Ο μοναχός Ευθύμιος, ένθερμος Πόντιος, έγραφε τακτικά στην Ποντιακή Εστία. Ένα από τα άρθρα του είχε τον τίτλο «Σημειώσεις περί του ποντιακού καρναβάλου», και το αναδημοσιεύουμε με αφορμή το άνοιγμα του Τριωδίου:

Εις τα τελευταία τεύχη της Ποντιακής Εστίας, οι καλοί λαογράφοι εφαίδρυναν ημάς με τας δημοσιεύσεις των ποντιακών καρναβάλων, επαναφέροντες εις τον νουν ημών τας γλυκείας παιδικάς αναμνήσεις της πατρίδος, την οποίαν πολλοί, εγκαταλείψαντες από των μαθητικών θρανίων, δεν κατηξιώθημεν να επανίδωμεν.

Χωρίς να έχωμεν να προσθέσωμέν τι εις τα καλώς περί του ποντ. καρναβάλου δημοσιευθέντα, μεταφέρομεν κατωτέρω, εκ του ανά χείρας κωδίκου, πληροφορίας τινάς σχετικάς περί του εθίμου τούτου, με τας αμφιέσεις και τας προσωπίδας, αι οποίαι λέγεται ότι επεβλήθησαν ή άλλως πώς έγιναν γνωσταί και εχρησιμοποιήθησαν εις ελληνικάς τινας χώρας, από τον καιρόν της Ενετοκρατίας.

Αι Απόκρεω ήσαν αι κυριώτεραι εορταί της Βενετίας, προσελκύουσαι πολλούς ξένους. Και είναι μεν αληθές, ότι από του παρελθόντος αιώνος υπερτερεί της Βενετίας, ως προς τας εορτάς ταύτας, η Ρώμη, κατά τον 17ον όμως και 18ον αιώνα ουδεμία πόλις του κόσμου ηδύνατο να φθάση την λαμπρότητα και την κίνησιν την βασιλεύουσαν κατά τας εορτάς ταύτας εν Βενετία· και τούτο, διότι πάντες μετημφιέζοντο –νέοι, γυναίκες, γέροντες και παιδία–, το δικαίωμα δε του φέρειν προσωπείον ήτο γενικόν και ανεγνωρισμένον εν τη πόλει ταύτη.

Η αστυνομία μάλιστα, εκτελούσα τους νόμους της πολιτείας, επροστάτευε κατά πάντα τους προσωπιδοφόρους.

Το βαθύτερον αίτιον του εθίμου της μεταμφιέσεως ήτο, ως φαίνεται, η πολυζήτητος δια τους Βενετούς ισότης, η οποία επετυγχάνετο διά του προσωπείου· το άγνωστον έφερε την ισοτιμίαν του πλουσίου και του επαίτου, δι’ αυτού ο πατρίκιος κατήρχετο μέχρι των λαϊκών τάξεων, και ο άνθρωπος του λαού ηδύνατο να υψωθή εις το επίπεδον του πατρικίου.

Η περίοδος των διασκεδάσεων ήρχιζεν από της επομένης των Χριστουγέννων και εξηκολούθει μέχρι της τελευταίας εβδομάδος της Απόκρεω. Κατά τας τελευταίας επισήμους εορτάς, εις την πλατείαν του Αγ. Μάρκου, με το πλήθος των μετημφιεσμένων, συνέρρεον πλείστοι ξένοι ως θεαταί, εν οις, κατά τον χρονογράφον, και πολλοί Έλληνες εκ των εγκατεστημένων αυτόθι, έχοντες κέντρον την Ορθόδοξον εκκλησίαν του Αγίου Γεωργίου.

Αλλά το προσωπείον δεν ήτο νέα τις επινόησις. Εγνώριζον αυτό οι Αιγύπτιοι και οι αρχαίοι Έλληνες· προσωπεία εκ χρυσού ελάσματος ανευρέθησαν εν τοις τάφοις των Μυκηνών, αποτεθέντα εις το Μουσείον των Αθηνών.

Και ο ημέτερος ποντιακός καρνάβαλος, με τας μεταμφιέσεις και τα προσωπεία, υποδυόμενος πρόσωπον ή και ζώον, με τας φωνάς και τας ζωηράς κινήσεις, μεγάλως επαυξάνοντα την ευφροσύνην και τον γέλωτα του λαού, αναμφιβόλως είναι υπόλειμμα αρχαίου (θρησκευτικού) καθαρώς ελληνικού εθίμου, της επιρροής των Ρωμαιο-Ενετικών εορτών περιορισθείσης μάλλον εις τας πλησίον της Ιταλίας κειμένας ελληνικάς χώρας, και δη τας Ιονίους νήσους.

Εις την Ζάκυνθον, ουχί προ πολλού καιρού, θα ηδύνατο να ίδη τις τας κυρίας προσωπιδοφόρους, κυκλοφορούσας ανά τας οδούς την εσπέραν και επισκεπτομένας τα καταστήματα δι’ αγοράν, ως να ευρίσκοντο εν τη Βενετία του παρελθόντος αιώνος!

Άγιον Όρος, Ιούνιος 1953
Ευθ. Διονυσιάτης (Θεμιστοκλής Ξενοφών Κοσμίδης)
Μοναχός

____
1. Η νεκρολογία του Φ. Κτενίδη δημοσιεύτηκε στο 1ο τεύχος του 7ου έτους της Ποντιακής Εστίας, τον Ιανουάριο του 1956. Ο Ευθ. Διονυσιάτης πέθανε τον Δεκ. του 1955: «Ένα πρωί –17ηΔεκεμβρίου 1955– οι αδελφοί της Μονής βρήκαν τον γέροντα Ευθύμιον πεθαμένον στο κρεββάτι του, μ’ ένα θείο χαμόγελο στα χείλη και με μια μετάλλινη εικονίτσα της Παναγίας Σουμελά στο χέρι, που την κρατούσε σφιχτά πάνω στην καρδιά του».

ΚοινοποίησηTweetSend
google news

Ακολουθήστε μας στο Google News

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

(Φωτ.: kozan.gr)
ΠΟΝΤΟΣ

Κοζάνη: Η «Μνήμη» έφερε κοντά τους φίλους του ποντιακού πολιτισμού με μουσική και χορό

16/11/2026 - 8:37μμ
Οι γυναίκες των «Ακριτών» ποζάρουν με το... αποτέλεσμα του κόπου τους. Σάββατο 14 Νοεμβρίου 2026 (φωτ.: Facebook / Παύλος Καρυπίδης)
ΣΥΛΛΟΓΟΙ

Ποντιακές γεύσεις στους Επταμύλους Σερρών – Οι «Ακρίτες» έστρωσαν τραπέζι για 25η φορά

16/11/2026 - 7:49μμ
Ο Άντονι Αλμπανέζι και ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν σε διμερή συνάντηση στο περιθώριο της διάσκεψης του ΟΗΕ για το κλίμα (COP31), στην Αττάλεια. Τετάρτη 11 Νοεμβρίου 2026 (φωτ.: EPA / Lukas Coch)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Αυστραλία: Νέα πίεση για την αναγνώριση των Γενοκτονιών Αρμενίων, Ελλήνων και Ασσυρίων

16/11/2026 - 6:15μμ
Στιγμιότυπο από παλαιότερη εκδήλωση της «Ρωμανίας» στη Γλυφάδα (φωτ.: Facebook / Ένωση Ποντίων Γλυφάδας)
ΠΟΝΤΟΣ

Διεθνές Συνέδριο Ποντιακού Ελληνισμού στη Γλυφάδα: Ένα τριήμερο με το βλέμμα στο μέλλον

16/11/2026 - 4:41μμ
Το αρμενικό κοινοτικό ορφανοτροφείο στην πόλη της Σεβάστειας το 1902. Στο κέντρο διακρίνεται καθισμένος ο διευθυντής του ιδρύματος, Μιχράν Εφέντη Ισπιριάν (πηγή: Πρόγραμμα Houshamadyan / Συλλογή Βιβλιοθήκης Νουμπαριάν, Παρίσι/ via Seta Semsarian Karakelian)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Ντοκουμέντο του 1902: Ορφανά της Σεβάστειας που γλίτωσαν από τις σφαγές του 1894-1896 αλλά όχι κατά τη Γενοκτονία των Αρμενίων το 1915

16/11/2026 - 10:40πμ
(Φωτ.: facebook.com/profile.php/Πανελλήνια Ομοσπονδία Θρακικών Σωματείων)
ΣΥΛΛΟΓΟΙ

Πανελλήνια Ομοσπονδία Θρακικών Σωματείων: Στην ιστορία πέρασε το 34ο Γνωμοδοτικό Συμβούλιο – Οι αποφάσεις

16/11/2026 - 9:23πμ
O Αδάμ Μοριάνοφ με τις μαθήτριές του. Αριστερά η κόρη του Σόνια (πηγή: athensvoice.gr)
ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

Αδάμ Μοριάνοφ: Ο άγνωστος ιδρυτής του ελληνικού κλασικού μπαλέτου με καταγωγή από τα Σούρμενα του Πόντου

15/11/2026 - 9:19μμ
(Πηγή: Σύλλογος Ποντίων Νυρεμβέργης)
ΣΥΛΛΟΓΟΙ

Ο Σύλλογος Ποντίων Νυρεμβέργης χορηγός της ταινίας «Λαχτάρα» του Σεμπάστιαν Χονδροκώστα

15/11/2026 - 5:16μμ
Η Τραπεζούντα γύρω στο 1915 (φωτ.: Underwood & Underwood / Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Πόντος 1919: Γύρισαν από τη Ρωσία για να ξαναγίνουν πρόσφυγες

15/11/2026 - 4:16μμ
Το κενοτάφιο για τους Έλληνες της Τρίπολης του Πόντου (φωτ.: Facebook / Vasilis Tsenkelidis)
ΠΟΝΤΟΣ

Τρίπολη του Πόντου: 110 χρόνια μετά, οι απόγονοι θυμούνται εκείνους που δεν γύρισαν

15/11/2026 - 2:44μμ
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ
Ναυτεμπορική TV

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Ο Εμανουέλ Μακρόν στην είσοδο του Ελιζέ (φωτ.: EPA / Teresa Suarez)

Μακρόν: Δέκα χρόνια από την ανακοίνωση της υποψηφιότητάς του για τη γαλλική προεδρία – «Έκανα ό,τι καλύτερο μπορούσα»

7 ώρες πριν
(Φωτ.: EUROKINISSI / Γιώργος Ματθαίος)

Nations League: Η Ελλάδα νίκησε τη Σερβία, αλλά έμεινε εκτός 8άδας

7 ώρες πριν
(Φωτ.: ΔΑΝΑΗ ΔΑΥΛΟΠΟΥΛΟΥ/EUROKINISSI)

Αθήνα: Κλειστοί τρεις σταθμοί του μετρό την Τρίτη για την επέτειο του Πολυτεχνείου

8 ώρες πριν
Τμήμα της αφίσας της εκδήλωσης

«Μια φορά κι έναν καιρό… ήταν Χριστούγεννα» από τον Πολιτιστικό Σύλλογο Μικρασιατών Λιβαδειάς

8 ώρες πριν
Μικρασιάτες δουλεύουν ως υπαίθριοι κουρείς στην προκυμαία του Πειραιά, το 1922. Στη σύνθεση, το εξώφυλλο του νέου μυθιστορήματος του Δημήτρη Στεφανάκη, «Βαθύ ρεμπέτικο» (φωτ.: Library of Congress / American National Red Cross – εξώφυλλο: Εκδόσεις Μεταίχμιο)

«Πατρίδα να σου πετύχει!»: Η προσφυγιά του ’22 στο «Βαθύ ρεμπέτικο» του Δημήτρη Στεφανάκη

9 ώρες πριν
(Φωτ.: EUROKINISSI / Μάρκος Χουζούρης)

Στα τελικά του Euro 2027 η Ελπίδων – Στα πέναλτι η πρόκριση της «γαλανόλευκης»

9 ώρες πριν
pontosnews.gr

Ειδήσεις και άρθρα για τον Πόντο και τη Μ. Ασία, αλλά και την επικαιρότητα στην Ελλάδα, τον Κόσμο και την Ομογένεια. Πλούσια θεματολογία ποικίλης ύλης με έμφαση σε πολιτιστικά δρώμενα.

Copyright © 2025 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

  • TAYTOTHTA
  • ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
  • ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ
  • ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • VIDEOS
  • ΚΥΠΡΟΣ
  • ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΠΕΡΙΕΡΓΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΠΙΣΤΗ
  • ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
  • ΤΑΞΙΔΙ
  • ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ
  • PONTOS BLOG

Copyright © 2024 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

Ναυτεμπορική TV
Ναυτεμπορική TV