Το ημερολόγιο δείχνει 28 Ιανουαρίου του 1824 και στη Νέα Υόρκη ο Αμερικανός φιλέλληνας, με τα αρχικά J.J.I., στέλνει μια επιστολή στη Βαλτιμόρη προς τον φίλο του, Gracie, όπου δίνει πληροφορίες για τα εμβλήματα και τους συμβολισμούς τού απελευθερωτικού αγώνα των Ελλήνων. Τότε, για πρώτη ίσως φορά, σχεδιάζεται επί χάρτου με σινική μελάνη η ελληνική σημαία. Την επισήμανση διατυπώνει ο συλλέκτης – διεθνής κριτής Γιώργος Θωμαρέης, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ.
Η επιστολή αυτή, μαζί με δεκάδες ντοκουμέντα, παρουσιάζεται στην έκθεση «Σελίδες Ταχυδρομημένης Ιστορίας» μέχρι τις 20 Φεβρουαρίου 2019, στο Κέντρο Ιστορίας του δήμου Θεσσαλονίκης.
Τα ντοκουμέντα ανήκουν στους συλλέκτες Γιώργο Θωμαρέη και Αλέξη Παπαδόπουλο. Στην έκθεση παρουσιάζονται επιστολές και φάκελοι αλληλογραφίας που ταχυδρομήθηκαν από το 1824 μέχρι το 1967, μέσα από τη μελέτη των οποίων προκύπτουν σημαντικά στοιχεία για την ελληνική ιστορία. Επιστολές του Καποδίστρια, του Φαβιέρου, του Εϋνάρδου, πρωταγωνιστών της ιστορίας, αλλά και απλών ανθρώπων που διέσωσαν πληροφορίες για την εποχή τους.
Οι επιστολές του Καποδίστρια
Οι δύο επιστολές του Ιωάννη Καποδίστρια προς τον φίλο του, Ελβετό φιλέλληνα Ιωάννη-Γαβριήλ Εϋνάρδο έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον τόσο όσο αφορά τον αποστολέα και τον παραλήπτη όσο και το περιεχόμενο. Οι δύο επιστολές είναι γραμμένες στα γαλλικά από το χέρι του γραμματικού του Καποδίστρια, ενώ η αποφώνηση είναι γραμμένη από τον ίδιο. Έχουν συνταχθεί σε περίοδο ιδιαίτερα κρίσιμη για την τύχη του υπό σύσταση νεοελληνικού κράτους και αυτό αντανακλάται στο περιεχόμενό τους. Tο 1828, ήταν χρονιά δύσκολη και αποφασιστική για την επιτυχή έκβαση της Επανάστασης.
Πατήστε πάνω για να δείτε μεγαλύτερη την εικόνα
Ο Καποδίστριας είχε ήδη επιστρέψει στην Ελλάδα από τον Ιανουάριο, για να αναλάβει τη διακυβέρνηση και να οργανώσει κράτος πάνω σε ερείπια. Πέρα από τις σοβαρότατες οικονομικές δυσκολίες, ελλόχευε ο κίνδυνος να καταπνιγεί η Επανάσταση με την παρουσία του Ιμπραήμ στην Πελοπόννησο. Η γαλλική εκστρατευτική αποστολή στην Πελοπόννησο στα τέλη Αυγούστου ανάγκασε τον Ιμπραήμ να αποχωρήσει. Στη συνδιάσκεψη του Πόρου που ακολούθησε με την παρουσία των πρεσβευτών των μεγάλων δυνάμεων, ο Καποδίστριας προσπάθησε να πετύχει την ευνοϊκότερη οριοθέτηση των συνόρων του νεοελληνικού κράτους.
Όπως δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Γιώργος Θωμαρέης, το διαδίκτυο έδωσε στους συλλέκτες σπουδαίες δυνατότητες όσον αφορά την έρευνα για τον εμπλουτισμό των συλλογών τους και την αποκάλυψη σπουδαίων ιστορικών τεκμηρίων. «Πριν από 15 χρόνια, σερφάροντας στο διαδίκτυο, έπεσα πάνω σε μια δημοπρασία αρχείου βιβλιοθήκης στη Βαλτιμόρη, οργανωμένη από έναν τοπικό δημοπράτη βιβλίων και εφημερίδων. Στη δημοπρασία αυτή αγόρασα την συγκεκριμένη επιστολή (σ.σ. όπου υπάρχει η ελληνική σημαία) για 85 δολάρια» ανέφερε, υποστηρίζοντας ότι η ιστορική αξία της είναι τεράστια.
Πατήστε πάνω για να δείτε μεγαλύτερη την εικόνα
Στην επιστολή αναφέρονται πολλά και σημαντικά για τον Ελληνικό Απελευθερωτικό Αγώνα, κυρίως για τα εμβλήματα (τον Σταυρό του Κωνσταντίνου, το «Εν τούτω νίκα» κ.ά.), τους συμβολισμούς και τις σημαίες του αγώνα. Επίσης, αναφέρεται ότι οι πληροφορίες για τη σημαία προέρχονται από συμπατριώτες τους (Αμερικανούς), οι οποίοι την είχαν δει στα Ψαρά.
Ο συλλέκτης πίσω από το έργο
Ο εξηνταεξάχρονος Γιώργος Θωμαρέης, συλλέκτης τα τελευταία σαράντα χρόνια, ξεκίνησε να συλλέγει γραμματόσημα από την παιδική του ηλικία και τα τελευταία 25 χρόνια έχει στραφεί στη ταχυδρομική ιστορία και συγκεκριμένα στην ταχυδρομική ιστορία της Θεσσαλονίκης.
Η έκθεση ονομάζεται «Σελίδες Ταχυδρομημένης Ιστορίας», γιατί όπως εξήγησε ο ίδιος οι φάκελοι και οι επιστολές, πέρα από τη φιλοτελική και ταχυδρομική σημασία τους, είναι και ένα τεκμήριο πραγματικής ιστορίας.
Το κίνητρο για να γίνει κάποιος συλλέκτης εναπόκειται στον ψυχισμό του ανθρώπου όπως είπε και ο ίδιος είχε πάντα αυτό το μεράκι της αναζήτησης και της συλλογής, καθώς ως απόφοιτος του Πειραματικού Σχολείου του ΑΠΘ κληρονόμησε μεταξύ άλλων την αγάπη για την ιστορία.
Ο συλλέκτης θυμάται ότι παλαιότερα οι έμποροι αποτελούσαν πόλο έλξης για τους συλλέκτες, ενώ σήμερα στο διαδίκτυο και μέσω καταλόγων από οίκους δημοπρασίας μπορεί κάποιος να αναζητήσει τα αντικείμενα που τον ενδιαφέρουν για να εμπλουτίσει τη συλλογή του. Ο ίδιος υπογράμμισε ότι χρωστάει πολλά στον φιλοτελισμό, καθώς έχει καταφέρει να ασχοληθεί με αυτό που αγαπάει και να γυρίζει όλο τον κόσμο, εκπροσωπώντας την Ελλάδα ως διεθνής κριτής σε διάφορες εκθέσεις με την τελευταία τον Ιούνιο του 2018 στο Ισραήλ όπου μια ελληνική συλλογή κέρδισε το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Γραμματοσήμων.
Όλγα Καρβουνιάρη
