Ο Τάσος Αθανασιάδης γεννήθηκε την 1η Νοεμβρίου 1913 στο Σαλιχλί της Μικράς Ασίας (κοντά στις αρχαίες Σάρδεις), γιος του επιχειρηματία Μιχαήλ Αθανασιάδη που πέθανε όταν ο συγγραφέας ήταν ακόμη παιδί, και της Ανθής Παναγιωτοπούλου. Είχε τρεις μεγαλύτερες αδελφές.
Μετά την Καταστροφή του 1922 η μητέρα με τα παιδιά της πέρασαν πρόσφυγες στη Μυτιλήνη και μετά εγκαταστάθηκαν στην Αθήνα, όπου ο Τάσος φοίτησε στο Εκπαιδευτήριο Μακρή, σπούδασε νομικά και εργάστηκε λίγα χρόνια ως δικηγόρος.
Παντρεύτηκε τη φιλόλογο Μαρία Δημητροπούλου. Διατέλεσε διευθυντής γραμματείας, δραματολογίου, προσωπικού και γενικός διευθυντής του Εθνικού Θεάτρου, καθώς επίσης προϊστάμενος καλλιτεχνικού προγραμματισμού του οργανισμού των ελληνικών κρατικών θεάτρων, θέση από την οποία παραιτήθηκε το 1972.
Ταξίδεψε στην Ιαπωνία, την Ινδία, την Τουρκία, τη δυτική και κεντρική Ευρώπη, τον Καναδά και τις ΗΠΑ. Τιμήθηκε με το Κρατικό Βραβείο μυθιστορηματικής βιογραφίας (1955 για το Ο Ντοστογιέβσκι από το κάτεργο στο πάθος και 1963 για τον Αλβέρτο Σβάιτσερ), το βραβείο πεζογραφίας της Ακαδημίας Αθηνών (1959-1961 για τους Πανθέους), το Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος (1969 για την Αίθουσα του θρόνου και 1978 για τους Τελευταίους εγγονούς), το Έπαθλο Ουράνη της Ακαδημίας Αθηνών (1975 για τους Φρουρούς της Αχαΐας), το Βραβείο Ελληνοτουρκικής Φιλίας και Ειρήνης «Ιπεκτσί» (1989 για τα Παιδιά της Νιόβης), το αργυρούν μετάλλιο του ιδρύματος της Γαλλικής Ακαδημίας Τέχνες-Επιστήμες-Γράμματα και το βραβείο Χέρντερ (1997).
Από το 1986 ήταν μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, ενώ διατέλεσε επίσης ιδρυτικό μέλος της Ομάδας των Δώδεκα, πρόεδρος της επιτροπής κρατικών λογοτεχνικών βραβείων (1979-1980), της Εθνικής Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών και του ΔΣ της Εθνικής Λυρικής Σκηνής.
Με τη λογοτεχνία άρχισε να ασχολείται από μαθητική ηλικία με δημοσιεύσεις διηγημάτων σε περιοδικά όπως η Νέα Εστία, τα Ελληνικά, η Πρωτοπορία κ.ά.
Πραγματοποίησε την πρώτη του επίσημη εμφάνιση στα γράμματα το 1936 με τη δημοσίευση μιας μελέτης του για τον Φώτο Πολίτη, την οποία διάβασε στην Αρχαιολογική Εταιρεία. Το 1943 εξέδωσε τη συλλογή διηγημάτων Θαλασσινοί προσκυνητές και έναν χρόνο αργότερα τη μυθιστορηματική βιογραφία Ταξίδι στη μοναξιά, έργα λυρικής υφής με έμφαση στην περιγραφή του εσωτερικού κόσμου των ηρώων τους. Γρήγορα ωστόσο στράφηκε στη μυθιστορηματική γραφή της κλασικής ρεαλιστικής τεχνοτροπίας, δείχνοντας ιδιαίτερη επιμέλεια στην περιγραφή του εξωτερικού κόσμου αλλά και στην ψυχογράφηση των προσώπων.
Χαρακτηριστικά του έργου του είναι η προσπάθειά του να δείξει την επίδραση ενός συγκεκριμένου κάθε φορά κοινωνικού και πολιτικού πλαισίου στη ζωή και τον ψυχισμό μεμονωμένων προσώπων, και να προβάλει έτσι τη γενικότερη θεωρία του για την εξέλιξη της ζωής ως αποτέλεσμα συνεχούς πάλης ανάμεσα στις δυνάμεις του Καλού και του Κακού. Χρονικά καλύπτει μια περίοδο που φτάνει ως τη σύγχρονή μας πεζογραφία, ενώ υφολογικά βρίσκεται στην πεζογραφική παράδοση της γενιάς του ’30.
Ο Τάσος Αθανασιάδης πέθανε στις 21 Σεπτεμβρίου 2006, σε ηλικία 93 ετών.
- Πηγή: Αρχείο Ελλήνων Λογοτεχνών, ΕΚΕΒΙ.
