Η κουζίνα του Βούσλατ Εζντερμιρχάν είναι μάλλον το μικρότερο ζυθοποιείο της Κωνσταντινούπολης. Μια φορά το μήνα φτιάχνει μόνος του σε ένα ειδικό πλαστικό δοχείο τη δική του μπίρα. Μαγιά, ζάχαρη και βύνη – αυτά είναι τα συστατικά. Τη σωστή δοσολογία τη βρήκε στο ίντερνετ.
Οι λόγοι για τους οποίους παράγει και δεν αγοράζει είναι πρωτίστως οικονομικοί. «Το αλκοόλ έχει ακριβύνει τόσο πολύ στην Τουρκία. Δεν μπορώ να αγοράζω πια. Η μπίρα που φτιάχνω εδώ κοστίζει μόλις το ένα τέταρτο από αυτήν που θα αγόραζα στο κατάστημα» λέει χαρακτηριστικά. Χιλιάδες Τούρκοι φτιάχνουν τη δική τους μπίρα ή ρακή στο σπίτι, λέει ο Βούσλατ. Στο διαδίκτυο οι ερασιτέχνες ζυθοποιοί ανταλλάσσουν συνταγές.
Η εικόνα του πιστού μουσουλμάνου
Στην Τουρκία η πλειονότητα των 80 εκατ. κατοίκων είναι μουσουλμάνοι και γι’ αυτό ούτως ή άλλως η κατανάλωση αλκοόλ είναι πολύ μικρότερη απ’ ό,τι σε άλλες χώρες. Στη Γερμανία για παράδειγμα η κατά κεφαλήν κατανάλωση είναι πενταπλάσια. Υπό την κυβέρνηση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος προβάλλει την εικόνα του πιστού μουσουλμάνου που δεν πίνει αλκοόλ, οι φόροι για το αλκοόλ εκτοξεύθηκαν. Σε μερικά ποτά μάλιστα ο φόρος αντιστοιχεί στα δύο τρίτα της τιμής. Σε αυτό προστίθεται και ο πληθωρισμός, με αποτέλεσμα πλέον πολλοί Τούρκοι να έχουν μειώσει σημαντικά τις εξόδους τους.
Κλείνουν μπαρ και κλαμπ
Πολλοί ιδιοκτήτες μπαρ βλέπουν τους τζίρους τους να μειώνονται. Ο Μπόρακ Κοτσόγλου βρίσκεται κάθε μέρα πίσω από το μπαρ. «Τα πράγματα όλο και χειροτερεύουν. Οι φόροι αυξάνονται δυο φορές το χρόνο, όπως πρόσφατα πάλι. Έχω την αίσθηση ότι οι αρχές έχουν στόχο να κλείσουν τα μπαρ και τα κλαμπ. Μπορεί να είναι και θέμα θρησκείας». Η κυβέρνηση ωστόσο υποστηρίζει ότι η φορολογική της πολιτική δεν έχει σχέση με τη θρησκεία.
Ο πρόεδρος Ερντογάν βέβαια δεν κρύβει ότι θα προτιμούσε το εθνικό ποτό της χώρας να είναι το αριάνι και όχι η ρακή.
Ταυτόχρονα φροντίζει για την αυστηροποίηση των νόμων. Από το 2014 απαγορεύεται στην Τουρκία η διαφήμιση αλκοόλ, αυτό ισχύει για ιδιοκτήτες καταστημάτων, εστιατορίων, μπαρ αλλά και σούπερ μάρκετ. Σκηνές ταινιών που δείχνουν τους ηθοποιούς να πίνουν αλκοόλ πρέπει να προβάλλονται μόνο κατόπιν επεξεργασίας με πίξελ. Επιπλέον η κατανάλωση αλκοόλ κατά τις νυχτερινές ώρες επιτρέπεται μόνο σε μπαρ και εστιατόρια. Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι προστατεύει έτσι τη δημόσια υγεία. Ωστόσο πολλοί είναι εκείνοι που βλέπουν σε αυτό μια ακόμη προσπάθεια για την ισλαμοποίηση της χώρας.
Την ίδια ώρα όμως αρκετοί συντηρητικοί μουσουλμάνοι της Κωνσταντινούπολης τάσσονται υπέρ των υψηλών τιμών στα αλκοολούχα ποτά. «Εγώ είμαι υπέρ μιας γενικευμένης απαγόρευσης. Κανείς δεν θα έπρεπε να πίνει. Κάνει κακό», λέει ένας νεαρός άνδρας. «Το Ισλάμ απαγορεύει την κατανάλωση αλκοόλ», λέει μια άλλη γυναίκα βγαίνοντας από ένα τζαμί. «Αλλά ο καθένας θα πρέπει να αποφασίζει για τον εαυτό του», προσθέτει. Σ’ αυτό συμφωνεί και ο Βουσλάτ Εζντερμιρχάν, ο οποίος θέλει και στο μέλλον να αποφασίζει τι θα πίνει και δηλώνει με βεβαιότητα ότι «όταν το φτιάχνεις μόνος σου είναι πιο νόστιμο».
- Αναδημοσίευση: dw.com / Γιούλια Χαν / Αλεξάνδρα Κοσμά
