«Το δέντρο της γνώσης», που καλλιέργησαν στην Ελλάδα οι ξεριζωμένοι Πόντιοι και μεταλαμπάδευσαν τον πολιτισμό τους σε ολόκληρο τον κόσμο και το οποίο φιλοτέχνησε αριστουργηματικά στον καμβά η ζωγράφος Σοφία Αμπερίδου, χάρισε ο Πανελλήνιος Σύνδεσμος Ποντίων Εκπαιδευτικών στον πρύτανη του Πανεπιστημίου Μακεδονίας Αχιλλέα Ζαπράνη, αναγορεύοντάς τον επίτιμο μέλος του, κατά την τελετή λήξης των μαθημάτων ποντιακής διαλέκτου που παραδόθηκαν όλη την εκπαιδευτική χρονιά στο πανεπιστημιακό ίδρυμα.
Ο πίνακας ζωγραφικής έχει στη βάση του το χάρτη του Πόντου.
Η δημιουργία του αποτέλεσε ιδέα της δασκάλας ποντιακής διαλέκτου Ανατολής Καρυπίδου, ενώ η Σοφία Αμπερίδου τον χειροτέχνησε συνοψίζοντας ιδέες των μαθητών για την απεικόνιση της ποντιακής διαλέκτου. Πάνω σε αυτόν υπάρχουν παραστάσεις ανθρώπων που συνέβαλαν τα μέγιστα στη διάσωση της ποντιακής διαλέκτου και εν γένει του ποντιακού πολιτισμού, όπως του Άνθιμου Παπαδόπουλου που άφησε πίσω του κορυφαία συγγράμματα.
Η Σοφία Αμπερίδου με τον Αντώνη Παυλίδη και τον Αχιλλέα Ζαπράνη
Δίπλα τους υπάρχουν ανθρώπινα οστά, που συμβολίζουν τον ξεριζωμό από την αλησμόνητη πατρίδα και αμέσως ξεκινάει το Δέντρο της Γνώσης, οι ρίζες του οποίου βρίσκονται στον Πόντο. Ο κορμός του είναι η Ελλάδα και τα κλαδιά αναπαριστούν τη διάδοση του ποντιακού πολιτισμού σε ολόκληρο τον κόσμο. Η μορφή του δέντρου παραπέμπει στην υδρόγειο και πάνω από αυτό βρίσκεται μία κουκουβάγια, το πουλί της γνώσης και της σοφίας. Στα κλαδιά του δέντρου υπάρχουν λέξεις στην ποντιακή διάλεκτο που έγραψαν διδασκόμενοι.
«Είναι μεγάλη η τιμή που μου γίνεται. Ο πίνακας είναι εξαιρετικής τεχνοτροπίας και μεστός νοημάτων», είπε ο πρύτανης του Πανεπιστημίου Μακεδονίας.
Ο Αντώνης Παυλίδης αναγορεύει τον Αχιλλέα Ζαπράνη επίτιμος μέλος του Πανελλήνιου Συνδέσμου Ποντίων Εκπαιδευτικών
Επίτιμο μέλος του συνδέσμου ο Α. Ζαπράνης
Η εκδήλωση ξεκίνησε με τον πρόεδρο του Πανελληνίου Συνδέσμου Ποντίων Εκπαιδευτικών Αντώνη Παυλίδη να ανακοινώνει την ομόφωνη απόφαση της πρόσφατης Γενικής Συνέλευσης του συνδέσμου να αναγορευθεί ο Αχιλλέας Ζαπράνης επίτιμο μέλος του για την ουσιαστική προσφορά του στον ποντιακό ελληνισμό. «Μέχρι στιγμής κάναμε λίγα πράγματα. Τα πολύ ωραία βρίσκονται μπροστά μας.Τα μαθήματα ποντιακής διαλέκτου διεξήχθησαν με απόλυτη επιτυχία, όσον αφορά τη συμμετοχή και την αποτελεσματικότητα της διδασκαλίας. Αυτό οφείλεται κυρίως στο ζήλο των συναδέλφων που δίδαξαν εθελοντικά», τόνισε.
Από την πλευρά του ο Αχιλλέας Ζαπράνης υπογράμμισε ότι τα μαθήματα ποντιακής διαλέκτου αποτελούν μόνο την αρχή της συνεργασίας μεταξύ πανεπιστημίου και Ποντίων εκπαιδευτικών, αφού στόχος του ιδρύματος είναι η γενικότερη ανάδειξη του ποντιακού πολιτισμού. «Σχεδιάζουμε δράσεις για την ποντιακή διατροφή και κουζίνα, ενώ στρατηγικός στόχος μας αποτελεί η δημιουργία μεταπτυχιακού προγράμματος για τον ποντιακό ελληνισμό, αλλά και η ίδρυση μόνιμης έδρας. Πρέπει να αναδείξουμε την αλήθεια της Γενοκτονίας, όχι με “θεότητες” τη μνησικακία και τη Νέμεσις, αλλά με στόχους τη διατήρηση της μνήμης και τον εξανθρωπισμό εκείνων που σε κάποια φάση της ιστορίας τους φέρθηκαν απάνθρωπα.
»Όταν υπογράψαμε το μνημόνιο συνεργασίας με το σύνδεσμο Ποντίων εκπαιδευτικών, καταλαβαίναμε ότι βάλαμε τις βάσεις για την ανάδειξη μέρους του πολιτισμού του Πόντου, αλλά δεν μπορούσαμε να διανοηθούμε τη θέρμη και το ζήλο που θα έδειχναν οι Πόντιοι ακόμα και από ολόκληρο τον κόσμο», πρόσθεσε.
Ο Πλούτος του Αριστοφάνη στα ποντιακά
Ο συνδυασμός του Αριστοφανικού πνεύματος, του χιούμορ, αλλά και της αθυροστομίας με τον ποντιακό πολιτισμό και τη νοοτροπία, καθώς και η ανάδειξη του γεγονότος ότι όσα έγραψε λίγο μετά τον Πελοποννησιακό Πόλεμο ο μεγάλος κωμικός είναι πολύ επίκαιρα στις μέρες μας, ήταν οι στόχοι της Αλκμήνης Θεοδωρίδου (δασκάλας στο επάγγελμα) όταν ξεκίνησε τη μετάφραση του Πλούτου στην ποντιακή.
Η ίδια οργάνωσε και τη σκηνική παρουσία, κρατώντας το ύφος και τα ενδύματα εκείνης της εποχής στην αρχαία Ελλάδα.
Φρόντισε, βέβαια, να εμπλουτίσει σημεία της κωμωδίας με την ποντιακή λύρα και το νταούλι, αφού στη σκηνή εμφανίστηκε λυράρης με ποντιακή φορεσιά, ενώ μία από τις ηθοποιούς κρατούσε το ρυθμό με το νταούλι της. Η παράσταση κράτησε αμείωτο το ενδιαφέρον των θεατών, οι οποίοι «ζούσαν» την εποχή του Αριστοφάνη, ακούγοντας τους διαλόγους στα ποντιακά. Το αποτέλεσμα ήταν τουλάχιστον ικανοποιητικότατο, αφού οι ερασιτέχνες ηθοποιοί της Ένωσης Ποντίων Καλαμαριάς έδωσαν στη σκηνή τον καλύτερό τους εαυτό, σκορπώντας σε πολλές στιγμές άφθονο γέλιο στους θεατές.
Στιγμιότυπο από την ποντιακή παράσταση
Ίσως το κορυφαίο σημείο της παράστασης, που δημιούργησε αισθήματα ικανοποίησης αλλά και ευθυμίας στους θεατές, ήταν όταν ο Συκοφάντης –αυτός που πήγε να εκμεταλλευτεί τον τυφλό Πλούτο για να κερδίσει χρήματα– γδύθηκε επί σκηνής από άλλους πρωταγωνιστές της παράστασης. Ήταν η τελευταία φορά που ανέβηκε στη σκηνή Ο Πλούτος του Αριστοφάνη στην ποντιακή, αφού –κατά την Αλκμήνη Θεοδωρίδου– την εποχή της οικονομικής κρίσης πολύ δύσκολα βγαίνουν τα έξοδα της παράστασης, παρά το γεγονός ότι κανένας ηθοποιός δεν αμείβεται.
Ρεπορτάζ: Ρωμανός Κοντογιαννίδης.
Φωτογραφίες: Φίλιππος Φασούλας.
