Σε μια γεμάτη από Έλληνες και φιλέλληνες αίθουσα του Οίκου Εθνοτήτων της Μόσχας και μέσα σε ατμόσφαιρα έντονης συναισθηματικής φόρτισης πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή 19 Μαΐου 2017 εκδήλωση αφιερωμένη στην ημέρα μνήμης της Γενοκτονίας του χριστιανικού πληθυσμού της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, των Ελλήνων της Ανατολής. Η εκδήλωση διοργανώθηκε από το Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού (ΚΕΠ) με τη στήριξη του Συλλόγου Ελλήνων Επιχειρηματιών «Συνεργία» και με στήριξη ενημέρωσης εκ μέρους του Συλλόγου Ελλήνων Μόσχας και της Ελληνικής Λέσχης «Ρωμιοσύνη».
Η εκδήλωση περιλάμβανε:
- Προβολή του ντοκιμαντέρ «Μνήμη μου σε λένε Πόντο – μέρος 2ο» στην ελληνική, με υπότιτλους στη ρωσική, διάρκειας 45 λεπτών με τη συμμετοχή του ερευνητή των ζητημάτων της Γενοκτονίας, καθηγητή Κωνσταντίνου Φωτιάδη. Εμπλουτίστηκε με ανάγνωση μοναδικών αποσπασμάτων της νεοελληνικής λογοτεχνίας (Τατιάνα Γκρίτση-Μιλιέξ, Ηλίας Βενέζης), στα οποία οι συγγραφείς-μάρτυρες των γεγονότων της εποχής μεταφέρουν με την πένα τους όλη τη φρίκη, την τραγωδία, τη θηριωδία, το μαρτύριο του ξεριζωμού και της πορείας των ξεριζωμένων στα βάθη της Ανατολίας.
- Παρουσίαση των δίγλωσσων (ελληνική και ρωσική) βιβλίων που κυκλοφόρησαν πρόσφατα «Η Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου» και «η Γενοκτονία των Ελλήνων (Θράκη-Μικρά Ασία-Πόντος)» του γνωστού Έλληνα ιστορικού-μελετητή, ειδικευμένου σε ζητήματα της Γενοκτονίας, Θεοφάνη Μαλκίδη, ο οποίος αφίχθη στη ρωσική πρωτεύουσα ειδικά για την εκδήλωση.
- Σύντομη ιστορική επισκόπηση: από την αρχαιότητα έως τους νεότερους χρόνους (8ος αιώνας πΧ-1923 μΧ) «Η γενοκτονία του χριστιανικού πληθυσμού της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας (1908-1923). Ελληνοτουρκικός πόλεμος 1919-1923 – Μικρασιατική Καταστροφή – Συζήτηση.
Στην εισαγωγική της ομιλία η διευθύντρια του ΚΕΠ Δώρα Γιαννίτση επεσήμανε ότι η διατήρηση και ο σεβασμός της ιστορικής μνήμης αποτελούν καθοριστικό παράγοντα για τη βιωσιμότητα κοινωνιών και εθνών τόσο μεμονωμένα όσο και στο σύνολό τους, εφόσον εξασφαλίζουν τη συνέχεια της παράδοσης και του πολιτιστικού κληροδοτήματος, αλλά και την αρμονική ύπαρξη και ειρηνική συνύπαρξη εθνών, στο πλαίσιο κρατικών δομών που διέπονται από το κράτος δικαίου.
Ο Θεοφάνης Μαλκίδης
Λακωνικός και ουσιαστικός ήταν ο Θεοφάνης Μαλκίδης, ο οποίος αναφέρθηκε σε στατιστικά στοιχεία θυμάτων της Γενοκτονίας (πάνω από ένα εκατ. Έλληνες της Ανατολής, από τις περιοχές του Πόντου, της Μικράς Ασίας, της Καππαδοκίας, της Ανατολίας). Κατά το τρέχον έτος 2017 έτος το κίνημα αναγνώρισης της Γενοκτονίας πέτυχε 10 νέες αναγνωρίσεις από Κοινοβούλια διαφόρων κρατών ·η τελευταία έλαβε χώρα την αυγή της 19ης Μαΐου από τη Βουλή της πόλης Έντμοντον του Καναδά. Πρόκειται για τη δεύτερη επίσκεψη του Θ. Μαλκίδη σε εκδήλωση του ΚΕΠ μέσα στην τελευταία πενταετία με αφορμή την Ημέρα Μνήμης των θυμάτων της Γενοκτονίας.
Στην εκδήλωση παραβρέθηκε η γενική πρόξενος της Ελλάδας στη Μόσχα Ελένη Βακάλη, η οποία ευχαρίστησε τους διοργανωτές και επεσήμανε τη συμβολή των Ελλήνων της Ανατολής –μετά την άφιξη και την εγκατάστασή τους στην ελληνική Επικράτεια– στην ανάπτυξη και διαμόρφωση του σύγχρονου ελληνικού κράτους, πλήρους μέλους σύγχρονων διεθνών οργανισμών και της ΕΕ.
Η πρόεδρος της Ένωσης Νεολαίας των Ελληνικών Σωματείων Ρωσίας Еυγενία Ποπόβα ανάγνωσε κείμενο-χαιρετισμό, που εξέδωσε με την ευκαιρία της επετειακής ημέρας ο πρόεδρος της Ένωσης Ελληνικών Σωματείων/Κοινωνικών Οργανισμών Ρωσίας Ιβάν Σαββίδης.
Κατά την εκδήλωση αναπτύχθηκε ουσιαστική, εποικοδομητική συζήτηση. Ιδιαίτερα ουσιαστική κρίθηκε η παρέμβαση της εκπροσώπου της αρμενικής ομογένειας, υποψήφιας διδάκτορος του κρατικού πανεπιστημίου Ερεβάν, αναλύτριας στο Διεθνές Εκπαιδευτικό Κέντρο Μελέτης Ολοκαυτώματος και Γενοκτονίας, Αρμινέ Αντονιάν, η οποία έθεσε ευρύτερα το ζήτημα της Γενοκτονίας του χριστιανικού πληθυσμού της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας (1,5 εκατ. Έλληνες, 1,5 εκατ. Αρμένιοι και περί τις 400 χιλ. Ασσύριοι) και επεσήμανε την αδήριτη ανάγκη συσπείρωσης και συντονισμού κοινών προσπαθειών, με στόχο την αναγνώριση του εγκλήματος στο διεθνή στίβο.
Η βραδιά εμπλουτίστηκε και ολοκληρώθηκε με καλλιτεχνικό πρόγραμμα από το χορευτικό συγκρότημα του ΚΕΠ, που παρουσίασε χορούς από την Καππαδοκία και τον Πόντο, καθώς και από τη νεολαία, η οποία τραγούδησε με τη συνοδεία ποντιακής λύρας.
