Ο μήνας Νοέμβριος, ή Αεργίτες, όπως τον αποκαλούσαν στον Πόντο προς τιμήν της ανακομιδής των Ιερών λειψάνων του Αγίου Γεωργίου του Τροπαιοφόρου στις 3 του μήνα, σηματοδοτούσε και το τέλος του φθινοπώρου, αφού σε πολλές περιοχές της αλησμόνητης πατρίδας το χιόνι ξεπερνούσε το ένα μέτρο.
«Αγιωργίτα στρώσον – Αγιωργίτα σ’κώσον»: Τον Νοέμβριο οι νοικοκυραίοι έντυναν το σπίτι τους χειμωνιάτικα με χαλιά, κουρελούδες και βαριά σκεπάσματα, ώστε να προετοιμαστούν κατάλληλα για τον βαρύ χειμώνα που ερχόταν.
Οι περισσότερες περιοχές του Πόντου, και ιδιαίτερα στο Ακ Ντάγ Ματέν, τον Νοέμβριο ήταν σκεπασμένες με χιόνι. «Κρυάδας και χιόνια πολλά έγκε μας Αεργίτες, ‘ς σον κρύον π’ εφτάει σεβταλούκ, θα έν’ πολλά τεχνίτες».
Κατά μια άλλη εκδοχή το όνομα Αεργίτες προέρχεται από τη λέξη «άεργος», επειδή τον μήνα αυτό οι Πόντιοι δεν είχαν δουλειές στα χωράφια.
Οι σημαντικότερες γιορτές του μήνα Νοεμβρίου στον Πόντο
Εκτός από τον Άγιο Γεώργιο τον Τροπαιοφόρο, εορταζόταν η μνήμη των Αγίων Αναργύρων, των Αρχαγγέλων Μιχαήλ και Γαβριήλ στις 8 Νοεμβρίου, του Αγίου Μηνά (11 Νοεμβρίου) που ήταν ιδιαίτερα προσφιλής στις παραλιακές πόλεις της Μ. Ασίας, και με μεγάλη λαμπρότητα γιόρταζαν τα Εισόδια της Θεοτόκου στις 21 Νοεμβρίου. Επίσης στις 12 Νοεμβρίου τιμούσαν τον Όσιο Πατέρα Νείλο τον Σοφό που καταγόταν από τα Κοτύωρα του Πόντου, καθώς και τον Όσιο Στυλιανό που καταγόταν από τον Πόντο (26 Νοεμβρίου).
Τέλος, στις 30 Νοεμβρίου τιμούσαν τον Άγιο Ανδρέα που λέγεται ότι έφτασε διδάσκοντας σε ένα παερκκλήσι στο χωρίο Χαβά και διανυκτέρευσε κάτω από μια ιτιά κοντά σε πηγή που υπάρχει στην περιοχή.
- Mε πληροφορίες από το Εδεσματολόγιο του Πόντου της Έφης Γρηγοριάδου.
