Τι κάνει μια αποφασισμένη Θεσσαλονικιά, Πόντια κατά το ένα τέταρτο από την πλευρά της μητέρας της, όταν ένα χαλασμένο φανάρι κι ένα πεσμένο δέντρο της στερούν τη δυνατότητα να συναντήσει τους γονείς της, που έχει καιρό να τους δει; Χρησιμοποιεί την πολιτική της εμπειρία και μαζί με πολύτιμους συνεργάτες δημιουργεί το πρώτο ανώνυμο κοινωνικό δίκτυο κατά της διαφθοράς, το YouRule, μια ηλεκτρονική πλατφόρμα καταγραφής προβλημάτων στην ελληνική επικράτεια!
Η Ιωάννα ήρθε στα γραφεία του pontos-news.gr με έναν από τους νεότερους (χρονικά) αλλά με βασικό ρόλο στην πλατφόρμα του YouRule συνεργάτη της, τον πολιτικό αναλυτή και σύμβουλο επικοινωνίας Σταύρο Καλεντερίδη, επίσης ιδρυτή δυο κοινωφελών οργανισμών, της Δημοκρατίας Ιδεών και της Λεοντίδας, για να μοιραστεί μαζί μας τα όνειρα που έχει για το πρώτο δωρεάν και ανώνυμο εργαλείο δημοκρατίας που έχουμε στην Ελλάδα.
Η Ιωάννα και ο Σταύρος σε παρουσίαση του YouRule
Ιωάννα, πώς προέκυψε το YouRule;
Ιωάννα Φωτοπούλου: Ήμουν στα Βαλκάνια και είχα επιστρέψει για να κάνω Χριστούγεννα με τους γονείς μου στη Θεσσαλονίκη. Ένα χαλασμένο φανάρι που δεν το είχε πάρει χαμπάρι κανένας, είχε μποτιλιάρει τη λεωφόρο Στρατού. Περάσαμε το φανάρι και λίγο πιο κάτω συναντήσαμε ένα πεσμένο δέντρο. Και δεν υπήρχε ένας άνθρωπος να πάρει τηλέφωνο να έρθουν να μαζέψουν το δέντρο ή να φτιάξουν το φανάρι! Αποτέλεσμα; Από το σπίτι μου μέχρι το κέντρο της Θεσσαλονίκης, που είναι 5 χλμ., έκανα περίπου μία ώρα και τελικά δεν είδα τους γονείς μου.
Εκείνη τη στιγμή λοιπόν ένιωθα πολύ πιεσμένη. «Είναι δυνατό να μην υπάρχει άνθρωπος να ειδοποιήσει για το φανάρι; Είμαστε στο 2013!» σκεφτόμουν.
Όμως συνειδητοποίησα πως και να το γράψω στο Facebook, το Twitter και όλα τα άλλα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, θα το μάθαιναν οι φίλοι μου. Το ζήτημα ήταν να υπάρχει μια πλατφόρμα όπου να μπορώ να γράψω το πρόβλημά μου, να μπορώ να δώσω εγώ μια βέλτιστη λύση σε αυτό, και το ζήτημα να φτάσει στα αυτιά των αρμοδίων.
Έτσι προέκυψε η ιδέα για το YouRule, μιας πλατφόρμας όπου ο κάθε Έλληνας πολίτης, τελείως ανώνυμα, άμεσα και δωρεάν να αναφέρει οποιοδήποτε πρόβλημα αντιμετωπίζει στην καθημερινότητά του και οι αρμόδιοι να το ακούνε.
Άρα είναι ένα εργαλείο που φέρνει κοντά τους πολίτες με το κράτος για να επιλύονται τέτοιου τύπου προβλήματα. Όμως υπάρχουν πολίτες που δεν χρησιμοποιούν το διαδίκτυο ή είναι ηλικιωμένοι.
Γι’ αυτή την ομάδα ανθρώπων, έχουμε σκεφτεί τρία πράγματα. Καταρχήν εκείνοι που χρησιμοποιούν υπολογιστή σε πολύ αρχικό στάδιο είναι πολύ εύκολο να περιηγηθούν και να χρησιμοποιήσουν το YouRule. Για κείνους που δεν έχουν πρόσβαση σε υπολογιστές έχουμε καταρτίσει δύο πρότζεκτ, τα οποία ωστόσο θα υλοποιήσουμε μόλις εδραιωθεί το YouRule.
Το πρώτο είναι ένα μεγάλο ντοκιμαντέρ το οποίο θα δείξουμε και στους 324 δήμους της χώρας, και με αφορμή αυτό θα μιλήσουμε με τους γηραιότερους. Θα καταγράψουμε όσα μας πουν και θα τα περάσουμε εμείς στην πλατφόρμα, ουσιαστικά παίζοντας το ρόλο του ενδιάμεσου.
Τέλος θέλουμε να διοργανώσουμε ένα «DemocracyLeadershipCamp», όπου θα φέρουμε κόσμο από απομακρυσμένες περιοχές της Ελλάδας στην Αθήνα. Εκεί θα τους εκπαιδεύσουμε στο e-democracy, δηλαδή στην ηλεκτρονική δημοκρατία, θα τους δώσουμε ένα μικρό ποσό ώστε να κάνουν δράσεις στους τόπους τους και να ενημερώσουν για το YouRule. Αυτοί θα έχουν υποχρέωση να συγκεντρώσουν τα προβλήματα των κατοίκων και να μας ενημερώσουν γι’ αυτά, ώστε να τα καταγράψουμε στην πλατφόρμα.
Πρέπει να είναι ξεκάθαρο ότι από το YouRule δεν αποκλείεται κανείς. Δεν θέλουμε πολίτες δυο κατηγοριών. Εξάλλου υπάρχουν τόσες διαχωριστικές γραμμές σε αυτή τη χώρα!
Πώς θα βάλετε στο παιχνίδι δήμους και περιφέρειες;
Σταύρος Καλεντερίδης: Οι τοπικές αρχές χρειάζονται έναν τρόπο για να ενημερώνονται για τα ζητήματα που απασχολούν τους πολίτες τους. Από την άλλη οι πολίτες δεν έχουν τρόπο να εκφραστούν. Έστω κι αν υπάρχουν οι διαδικασίες, σίγουρα είναι ανενεργές, δεν τις ξέρουμε, δεν τις χρησιμοποιούμε ή τις θεωρούμε ανίκανες να επιφέρουν λύση κ.ο.κ.
Συνεπώς οι δήμοι που ενδιαφέρονται πραγματικά για τους πολίτες τους θα μπορούν να μπαίνουν στην πλατφόρμα, στη δική τους σελίδα, και να βλέπουν τα υπάρχοντα προβλήματα. Αυτό σημαίνει ότι θα μπορούν να επιλύουν προβλήματα που δεν ήξεραν καν πως υπάρχουν!
Το YouRule δίνει στο δήμο πληροφορία που δεν την έχει, μια υπηρεσία που δεν υπάρχει. Και σε μια κοινωνία που η πληροφορία μεταδίδεται τόσο γρήγορα, ο δήμος θέλει / χρειάζεται αυτή την υπηρεσία για να μην εκτίθεται.
Όμως ένα τέτοιο εργαλείο καταργεί ένα κομμάτι της γραφειοκρατίας και άρα πετάει έξω εκείνους που κάνουν εξυπηρετήσεις παντός τύπου. Νομίζετε ότι μπορείτε να παραμερίσετε το σάπιο τμήμα του συστήματος;
Ι.Φ.: Ας μη μιλήσουμε για τους δήμους μεγαθήρια. Στους μικρούς δήμους αυτό το πράγμα δεν υπάρχει πλέον. Η οικονομική κατάσταση, η κρίση, έχουν κάνει τον κόσμο να ψηφίζει πρόσωπα. Χαρακτηριστικό είναι πως οι περισσότεροι εξ αυτών που εκπροσώπησαν κάποιο κόμμα δεν κέρδισαν τις εκλογές. Αυτά έχουν τελειώσει.
Να πω ότι εμείς δεν έχουμε προσεγγίσει κανέναν δήμο ακόμα για να τους δείξουμε το YouRule. Ωστόσο υπάρχουν ήδη δέκα δήμοι και μία περιφέρεια που δείχνουν ενδιαφέρον για να το χρησιμοποιήσουν.
Αυτοί οι πρώτοι δήμοι που θα χρησιμοποιήσουν το εργαλείο θα προκαλέσουν φαινόμενο ντόμινο και έτσι θα το γνωρίσουν κι άλλοι. Οι ίδιοι οι πολίτες θα πάνε στο δήμο τους και θα ζητήσουν να έχουν κι εκείνοι πρόσβαση στο YouRule.
Σ.Κ.: Για να ανακεφαλαιώσουμε, έχουμε δήμους που δεν έχουν τεχνογνωσία, πόρους ή θέληση, αλλά και δήμους που δεν λειτουργούν και τόσο δημοκρατικά. Στην πρώτη περίπτωση τους δίνουμε την τεχνογνωσία, χωρίς να χρειάζονται πόροι, και στη δεύτερη περίπτωση από τη στιγμή που τους παρουσιάζεις κάτι δημοκρατικό δεν χρειάζεται να πείσεις για κάτι. Οι δυνάμεις που φέρνει μαζί της η νέα ιδέα η οποία φέρει τα στοιχεία της δημοκρατίας και τη διαφάνειας είναι πραγματικά ισχυρές.
Το εντυπωσιακό είναι ότι όλα γίνονται σε πραγματικό χρόνο και δεν παρεμβαίνει κανένας μεταξύ πολίτη και δήμου. Μπορεί όμως κάποιος εάν θέλει να σβήσει την ανάρτηση ενός προβλήματος;
Ι.Φ.: Όχι. Αυτό είναι ακόμα ένα στοιχείο του YouRule που κάνει τη διαφορά. Φέρνουμε τους ανθρώπους αντιμέτωπους με τις ευθύνες τους. Το πρόβλημα και η λύση του, εφόσον βρεθεί, παραμένουν για πάντα στην πλατφόρμα. Μιλάμε για μια βιβλιοθήκη γνώσης προβλημάτων και λύσεων.
Από δράση του YouRule για την ευαισθητοποίηση των πολιτών
Και σε αυτήν θα έχουν πρόσβαση όλοι στη διακυβέρνηση και όλοι από τη βάση. Σωστά;
Ι.Φ.: Ακριβώς. Δεν υπάρχει κάτι κρυφό. Εξάλλου είναι τελείως ανώνυμο για να διαφυλάξουμε τον πολίτη. Ο καθένας μπορεί να μιλήσει ελεύθερα χωρίς να λογοκριθεί, κατακριθεί, ή λοιδορηθεί.
Θα ιεραρχούνται τα προβλήματα που θα φτάνουν στον κάθε δήμο;
Ι.Φ.: Δημιουργούμε έναν αλγόριθμο που θα ιεραρχεί τα προβλήματα με βάση τα «συμφωνώ» από άλλους πολίτες, με βάση τα σχόλια και ανάλογα με τις οικονομικές δυνατότητες του δήμου.
Ποιες οι προσδοκίες σας για το YouRule;
Ι.Φ.: Οι προσδοκίες μας, όλες όμως, κινούνται γύρω από τον πολίτη. Θέλουμε να είναι χρηστικό για καθέναν από εμάς. Να το χρησιμοποιούμε όλοι και να λύνονται προβλήματα. Δεν ονειροβατούμε. Δεν πιστεύουμε ότι θα λυθούν άμεσα όλα τα προβλήματα που θα καταγραφούν στη βάση δεδομένων. Δυστυχώς οι δήμοι δεν μπορούν να λύσουν τα πάντα αυτόνομα.
Εάν τα επόμενα 3-4 χρόνια είναι δυνατό μέσω του YouRule να λύνεται το 60-70% των προβλημάτων που υπάρχουν στις τοπικές κοινωνίες, όχι μόνο θα έχουμε πετύχει αλλά θα έχουμε αλλάξει και τον τρόπο που βλέπουμε την πολιτική στην Ελλάδα. Τόσο απλά.
Σ.Κ.: Εδώ μπαίνουν αγαπημένες για μένα έννοιες: Άμεση δημοκρατία. Ηλεκτρονική δημοκρατία. Συμμετοχική δημοκρατία. Ενισχυμένη δημοκρατία. Για μένα το YouRule είναι το πρώτο εργαλείο δημοκρατίας στη χώρα. Και όταν λέω «εργαλείο δημοκρατίας» εννοώ ένας τρόπος δημοκρατικής συμμετοχής, πολιτικής δράσης πλην και πέραν των εκλογών. Δηλαδή μπορείς να συμμετέχεις στα πολιτικά δρώμενα, στο πολιτικό γίγνεσθαι, μακριά από τα κόμματα. Δεν υπάρχει άλλος τρόπος πολιτικής δράσης, συμμετοχής, έκφρασης, ιδεών, προβληματισμού, διαλόγου και εντέλει πολιτικής αλλαγής στο άμεσο περιβάλλον του δήμου. Το σημαντικότερο είναι ότι μέσω αυτού του εργαλείου συμβάλλεις στην ύπαρξη πολιτικού πολιτισμού στη χώρα. Εξάλλου δημοκρατία δεν είναι μόνο η εκλογική διαδικασία, είναι μια συνεχής δράση του ενεργού πολίτη, που κρίνει, αξιολογεί, κατακρίνει, αντιπροτείνει, επηρεάζεται.
Το YouRule μπορεί να επιφέρει αλλαγές μόνο στην τοπική πολιτική σκηνή ή θεωρείτε πως μπορεί να παίξει ρόλο και πιο κεντρικά;
Σ.Κ.: Από τη στιγμή που μιλάμε για πολιτικό πολιτισμό, αυτόν δηλαδή που φέρνει το YouRule, μπορεί να επεκταθεί σε κάθε βαθμίδα της πολιτικής ιεραρχίας. Τώρα όσο αφορά το τεχνικό κομμάτι και το πρακτικό του πράγματος, θεωρώ ότι είναι αυτονόητο πως και η ανώτατη πολιτική ηγεσία, δηλαδή η κυβέρνηση, μπορεί να έχει μια αμεσότερη σχέση λογοδοσίας, ανανέωσης εντολής κ.ο.κ. από τους πολίτες. Αυτό κάνει το YouRule. Ουσιαστικά, όταν ο δήμος ελέγχεται διαρκώς εάν υλοποιεί αυτά που υποσχέθηκε, εάν λύνει τα προβλήματα που έχουν οι πολίτες, είναι ανανέωση της πολιτικής εντολής. Είναι η ιδεολογία που λέει ότι δεν μπορεί να έχεις μια λευκή επιταγή για τέσσερα χρόνια και να κάνεις ό,τι θέλεις. Όχι, πρέπει να ελέγχεσαι, να σε παρακολουθούμε, να αντιπροτείνουμε. Κι αυτό δεν μπορεί να περιορίζεται σε τοπικό επίπεδο. Είναι δυνατόν ένας άνθρωπος, ο πρωθυπουργός, να έχει λευκή επιταγή για τέσσερα χρόνια; Προφανώς όχι!
Σε ποια χώρα αναφέρεσαι;
Σ.Κ.: Στην Ελλάδα! Προφανώς και έχει [σ.σ. λευκή επιταγή] αλλά προφανώς και δεν θα έπρεπε. Ναι, βέβαια έχει. Όμως πρέπει να αλλάξει.
Δράση των Activests που επίσης εναντιώνονται στη διαφθορά, και στην οποία συμμετείχε και η Ιωάννα
Ι.Φ.: Ταυτόχρονα το βλέπουμε και από μια άλλη οπτική. Και οι ίδιοι οι πολίτες επειδή δεν αναφέρουν μόνο το πρόβλημα αλλά προτείνουν και λύση, μπαίνουν στη θέση εκείνων οι οποίοι καλούνται να επιλύσουν προβλήματα. Δεν περιμένεις να πάρουν το μαγικό ραβδάκι τους και να αρχίσουν να δίνουν λύσεις. Είσαι παρών.
Ιωάννα, αυτό που λες προϋποθέτει έναν πολιτικά ώριμο και εκπαιδευμένο πολίτη. Δεν είναι λίγο ουτοπικό;
Ι.Φ.: Δεν χρειάζεται να είναι εκπαιδευμένος ο πολίτης. Το εργαλείο χρειάζεται να του δώσεις, να μπορεί να το χρησιμοποιήσει. Εάν δεν έχει το εργαλείο πώς θα παιδευτεί σε αυτού του τύπου τη δημοκρατία.Συμβαίνει παντού αυτό, απλώς εδώ το σύστημα είναι ίσως λίγο πιο διεφθαρμένο.
Σ.Κ.: Μάλλον αυτό που ψάχνουμε εδώ είναι η πολιτική παιδεία, η οποία υπάρχει αλλά όχι στο βαθμό που θα θέλαμε. Για το ότι η πολιτική παιδεία δεν είναι στο επίπεδο που θα άρμοζε στη χώρα μας –ας μην ξεχνάμε ότι η Ελλάδα εμπνεύστηκε την εφαρμοσμένη πολιτική Δυτικού τύπου– δεν φταίνε οι πολίτες. Είναι προφανές ότι οι ίδιοι οι θεσμοί μάς οδηγούν στο να μη συμμετέχουμε στις διαδικασίες.
Διαφωνώ με την Ιωάννα στο ότι αυτό συμβαίνει παντού. Υπάρχουν χώρες όπου οι πολίτες συμμετέχουν στις διαδικασίες, ζητούν το λόγο, έχουν άποψη. Το YouRule έρχεται λοιπόν να καλύψει ένα κενό εδώ. Καλεί τον πολίτη να συμμετέχει, άρα τον εκπαιδεύει να συμμετέχει οπότε τον βοηθάει να αποκτήσει πολιτική παιδεία. Ο πολιτικός πολιτισμός εν καιρώ δημιουργεί πολιτική παιδεία.
Έχετε βραβευτεί κιόλας για το YouRule…
Ι.Φ.: Έχουμε πάρει μια υποτροφία. Καταθέσαμε την πρότασή μας στο Ίδρυμα Αγγελόπουλου, από εκεί η πρόταση πήγε στο Ίδρυμα Κλίντον στις ΗΠΑ και βραβευτήκαμε. Πήραμε ένα ποσό για να ξεκινήσουμε τη δράση μας.
Το YouRule είναι ΜΚΟ;
Ναι, αστική μη κερδοσκοπική εταιρεία. Φιλοδοξούμε να προσλάβουμε και ανθρώπους που θα δουλεύουν στο YouRule για να φτιάξουν την Ελλάδα. Στο αρχικό εγχείρημα ήμασταν δύο. Τώρα είμαστε τέσσερις και έχουμε και δύο ασκούμενους. Ο Μάικ είναι ο προγραμματιστής, η Νατάσα είναι η γραφίστρια της πλατφόρμας, εγώ κάνω περισσότερο διαχείριση, μάνατζμεντ και προώθηση, ο Σταύρος είναι ο πολιτικός αναλυτής.
Να ρωτήσω για τις πολιτικές σας απόψεις; Ανήκετε στον ίδιο ιδεολογικό χώρο;
Ι.Φ.: Όχι. Προερχόμαστε από διαφορετικούς χώρους. Το πλεονέκτημα του ότι ανήκουμε σε διαφορετικά σημεία του πολιτικού χάρτη, είναι πως στο τέλος πάντα βρίσκουμε λύσεις. Ακούμε ο ένας τον άλλον.
Σ.Κ.: Έχουμε πρακτική πολιτική εμπειρία. Ωστόσο έχουμε φτάσει σε ένα σημείο που δεν μας αφορά η πολιτική καταγωγή κάποιου αλλά η διάθεσή του να στηρίξει το YouRule και να το κάνει καλύτερο. Προσωπικά δεν με εκφράζει πλέον κανένα πολιτικό κόμμα. Η κοινωνία πρέπει να αλλάξει. Κι αυτό θα το κάνουν οι πολίτες. Εργαλεία σαν το YouRule θα βοηθήσουν προς αυτή την κατεύθυνση.
- * Η Ιωάννα θα παρουσιάσει το YouRule και τους στόχους του στο πλαίσιο της Σχολής Πολιτικής που διοργανώνει η Δημοκρατία Ιδεών από τις 8-10 Μαϊου, με θέμα «Από την οργή στη συμμετοχή: Πολίτης – Πολιτικό σύστημα – Εναλλακτικές».
