Στο επίκεντρο διπλωματικής διελκυστίνδας μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας βρίσκεται για ακόμα μία φορά το ιταλικό ερευνητικό πλοίο «Explora», που εδώ και περίπου ένα 24ωρο βρίσκεται αγκυροβολημένο στο Γαϊδουρονήσι, 8 ναυτικά μίλια νότια της Ιεράπετρας, στο Λιβυκό Πέλαγος.
Το βρετανικών συμφερόντων πλοίο από το βράδυ του Σαββάτου και όλη την Κυριακή πόντιζε καλώδιο μεταφοράς δεδομένων 50-80 μίλια νότια και ανατολικά της Κρήτης, όταν η Άγκυρα απαίτησε από τον επικεφαλής του πλοίου να ζητήσει την άδειά της προκειμένου να συνεχίσει την εργασία του. Μάλιστα κατά την πορεία του πλοίου προς τα ανατολικά παρακολουθούνταν από τουρκική φρεγάτα.
Αυτό που προκαλεί εντύπωση δεν είναι το αίτημα της Τουρκίας, αλλά το γεγονός πως το διατύπωσε ενώ το πλοίο εκείνη τη στιγμή βρισκόταν εντός των ορίων της ελληνικής υφαλοκρηπίδας. Όπως ήταν φυσικό, η Αθήνα αντέδρασε στην προκλητική στάση της Άγκυρας.
Ο πλοίαρχος απευθύνθηκε στην Αθήνα, που κατέστησε σαφές πως πρέπει να γίνουν σεβαστά τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα και ότι στη συγκεκριμένη περιοχή η Τουρκία δεν έχει καμία δικαιοδοσία, άρα δεν μπορεί να χορηγεί άδεια. Την πορεία της υπόθεσης χειρίστηκε ο ίδιος ο υπουργός Εξωτερικών, Νίκος Κοτζιάς.
Η ελληνική πλευρά έχει διαμηνύσει ότι σε περίπτωση που ζητηθεί άδεια από την Τουρκία, το πλοίο θα πρέπει να σταματήσει τις εργασίες του και να αποχωρήσει από την ελληνική υφαλοκρηπίδα.
Προς το παρόν το ιταλικό πλοίο (που είχε λάβει νόμιμες άδειες από την Ελλάδα) έχει σταματήσει την εργασία πόντισης του καλωδίου, αναμένοντας οδηγίες.
Δεν είναι η πρώτη φορά
Το ιταλικό πλοίο έχει ξαναβρεθεί στο κέντρο του τυφώνα. Το 2011 το «Explora» έκανε θαλάσσιες εργασίες νότια του Καστελόριζου προκειμένου να τοποθετηθεί ένα καλώδιο τύπου σόναρ μεταξύ Ιταλίας και Ισραήλ.
Η Τουρκία διέκοψε τις εργασίες και απαίτησε από τον πλοίαρχο να ζητήσει άδεια από τις τουρκικές Αρχές εάν ήθελε να συνεχίσει. Η ιταλική εταιρεία απευθύνθηκε στην ελληνική κυβέρνηση, αλλά παρά τη συμβουλή του ελληνικού υπουργείου Άμυνας να μην το κάνει, προχώρησε στην υποβολή του σχετικού αιτήματος.
Η Ελλάδα απάντησε με αναστολή όλων των αδειών που είχε ήδη παραχωρήσει στο «Explora», συμπεριλαμβανομένης κι εκείνης για θαλάσσιες έρευνες νότια της Πελοποννήσου.
