Βίκτωρας Σαρηγιαννίδης: Μία μεγάλη απώλεια για τον Ποντιακό Ελληνισμό
Γράφει ο Χρήστος Γαλανίδης*
Μέ τόν Θεόν θά καλατσεύομε…
«Ἐγώ πα ποίος εἶμαι καί εὐτάς ὅλα ἀτά γιά τ’ ἐμέν;» από το ερώτημα αυτό της πρώτης γνωριμίας μας, που διατύπωσε είκοσι περίπου χρόνια πριν, όταν τον τιμήσαμε ως Ποντιακός Ελληνισμός στη μεγάλη αίθουσα του Συλλόγου Ποντίων «Αργοναύται – Κομνηνοί» στην Καλλιθέα, δηλ. «εγώ ποιος είμαι και κάνεις όλα αυτά για μένα» που χαρακτήρισε την απλότητα και σεμνότητα του Βίκτωρα Σαρηγιαννίδη, ενός από τους μεγαλύτερους αρχαιολόγους της σύγχρονης εποχής, ο οποίος ήταν επίτιμο μέλος της Ελληνικής Ανθρωπολογικής Εταιρείας, μέλος της Αμερικανικής Εταιρείας Επιστημών, διδάκτωρ της ιστορικής επιστήμης της Ρωσικής Ακαδημίας Επιστημών και είχε εκδώσει 20 και πλέον βιβλία στα ρωσικά, τα οποία έχουν μεταφραστεί στα αγγλικά, γερμανικά και ιαπωνικά και δύο από αυτά στα ελληνικά, έως την πρόσκλησή του να συμμετέχω στο παγκόσμιο συνέδριο που έγινε στην πόλη Μαρί του Τουρκμενιστάν το 2007 λέγοντάς μου «Χρήστο, ἔλα γιά ὁλίγα ἡμέρας μέτ’ ἐμᾶς νά ἐλέπ’ς ντό δουλείαν εὐτάμε σ’ ἀνασκαφάς ἐκές ΄ς σήν ἔρημον Καρακούμ, θά εἶμες μαζί καί τό βράδον θά τερούμε ‘ς σόν οὐρανόν καί θά καλατσεύομε μέ τόν Θεόν».
Και πήγα, έμεινα αρκετές ημέρες , παρακολούθησα το επιστημονικό συνέδριο στο οποίο συμμετείχαν επιστήμονες απ’ όλο τον κόσμο και στο οποίο ο Βίκτωρας Σαρηγιαννίδης τεκμηρίωσε ότι, εκεί στη σημερινή έρημο αναπτύχθηκε ο πέμπτος μεγαλύτερος πολιτισμός της αρχαιότητας μεταξύ του 2200 π.Χ. και του 1.800 π.Χ. και το ανάκτορο Γκονούρ με τους 3.000 περίπου τάφους που ανέσκαψε και τους ναούς της φωτιάς και του νερού που ανακάλυψε επιβεβαίωσε, ότι εκεί υπήρξε η κοιτίδα της πρώτης θρησκείας του κόσμου, του Ζωροαστρισμού. Μας ξενάγησε σαν άριστος οικοδεσπότης στο χώρο των ανασκαφών, μας έδειξε την είσοδο του ανακτόρου που έχει ομοιότητα με το ανάκτορο της Κνωσού, για να καταλήξει ότι, ο εκεί πολιτισμός είχε σχέσεις με τον αρχαίο Κρητομινωϊκό πολιτισμό. «Ἐψαλάφεσα τόν Θεόν ἐκεῖνο τό βράδυν ‘ς σόν οὐρανόν, ἅμαν τόν Θεόν κ’ ἐπορεῖς νά εὐρίκσ’ ἀτόν ἄν καί κουβαλεῖς ἀτον ἀπές ‘ς σήν ψῆς καί ‘ς σήν καρδίας».
Ανάμεσα λοιπόν σ’ αυτές τις δύο περιόδους της γνωριμίας μας μεσολάβησε μεγάλο χρονικό διάστημα γεμάτο γεγονότα, ταξίδια, ανασκαφές και νέα ευρήματα, γεμάτο αγωνίες και προσπάθειες να βρει χρήματα να συνεχίσει το έργο του, γεμάτο χαρές και ικανοποίηση για τις νέες ανακαλύψεις του και για τις δίκαιες τιμές και βραβεύσεις που του απονέμονταν και δεν ήταν λίγες, από το φθινόπωρο του 1968 όταν ξεκίνησε τις πρώτες ανασκαφικές έρευνες στη Βακτρία, όπου αργότερα έφερε στο φως τα περίπου 20.000 χρυσά κτερίσματα από τους τάφους του βασιλικού νεκροταφείου του λόφου Τιλλιά Τεπέ (Χρυσού Λόφου) στο Αφγανιστάν.
Και τώρα!! Δεν μπορώ να το συνειδητοποιήσω, ακόμη αγαπημένε μου φίλε και αδελφέ Βίκτωρα, κι ας γνώριζα πως τα τελευταία χρόνια, μετά το εγκεφαλικό επεισόδιο που σ’ έπληξε, δυσκόλευε όλο και περισσότερο η μετακίνησή σου και η ζωή σου. Παρ’ όλα αυτά δεν σταμάτησες να επισκέπτεσαι το χώρο των ανασκαφών στο ανάκτορο Γκονούρ μέχρι πρόσφατα και να χαίρομαι νά καλατεύω ‘ς σό τηλέφωνο μέ τ’ ἐσέν σ’ ἐμέτερον τήν καλατήν, ‘ς σά ποντιακά, καί νά λές με τά νέα σ’. Δεν μπορώ να το πιστέψω ότι, αυτός ο καλός μου φίλος, αυτός ο σπουδαίος Άνθρωπος, αυτός ο μεγάλος επιστήμων, αυτός ο ποντιακής καταγωγής Έλληνας που τίμησε την πατρίδα μας και τιμήθηκε με το Χρυσό Σταυρό του Τάγματος της Τιμής της Ελληνικής Δημοκρατίας, με το βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών, από το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων και είχε ανακηρυχτεί Πρεσβευτής του Ελληνισμού το 1998, έφυγε από κοντά μας, αφήνοντας την τελευταία του πνοή την Κυριακή 22.12.2013 στη Μόσχα. Το άγγελμα του θανάτου του μεταδόθηκε ακαριαία σ’ όλο τον κόσμο, συγκλόνισε το πανελλήνιο, αλλά και τον επιστημονικό κόσμο σ’ όλη την Οικουμένη που είχε αμέτρητους φίλους.
Το Διοικητικό Συμβούλιο της Επιτροπής Ποντιακών Μελετών, της οποίας υπήρξε επίλεκτο και επίτιμο μέλος, συνήλθε εκτάκτως και αποφάσισε ομόφωνα:
• Να εκφράσει θερμά συλλυπητήρια στην οικογένειά του.
• Να ενημερώσει τα μέλη του και όλους τους φορείς και τα έντυπα του ποντιακού ελληνισμού στην Ελλάδα και το εξωτερικό για τη μεγάλη απώλεια.
• Να διοργανώσει ειδική εκδήλωση-μνημόσυνο στη μνήμη του το Φεβρουάριο του 2014, το περιεχόμενο της οποίας θα αποτελέσει αντικείμενο ειδικής έκδοσης.
Αιωνία σου η μνήμη αξέχαστε δάσκαλε
*Για το Δ.Σ. της Ε.Π.Μ.
Ο πρόεδρος
Χρήστος Γαλανίδης
Τμήμα σύνταξης
Pontos-News.Gr
