pontosnews.gr
Τετάρτη, 18/11/2026
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
pontosnews.gr
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων

Ένα υπέροχο Ποντιακό άσμα που αγγίζει τις καρδιές μας!

12/12/2013 - 11:21πμ
Ένα υπέροχο Ποντιακό άσμα που αγγίζει τις καρδιές μας!
Κοινοποίηση στο FacebookΜοιράσου το στο TwitterΜοιράσου το στο Whatsapp
Στηρίξτε το Pontos News Επιλέξτε μας ως προτιμώμενη πηγή στην Αναζήτηση Google
Προσθήκη πηγής

Ένα υπέροχο Ποντιακό άσμα που αγγίζει τις καρδιές μας. Στο άσμα που ακολουθεί παρουσιάζεται η αγάπη της μάνας που παρηγορεί την κόρη της η οποία ασθενεί βαριά.

Επιμέλεια παρουσίασης, Λένα Σαββίδου.

Είμαστε πραγματικά τυχεροί ως Πόντιοι που οι καταγραφείς μας διέσωσαν πολύ μεγάλο μέρος της παράδοσης μας που αφορά τα δημοτικά μας τραγούδια  κι έτσι σήμερα μπορούμε μελετώντας τα να προσεγγίσουμε τον πολιτισμό που ήρθε από την εκεί Πᾳτρίδα.

Το σημερινό κομμάτι που επέλεξα να πραγματευτώ, ανήκει στην γενική καταγραφή που έκανε ο Δημήτρης Κ. Παπαδόπουλος σχετικά με τα Ποικίλα άσματα του χωριού Σταυρίν και δημοσιεύτηκε στον 11ο τόμο του «Αρχείον Πόντου», το 1941.

Σε αυτό το υπέροχο άσμα παρουσιάζεται η αγάπη της μάνας. Πολυτραγουδισμένο θέμα σαφώς, μα πάντοτε ικανό να αγγίζει τις καρδιές μας, γιατί κάθε ένας από εμάς έχει σε περίοπτη θέση μέσα στην καρδιά του, την γυναίκα που τον ανέστησε και τόσο στα εύκολα και  στις χαρές του, μα όσο και στα δύσκολα, στις πίκρες και στην ανημποριά του, στάθηκε δίπλα του.

Η μάνα του τραγουδιού μας, παρηγορεί… Παρηγορεί την κόρη της που ασθενεί, βαριά. Την παρηγορεί με λόγια που αυθόρμητα βγαίνουν από την ψυχή της κι εκεί έγκειται και όλη η ομορφιά αυτών των δημωδών ασμάτων. Παρουσιάζουν την ανθρώπινη ψυχοσύνθεση στην αυθεντική κι άκρως ανθρώπινη μορφή της,  χωρίς περιττά στολίδια. Ίσως όλη αυτή η εικόνα της μάνας που παρηγορώντας την κόρη καταφέρεται εναντίον του κόσμου που με την γλωσσοφαγιά του την αρρώστησε να μη συνάδει με το πνεύμα της εποχής μας, όπου η ωραιοποίηση θα λογόκρινε την μη «κόσμια» αυτή συμπεριφορά. Εν τούτοις, μη παραδεχόμενοι την αλήθεια, πως ο πόνος πολλές φορές σε άδικη κρίση μα και σε ξέσπασμα οργής μας οδηγεί, εθελοτυφλούμε στην πραγματικότητα. Ο απλός άνθρωπος, δεν επιδένει τον ψυχισμό του με καθωσπρεπισμό την ώρα που νοιώθει το βάρος του πόνου στο στήθος. Πόσο μάλλον η μάνα που βλέπει το κορίτσι της να λιώνει και να χάνεται και προσπαθεί να κρατηθεί όρθια από όπου μπορεί. Άλλοτε από την οργή κι άλλοτε από την ελπίδα.

Στο τραγούδι την ελπίδα την φέρνει η Άνοιξη κι ο καλός καιρός που πάντα ευνοεί την ίαση και η Παναγία που θα ευλογήσει και θα σταθεροποιήσει την καλή υγεία της κοπέλας. Και μιας και το άσμα είναι Ποντιακό και δη Σταυριώτικο διόλου δεν μας παραξενεύει που η Παναγία του τάματος είναι η Σουμελά. Εν τάχει να αναφέρουμε πως το χωριό Σταυρίν βρισκόταν στην Αργυρούπολη όπου η πρωτοκαθεδρία της Σουμελιώτισσας ήταν αδιαφιλονίκητη καθώς και ότι όταν αναφερόμαστε σε Σταυριώτες, μιλάμε για τους ανθρώπους εκείνους που έμειναν παράδειγμα στην ιστορία για τον κατατρεγμό που επί δεκαετίες είχαν υποστεί, λόγω της απόφασης τους να μην αλλαξοπιστήσουν.

Στο τελευταίο στίχο δίνεται απαστράπτουσα όλη η αγάπη που κρύβει η ψυχή της μάνας, η οποία  είναι πρόθυμη να χαρίσει όλη την περιουσία της οικογένειας, αρκεί η κόρη της να σωθεί και να ζήσει. Διαφαίνεται τάξιμο στην Χάρη της, που όμως δεν ορίζεται μα αφήνεται προφανώς στη χαρά της στιγμής των καλών νέων της ίασης, όπου η μάνα ήδη ζει στην ψυχή της και ξέρει ακριβώς τι πρέπει ανάλογα να αντιγυρίσει: ολάκερη την περιουσία της.

Δευτερεύουσες σύντομες παρατηρήσεις, οι σχετικές με τα παρχάρια, τις λαϊκές προλήψεις σχετικά με την γλωσσοφαγιά του κόσμου και φυσικά τον..γουρζουλά.

Παρχάρια ήσαν οι τόποι όπου κατά τους ζεστούς μήνες τα ζώα μεταφέρονταν από τον εγκλεισμό του Χειμώνα για βοσκή. Οι πρώτες ζέστες σηματοδοτούσαν το ξεκίνημα τους. Τα ζώα τα φύλαγαν νεαρές κοπέλες γνωστές ως Ρωμάνες υπό την επίβλεψη και καθοδήγηση των μεγαλύτερων γυναικών, τις γνωστές μας επίσης Παρχαρομάνες. Στα παρχάρια οι παρχαρέτσες διέμεναν κατά τους ζεστούς μήνες και φύλαγαν τα ζώα τα δικά τους ή και άλλων οικογενειών επί πληρωμή. Εκεί έφτιαχναν γαλακτοκομικά προϊόντα, όπως το τσορτάν, το σιρ, το υλιστόν, το εξαιρετικό πασκιτάν, το μιτζίν κτλ για κατανάλωση δική τους αλλά και μέρος αυτών τα διέθεταν προς πώληση στα αστικά κέντρα.
   
Όσον αφορά τα λόγια του κόσμου και την επίδραση τους ως πληγή στην ευζωία, είναι γνωστές οι σχετικές δοξασίες του παρελθόντος με ιδιαίτερη αναφορά στο λεγόμενο ομμάτιαγμα, το σημερινό μας μάτιασμα. Πλήθος οι σχετικές αναφορές στη λαϊκή μας παράδοση όπου οι άδικες κατηγόριες του κόσμου πληγώνουν πολλαπλώς τις νέες κοπέλες, άλλοτε στοχεύοντας απ ευθείας την υπόληψη τους κι άλλοτε με τη δύναμη της κακογλωσσιάς την ψυχική και σωματική τους υγεία.

Να μην ξεχάσουμε να θυμίσουμε και τον γουρζουλά, που ως γέρος με το τσιμπούκι του στο στόμα γυρνά στα χωριά και χτυπά τις πόρτες των σπιτιών. Σε όποιο σπίτι μπει φέρνει μαζί του την αρρώστια της πανούκλας. Στον Πόντο, οι μητέρες με αυτόν φόβιζαν τα άτακτα μικρά τους, πως θα έρθει και θα τα φάει, αν δεν σταματούσαν τις αταξίες τους.

-Πότε θά ἔρται ἄνοιξη, τά καλά τά ἡμέρας,

ν΄ ἀνοίγουνταν τά στράτας-ι-σ’ ’ς σῆ παρχαρί τ’ ἀέρας

ντό φέρ’νε σκουντουλίσματα ἀς σ’ ὅλα τά τσιτσάκια,

τά μάραντα, τά θύμπιρα, τ’ ἅθα, τά μανουσάκια!…

5  Κι ὅνταν θά πάμε ‘ς σόν παρχάρ, θά φέρω τουτουγιάδες,

Μυρωδικά να βάλλω σε κι ἄς σπάν’νε οἰ τσουνάδες

πού κάθουν καί κατηγοροῦν νέικα ἅμον ἐσέναν.

Ὁ γουρζουλᾶς κι ὁ θάνατον ἀπέσ’ ἀτουν να μπαίν’νε!

Κι ἅμον ντό γίνεσαι καλά πάμε ’ς σήν Παναΐαν

10  ’ς σῆ Σουμελάν, λελεύ’ ἀτέν, να δίη ἐσέν την ὕα σ’

κι ἀτότε θά τερῆς, πουλλί μ’, ἡ μάννα σ’ ντὀ θ’ εὐτάη,

ὅλεν το βαριέτ’ ἐμούν για τα’ἐσέναν ἄς πάη.

Πότε θα έρθει η Άνοιξη, οι καλές οι ημέρες,

ν’  ανοίξουνε οι δρόμοι σου στου παρχαριού τους αέρηδες

που φέρνουν μυρωδιές από όλα τα λουλούδια

τ’  αμάραντα, το θυμάρι, τ’ άνθη, τους μενεξέδες…

5Κι όταν θα πάμε στο  βοσκοτόπι θα φέρω τουτουγιάδες

μυρωδικά να σου βάλλω κι ας σκάσουν οι σκύλες

που κάθονται και κατηγορούν νέες σαν εσένα.

Η πανούκλα κι ο θάνατος μέσα τους να μπούνε!

Κι όταν θα γίνεις εσύ καλά, πάμε στην Παναγία

στη Σουμελά, να τη χαρώ, να δώσει σε εσένα την υγεία σου

και τότε θα δεις, πουλί μου, η μάνα σου τι θα κάνει,

όλη η περιουσία μας για χάρη σου ας πάει.

Τμήμα σύνταξης
Pontos-News.Gr

ΚοινοποίησηTweetSend
google news

Ακολουθήστε μας στο Google News

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Η Ευλαμπία Νικολαΐδου, το γένος Θεοδωρίδου (πηγή: facebook.com/elpnaousas)
ΠΟΝΤΟΣ

Πέθανε η Ευλαμπία Νικολαΐδου, η γλυκόλαλη αδερφή του θρυλικού Χρύσανθου Θεοδωρίδη

17/11/2026 - 11:32μμ
(Φωτ.: facebook.com/kaukasosaigaleo)
ΣΥΛΛΟΓΟΙ

Η Μουσικοχορευτική & Πνευματική Εστία «Ο Καύκασος» τίμησε την εξέγερση του Πολυτεχνείου

17/11/2026 - 8:34μμ
(Φωτ.: facebook/Ποντιακός Πολιτιστικός Σύλλογος Ποντοηράκλειας «Διγενής Ακρίτας»)
ΣΥΛΛΟΓΟΙ

Ποντοηράκλεια: Νέο Διοικητικό Συμβούλιο στον Ποντιακό Πολιτιστικό Σύλλογο «Διγενής Ακρίτας»

17/11/2026 - 5:25μμ
(Φωτ.: kozan.gr)
ΠΟΝΤΟΣ

Κοζάνη: Η «Μνήμη» έφερε κοντά τους φίλους του ποντιακού πολιτισμού με μουσική και χορό

16/11/2026 - 8:37μμ
Οι γυναίκες των «Ακριτών» ποζάρουν με το... αποτέλεσμα του κόπου τους. Σάββατο 14 Νοεμβρίου 2026 (φωτ.: Facebook / Παύλος Καρυπίδης)
ΣΥΛΛΟΓΟΙ

Ποντιακές γεύσεις στους Επταμύλους Σερρών – Οι «Ακρίτες» έστρωσαν τραπέζι για 25η φορά

16/11/2026 - 7:49μμ
Ο Άντονι Αλμπανέζι και ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν σε διμερή συνάντηση στο περιθώριο της διάσκεψης του ΟΗΕ για το κλίμα (COP31), στην Αττάλεια. Τετάρτη 11 Νοεμβρίου 2026 (φωτ.: EPA / Lukas Coch)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Αυστραλία: Νέα πίεση για την αναγνώριση των Γενοκτονιών Αρμενίων, Ελλήνων και Ασσυρίων

16/11/2026 - 6:15μμ
Στιγμιότυπο από παλαιότερη εκδήλωση της «Ρωμανίας» στη Γλυφάδα (φωτ.: Facebook / Ένωση Ποντίων Γλυφάδας)
ΠΟΝΤΟΣ

Διεθνές Συνέδριο Ποντιακού Ελληνισμού στη Γλυφάδα: Ένα τριήμερο με το βλέμμα στο μέλλον

16/11/2026 - 4:41μμ
Το αρμενικό κοινοτικό ορφανοτροφείο στην πόλη της Σεβάστειας το 1902. Στο κέντρο διακρίνεται καθισμένος ο διευθυντής του ιδρύματος, Μιχράν Εφέντη Ισπιριάν (πηγή: Πρόγραμμα Houshamadyan / Συλλογή Βιβλιοθήκης Νουμπαριάν, Παρίσι/ via Seta Semsarian Karakelian)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Ντοκουμέντο του 1902: Ορφανά της Σεβάστειας που γλίτωσαν από τις σφαγές του 1894-1896 αλλά όχι κατά τη Γενοκτονία των Αρμενίων το 1915

16/11/2026 - 10:40πμ
(Φωτ.: facebook.com/profile.php/Πανελλήνια Ομοσπονδία Θρακικών Σωματείων)
ΣΥΛΛΟΓΟΙ

Πανελλήνια Ομοσπονδία Θρακικών Σωματείων: Στην ιστορία πέρασε το 34ο Γνωμοδοτικό Συμβούλιο – Οι αποφάσεις

16/11/2026 - 9:23πμ
O Αδάμ Μοριάνοφ με τις μαθήτριές του. Αριστερά η κόρη του Σόνια (πηγή: athensvoice.gr)
ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

Αδάμ Μοριάνοφ: Ο άγνωστος ιδρυτής του ελληνικού κλασικού μπαλέτου με καταγωγή από τα Σούρμενα του Πόντου

15/11/2026 - 9:19μμ
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ
Ναυτεμπορική TV

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Ο απερχόμενος πρόεδρος της Κνέσετ, Αμίρ Οχάνα (αριστερά), ανταλλάσσει χειραψία με τον νεοεκλεγέντα πρόεδρο της Κνέσετ, Ματάν Καχάνα, κατά τη διάρκεια συνεδρίασης της ολομέλειας της ισραηλινής Βουλής, στην Ιερουσαλήμ, στις 17 Νοεμβρίου 2026 (φωτ.: EPA/ ABIR SULTAN)

Ισραήλ: Νέος πρόεδρος της Κνέσετ ο Ματάν Καχάνα – Σημαντική νίκη της αντιπολίτευσης έναντι του Νετανιάχου

24 λεπτά πριν
Η Ευλαμπία Νικολαΐδου, το γένος Θεοδωρίδου (πηγή: facebook.com/elpnaousas)

Πέθανε η Ευλαμπία Νικολαΐδου, η γλυκόλαλη αδερφή του θρυλικού Χρύσανθου Θεοδωρίδη

55 λεπτά πριν
(Φωτ.: FIBA)

FIBA Europe Cup: Πέρασε αλώβητος από το Βίρτσμπουργκ ο Ηρακλής

1 ώρα πριν
Γενική άποψη της πορείας για την 53η επέτειο του Πολυτεχνείου (φωτ.: Γιάννης Παναγόπουλος/EUROKINISSI)

53η επέτειος του Πολυτεχνείου: Μαζική συμμετοχή στις πορείες – Επεισόδια, προσαγωγές, συλλήψεις και ένας τραυματισμός

2 ώρες πριν
(Φωτ. αρχείου: ΑΠΕ-ΜΠΕ)

Σκόπια: Εξαρθρώθηκε δίκτυο που σχεδίαζε τρομοκρατική επίθεση ή δολοφονία στην Ελλάδα

2 ώρες πριν
(Φωτ.: EUROKINISSI)

Euroleague: Απίθανη νίκη του Ολυμπιακού επί της Μακάμπι

3 ώρες πριν
pontosnews.gr

Ειδήσεις και άρθρα για τον Πόντο και τη Μ. Ασία, αλλά και την επικαιρότητα στην Ελλάδα, τον Κόσμο και την Ομογένεια. Πλούσια θεματολογία ποικίλης ύλης με έμφαση σε πολιτιστικά δρώμενα.

Copyright © 2025 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

  • TAYTOTHTA
  • ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
  • ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ
  • ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • VIDEOS
  • ΚΥΠΡΟΣ
  • ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΠΕΡΙΕΡΓΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΠΙΣΤΗ
  • ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
  • ΤΑΞΙΔΙ
  • ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ
  • PONTOS BLOG

Copyright © 2024 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

Ναυτεμπορική TV
Ναυτεμπορική TV