pontosnews.gr
Σάββατο, 14/11/2026
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
pontosnews.gr
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων

To θεατρικό δρώμενο των Μωμόγερων στον Πόντο

23/10/2013 - 9:07πμ
To θεατρικό δρώμενο των Μωμόγερων στον Πόντο
Κοινοποίηση στο FacebookΜοιράσου το στο TwitterΜοιράσου το στο Whatsapp
Στηρίξτε το Pontos News Επιλέξτε μας ως προτιμώμενη πηγή στην Αναζήτηση Google
Προσθήκη πηγής

To θεατρικό δρώμενο των Μωμόγερων στον Πόντο

Γράφει η Τσοκτουρίδου Παρθένα

Ανάμεσα στις άλλες εκδηλώσεις της καθημερινής ζωής που χαρακτηρίζουν τη ζωντάνια του ελληνικού πολιτισμού, συναντούμε τα ήθη, τα έθιμα και τις παραδόσεις των Ποντίων Ελλήνων, που έχουν τις ρίζες τους στα βάθη της ιστορίας, αποτελούν εκδήλωση της ενότητας της φυλής μας και παρά την τραγωδία της προσφυγιάς των Ποντίων, συνεχίζουν να διατηρούνται απ’ αυτή, συνδέοντας έτσι το παρόν με το μακραίωνο ιστορικό παρελθόν μας. Το έθιμο των Ποντίων Μωμόγερων συναντάται στα βάθη της ιστορίας των πρώτων πολιτισμικών σκιρτημάτων των Ελλήνων μέσα σε μια διαρκή προσπάθεια της διατήρησης του με μια μυστηριακή δύναμη, η οποία κινούσε και κινεί ακόμα τους τροχούς της ιστορίας.

Μωμόγερος, είναι η σύνταξη ενός ονόματος, που αναβλύζει από την ιστορία της αρχαιότητας και σημαίνει στην ποντιακή διάλεκτο ο εσχατόγερος, ο καρνάβαλος. Δύο σύνθετες λέξεις (Μώμος + γέρος) από την ελληνική ιστορία συνταίριαξαν και σχηματίστηκαν σε μια απλή για να δώσουν μια σειρά πραγμάτων. Η λέξη Κοτζ(σ)αμάνια προέκυψε μέσα από τον κουτσό χορό των γερασμένων κατά την εκδοχή ανδρών. Στην ποντιακή διάλεκτο η λέξη κοτζ(σ)αμάνος σημαίνει γέρος. Επίσης, οι παράγωγες λέξεις κοτζέας – κοτζίζω -κότζι σημαίνουν κουτσός – κουτσαίνω – κουτσαίνοντας αντίστοιχα.

Ο Μωμόγερος ή αλλιώς τα Κοτζ(σ)αμάνια είναι ένα έθιμο, που πηγάζει από την ίδια την κοινωνία. Η λέξη Μωμόγερος εύκολα διαπιστώνουμε ότι έχει προέλευση από την μυθολογία, όπου αναφέρεται ότι ο Μώμος, η προσωποποίηση της μομφής και της κατάκρισης, ήταν ο γιος του Ύπνου και της Νύχτας.

Το θεατρικό δρώμενο πιθανολογείται πως προήλθε από τον 6ο π.Χ. αι. από τις γιορτές των Μεγάλων Διονυσίων με βασικό χαρακτηριστικό του τον πολιτικό προσανατολισμό σε συσχέτιση με τα ιστορικά συμβάντα που έγιναν στον Τρωικό πόλεμο, όπου στην αναπαράσταση του κλέψιμου της νύφης, αυτός ο συμβολισμός θα πρέπει να είχε σχέση με την ωραία Ελένη, αλλά αργότερα σαφώς τροποποιήθηκε σύμφωνα με τις πολιτικές καταστάσεις της εκάστοτε εποχής, οπότε η ωραία Ελένη αντικαταστάθηκε στην πορεία από μια άλλη νύφη, συγκεκριμένα την Ελλάδα, την οποία παρομοίασαν σε ομορφιά οι Μωμόγεροι με την Ελένη.

Η εκστρατεία του Μ. Αλεξάνδρου πρέπει να στάθηκε σταθμός στην πορεία του θεατρικού δρώμενου, όπου μετέπειτα άλλαξε, εφόσον οι Μωμόγεροι που βλέπουμε σήμερα, μιμούνται τον στρατό του Μ. Αλεξάνδρου και φορούνε την περικεφαλαία του. Στους αιώνες που ακολούθησαν μετέπειτα, μετά Χριστόν, το θεατρικό δρώμενο των Μωμόγερων θα πρέπει να άλλαξε ριζικά μορφή, όπως και όλα τα θεατρικά είδη, όπου δεν γινόταν πλέον κανένας λόγος για τον θεό Διόνυσο, αφού ο Χριστιανισμός στη συνέχεια επέδρασε καταλυτικά στη φιλοσοφία των αρχαίων Ελλήνων. Στα Βυζαντινά χρόνια διατήρησαν το έθιμο και οι Ακρίτες, οι αγρότες που υπεράσπιζαν τη γη τους διεισδύοντας κι εκείνοι στο έθιμο, δείχνοντας και μέσα στο δρώμενο την Εθνική μας παρουσία, την αθανασία της ελληνικής ψυχής, το ατρόμητο των Ελλήνων.

Μετά την κατάλυση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας (1204-1453) και μέχρι το 1828 στην Τουρκική κατάκτηση, το δρώμενο των Μωμόγερων συνέχισε να διατηρείται σαν δρώμενο, αναλλοίωτο ή μη και άσχετα από τις επιδράσεις, που δεχόταν συνεχίζοντας να διατηρείται και τον επόμενο αιώνα, όταν υπέφεραν οι Έλληνες Πόντιοι από τους Κεμαλικούς Νεότουρκους αφάνταστα βασανιστήρια και ανείπωτα μαρτύρια.

Πήραν μια βαθιά ανάσα βοήθειας εκείνους τους δύσκολους χρόνους, από το 1914-1917 (Α’ Παγκόσμιος πόλεμος) όταν έγινε η Ρωσική κατοχή στις περιοχές του Πόντου, αλλά το 1922 ακολούθησε η Μικρασιατική καταστροφή και το 1923 η Σύμβαση για την υποχρεωτική ανταλλαγή των πληθυσμών μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, επομένως ακολούθησε ο τελικός ξεριζωμός των Ποντίων και η προσφυγιά τους στη Μητέρα Ελλάδα. Ανάμεσα στους πρόσφυγες εκείνους ήταν και οι Μωμόγεροι, οι ανδρείοι επαναστάτες, που πολέμησαν παλικαρίσια για την ανάσταση της ελληνικής φυλής μας στα βουνά του Πόντου δείχνοντας τη δική τους Εθνική Αντίσταση κατά των Τούρκων και την προσδοκία τους για εθνεγερσία και για την ελευθερία του Έθνους.

Οι χορευτές εκείνοι λοιπόν δεν ήταν τίποτε άλλο από αντάρτες στα βουνά, που όταν κατέβαιναν στα χωριά για προπαγάνδα, (Ξεσηκωμό του Γένους), φορούσαν την Μωμογερίστικη στολή τους και παρουσίαζαν έναν ομαδικό πολεμικό χορό εκτελώντας φιγούρες σαν ιδιαίτερες φάσεις του όλου χορού. Το φαινόμενο αυτό βέβαια παρατηρούνταν με παρόμοιο τρόπο και σε πολλά μέρη του ελλαδικού χώρου, όπου ντύνονταν καρναβάλια με τσολιαδίστικη στολή και έδιναν μηνύματα στους Έλληνες εναντίον των Τούρκων. Τα παραγγέλματα που τους έδινε ο αρχηγός τους ήταν στην τούρκικη γλώσσα, γιατί κωλύονταν να τα πει στην ελληνική, δείγμα κι αυτό του τούρκικου ζυγού στο καταπιεσμένο μας έθνος.

Επειδή χρονολογικά το έθιμο των Μωμόγερων κρατάει τις ρίζες του από τον 6ο αι. π.Χ. μέχρι σήμερα, οι σημερινές γενιές έχουν χρέος να διατηρήσουν και να διασώσουν την παράδοση αυτή. Επίσης να δίνουν μάχες με τα δικά τους μηνύματα για την διατήρηση της πολιτιστικής τους κληρονομιάς, η οποία είναι η διαθήκη των πρόγονων μας, σε ένδειξη φόρου και σεβασμού στη μνήμη τους.

Οι σημερινοί Μωμόγεροι αναπαριστώντας την ιστορία του παρελθόντος πρέπει να είναι πρωτοπόροι για την εμψύχωση του έθνους μας στις δύσκολες στιγμές μας και να ακολουθούν τα παραδείγματα των προγόνων μας. Να επαγρυπνούν πάντα για τα εθνικά μας συμφέροντα και να τα καταγράφουν επηρεάζοντας συνειδήσεις και στέλνοντας μηνύματα στις επόμενες γενιές μας. Να συμβάλλουν στη κατάκτηση της εξέλιξης και τη συνέχιση του πολιτισμού μας.

Τμήμα σύνταξης
Pontos-News.Gr

ΚοινοποίησηTweetSend
google news

Ακολουθήστε μας στο Google News

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

(Στιγμιότυπο από το βιντεοκλίπ)
ΠΟΝΤΟΣ

«Ζαντία»: Το μαγικό φίλτρο των Ποντίων στο νέο τραγούδι του Γιώργου Τσιφτελίδη – Και ένα απολαυστικό βιντεοκλίπ

14/11/2026 - 12:12πμ
Ένας από τους χάρτες της Αυτόνομης Δημοκρατίας του Πόντου που τυπώθηκαν στις αρχές του περασμένου αιώνα σε καρτ ποστάλ, σε ασπρόμαυρη μορφή (φωτ.: pinterest.com)
ΠΟΝΤΟΣ

Αρχιμαν. Πανάρετος Τοπαλίδης: Ο Πόντος ανά τους αιώνας – Το αντάρτικο σώμα της Τραπεζούντας

13/11/2026 - 10:06μμ
Κόσμος έξω το σπίτι-μουσείο του Μουσταφά Κεμάλ για την 88η επέτειο από το θάνατό του. Τρίτη 10 Νοεμβρίου 2026 (φωτ.: Anadolu / Ayhan Mehmet)
ΣΥΛΛΟΓΟΙ

Θεσσαλονίκη: Η Εύξεινος Λέσχη αντιδρά στις τιμές στον Μουσταφά Κεμάλ

13/11/2026 - 4:04μμ
Κατάστημα πήλινων σκευών στο Μόλοζ της Τραπεζούντας. Μπροστά στην είσοδο διακρίνονται στάμνες, πιθάρια και μικρότερα αγγεία (πηγή: Τεχνικό Πανεπιστήμιο Καραντενίζ / Κατάλογος Ιστορικής Αρχιτεκτονικής Τραπεζούντας)
ΠΟΝΤΟΣ

Τραπεζούντα: Η παλιά γειτονιά των Ελλήνων αγγειοπλαστών αποκτά μουσείο

13/11/2026 - 2:57μμ
Πιάτα που ετοιμάστηκαν για την εκδήλωση στο Αστυνομικό Μέγαρο Θεσσαλονίκης. Τετάρτη 11 Νοεμβρίου 2026 (φωτ.: Facebook / Όμιλος Αστυνομικών Θεσσαλονίκης)
ΠΟΝΤΟΣ

Θεσσαλονίκη: Γεύσεις και αρώματα του Πόντου στο Αστυνομικό Μέγαρο

13/11/2026 - 11:17πμ
Φθορές στην τοιχοποιία και μπάζα στο εσωτερικό του Αγίου Δημητρίου, στο Άνω Ανδρεάντων της Αμισού (φωτ.: παραχώρηση του Επιμελητηρίου Αρχιτεκτόνων Σαμψούντας)
ΠΟΝΤΟΣ

Τουρκία: Ο θρύλος του θησαυρού κάτω από μια ελληνική εκκλησία στη Σαμψούντα – Ξανά στο στόχαστρο χρυσοθήρων

13/11/2026 - 9:48πμ
Ο Αρχιμήδης Γεωργιάδης (πηγή: facebook.com/giannistsana)
ΠΟΝΤΟΣ

Έφυγε από τη ζωή ο θρυλικός Πόντιος λυράρης Αρχιμήδης Γεωργιάδης

12/11/2026 - 10:00μμ
Σώμα Πόντιων ανταρτών υπό τον Ιστίλ αγά (Στυλιανό Κοσμίδη), αρχηγό στην περιοχή της Σαμψούντας. Σπάνια φωτογραφία από το αρχείο του Δημήτριου Κουτσογιαννόπουλου
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Μαρτυρία Χαράλαμπου Χριστοφορίδη: Όταν ο Κεμάλ έκαψε τα χωριά της Σαμψούντας και οι Πόντιοι πήραν τα βουνά

12/11/2026 - 9:34μμ
(Φωτ.: facebook.com/epona.gr)
ΣΥΛΛΟΓΟΙ

ΕΠΟΝΑ: Ο ένοχος είναι εκεί και ενοχλείται από τις δράσεις, τα συνέδρια και τα μνημεία μας

12/11/2026 - 9:09μμ
(Φωτ.: Ποντιακοί Σύλλογοι «ΔΩΔΕΚΑΠΟΛΙΣ»)
ΠΟΝΤΟΣ

Γερμανία: Ποντιακοί σύλλογοι καταγγέλλουν παραχάραξη της Ιστορίας και ηρωοποίηση του Κεμάλ

12/11/2026 - 4:25μμ
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ
Ναυτεμπορική TV

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

(Στιγμιότυπο από το βιντεοκλίπ)

«Ζαντία»: Το μαγικό φίλτρο των Ποντίων στο νέο τραγούδι του Γιώργου Τσιφτελίδη – Και ένα απολαυστικό βιντεοκλίπ

5 ώρες πριν
(Φωτ.: EUROKINISSI / Klodian Lato)

Nations League: Μαύρη βραδιά για την Εθνική στο Άμστερνταμ

6 ώρες πριν
(Φωτ.: EUROKINISSI / Στέλιος Στεφάνου)

Euroleague: Ήττα από την Μπαρτσελόνα για τον Παναθηναϊκό

6 ώρες πριν
Αεροπλάνο προσγειώνεται στο διεθνές αεροδρόμιο του Λος Άντζελες (φωτ.: EPA / Allison Dinner)

Αεροπορικό μπλακ άουτ στις ΗΠΑ: Καθηλώνονται όλα τα αεροσκάφη

6 ώρες πριν
Μπαούλο και οικογενειακές φωτογραφίες στο Σπίτι της Ανταλλαγής, στη συνοικία Χισάρ των Χωνών (φωτ.: İHA / Gezelim)

Χώνες Μικράς Ασίας: Άνοιξε το μουσείο της Ανταλλαγής που ονειρευόταν ο Κεμάλ Γιαλτσίν

6 ώρες πριν
(Φωτ.: ΑΠΕ ΜΠΕ/Αρχείου)

Τουρκία και Κατάρ υπέγραψαν συμφωνία αμοιβαίας άμυνας – Νέα διάσταση στη στρατιωτική συνεργασία των δύο χωρών

7 ώρες πριν
pontosnews.gr

Ειδήσεις και άρθρα για τον Πόντο και τη Μ. Ασία, αλλά και την επικαιρότητα στην Ελλάδα, τον Κόσμο και την Ομογένεια. Πλούσια θεματολογία ποικίλης ύλης με έμφαση σε πολιτιστικά δρώμενα.

Copyright © 2025 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

  • TAYTOTHTA
  • ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
  • ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ
  • ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • VIDEOS
  • ΚΥΠΡΟΣ
  • ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΠΕΡΙΕΡΓΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΠΙΣΤΗ
  • ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
  • ΤΑΞΙΔΙ
  • ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ
  • PONTOS BLOG

Copyright © 2024 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

Ναυτεμπορική TV
Ναυτεμπορική TV