pontosnews.gr
Πέμπτη, 19/11/2026
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
pontosnews.gr
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων

Άγιος Θεόδωρος ο Γαβράς, ένας άγιος του Πόντου

2/10/2013 - 10:09πμ
Κοινοποίηση στο FacebookΜοιράσου το στο TwitterΜοιράσου το στο Whatsapp
Στηρίξτε το Pontos News Επιλέξτε μας ως προτιμώμενη πηγή στην Αναζήτηση Google
Προσθήκη πηγής

Σύμφωνα με την Ακολουθία του, o Άγιος Θεόδωρος ο Μεγαλομάρτυρας ο Γαβράς γεννήθηκε τον 10ο αιώνα στην κωμόπολη Άτρα Χαλδίας του Πόντου. Η μνήμη του τιμάται στις 2 Οκτωβρίου.

Χρημάτισε στρατιωτικός αρχηγός και κυβερνήτης της Τραπεζούντας και αναδείχθηκε προστάτης των φτωχών και των αδυνάτων.

Σε μια συμπλοκή με τους Σελτζούκους Τούρκους συνελήφθη και προκειμένου να μην αρνηθεί την πίστη του, μαρτύρησε μετά από φρικτά και μεγάλα βασανιστήρια στις 2 Οκτωβρίου 1098 στη Θεοδοσιούπολη (Ερζερούμ). Ο άγιος του Πόντου, προστάτης της μοναδικότητας της Ρωμανίας και σύμβολο αντίστασης, συνεχίζει να εμπνέει όχι μόνο την οικογένειά του, τους Γαβράδες, αλλά και τον ποντιακό ελληνισμό.

Ο ναός της Τραπεζούντας

Για να τιμηθεί η μνήμη του αγίου κατασκευάστηκε ναός στην Τραπεζούντα, ανατολικά της πόλης στη συνοικία του Αγίου Βασιλείου και κοντά στο ναό της Αγίας Άννας με δωρεά του ανιψιού του Θεοδώρου, στρατηγού Κωνσταντίνου Γαβρά.

Μετά την ανέγερση του ναού ο Κωνσταντίνος Γαβράς μετέφερε εκεί με τιμητική πομπή την κάρα του μάρτυρα.

Ο ναός του Αγίου Θεοδώρου του Γαβρά καταστράφηκε από άγνωστη αιτία λίγο πριν ή κατά τη διάρκεια των χρόνων της Αυτοκρατορίας των Μεγάλων Κομνηνών της Τραπεζούντας. Από το αρχικό κτίσμα διατηρήθηκε περίπου έως τις αρχές του 20ού αιώνα μόνο ο γυναικωνίτης, δηλαδή το βόρειο τμήμα του ναού. Για το κτίσμα του 12ου αιώνα τίποτα άλλο δεν είναι γνωστό.

Σε χρυσόβουλο που εξέδωσε ο Αλέξιος Γ’ Μέγας Κομνηνός της Τραπεζούντας το 1364 για την παραχώρηση προνομίων στους Βενετούς εμπόρους της πόλης γίνεται λόγος για μοναστήρι αφιερωμένο στον Άγιο Θεόδωρο τον Γαβρά, πληροφορία που δεν πιστοποιείται από το συναξάρι του. Στο χρυσόβουλο, πάντως επικυρωνόταν μεταξύ άλλων η παραχώρηση εδαφών σε περιοχή που εκτεινόταν από το μοναστήρι προς τη θάλασσα, στις ανατολικές υπώρειες της πόλης. Επομένως, είναι πιθανό ο αρχικός ναός να αποτέλεσε τον πυρήνα για τη δημιουργία μοναστικού συγκροτήματος αφιερωμένου στον Γαβρά, σε μεταγενέστερη χρονική περίοδο και έως τα μέσα του 14ου αιώνα.

Η δημιουργία μοναστικής κοινότητας γύρω από τον αρχικό ναό δείχνει τη διάδοση της λατρείας αυτού του τοπικού αγίου προοδευτικά μέσα στον 13ο και τον 14ο αιώνα, καθώς και τη σημαντική θέση που κατείχε στην τοπική θρησκευτική παράδοση.

Φαίνεται πως κατά τα τελευταία χρόνια της Αυτοκρατορίας των Μεγαλοκομνηνών κατασκευάστηκε άλλος μικρός δίκογχος ναός που ενσωμάτωσε τον σωζόμενο γυναικωνίτη του αρχικού ναού. Το κτίσμα αυτό ασφαλώς ανήκε στο μοναστικό συγκρότημα του Αγίου Θεόδωρου Γαβρά, όμως η ταύτισή του με το καθολικό της μονής δεν είναι ασφαλής δεδομένων των μικρών διαστάσεών του, αλλά και επειδή στα έγγραφα της εποχής δε γίνεται καθόλου λόγος για την τυπολογία του καθολικού. Στο δίκογχο αυτό κτίσμα η αριστερή κόγχη του Ιερού Βήματος ήταν αφιερωμένη στο Θεόδωρο Γαβρά και η δεξιά στον Άγιο Δημήτριο.

Το μοναστήρι του Αγίου Θεόδωρου Γαβρά μετά την κατάληψη της περιοχής από τους Οθωμανούς παρέμεινε ορθόδοξο αλλά εγκαταλείφθηκε με την πάροδο του χρόνου. Ο παλιός γυναικωνίτης, πάντως, διατηρήθηκε σε σχετικά καλύτερη κατάσταση έως τις αρχές περίπου του 20ού αιώνα, οπότε ο χώρος μετατράπηκε σε κοιμητήριο.

Ξωκλήσι στην Άνω Ματσούκα

Έξω από την Τραπεζούντα, στην περιοχή Κουνακαλίν στην Άνω Ματσούκα, έχει εντοπιστεί κοντά στο χωριό Κουνάκα (τουρκικά Küçükkonak) ένα μικρό εξωκλήσι με παλιές τοιχoγραφίες, το οποίο είναι επίσης αφιερωμένο στον Άγιο Θεόδωρο Γαβρά.

Το κτίσμα βρίσκεται στην Κουρανόη (τουρκικά: Kourance), τοποθεσία στα βορειοδυτικά του χωριού, στις ανατολικές πλαγιές του όρους Μελά και σε υψόμετρο 1.200 μ. Ο βυζαντινολόγος και αναγνωρισμένος ιστορικός του Πόντου Άντονι Μπράιερ επισημαίνει πως η αφιέρωσή του στον Θεόδωρο Γαβρά μπορεί να υποδηλώνει ότι ήταν μεσαιωνικό.

ΚοινοποίησηTweetSend
google news

Ακολουθήστε μας στο Google News

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Από το βιβλίο του Ανέστη Μπαρμπάτση «Μπαγιαντέρας – Δημήτρης Γκόγκος / Προπολεμική περίοδος» (εκδόσεις Μετρονόμος, 2022)
ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ...ΣΤΟΝ ΠΟΝΤΟ ΚΑΙ ΑΛΛΟΥ

Δημήτρης Γκόγκος: Ο τυφλός «Μπαγιαντέρας» του ρεμπέτικου

18/11/2026 - 6:06μμ
(Φωτ.: Γιώργος Παπαστεφάνουyoutube)
ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ...ΣΤΟΝ ΠΟΝΤΟ ΚΑΙ ΑΛΛΟΥ

Από την Κωνσταντινούπολη στα λαϊκά πάλκα: Ο «Δάσκαλος» Γιώργος Μητσάκης και τα 400 τραγούδια του

17/11/2026 - 7:09μμ
Πρωτοσέλιδο της ομογενειακής εφημερίδας «Νέος Κόσμος». 21 Νοεμβρίου 1973
ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ...ΣΤΟΝ ΠΟΝΤΟ ΚΑΙ ΑΛΛΟΥ

Πολυτεχνείο 1973: Το τανκ στην πύλη και το μποϊκοτάζ σε ελληνικό πλοίο στη Μελβούρνη

17/11/2026 - 3:13μμ
Ο Ακρίτας αποτελεί μέρος της σύνθεσης του μνημείου Πόντιων Αγωνιστών που βρίσκεται στην παραλία της Αλεξανδρούπολης (φωτ.: Γεωργία Βορύλλα)
ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ...ΣΤΟΝ ΠΟΝΤΟ ΚΑΙ ΑΛΛΟΥ

Ποντιακό αντάρτικο: Πώς οι 47 του Αγιού Τεπέ έβγαλαν 2.500 αμάχους από τον κλοιό

17/11/2026 - 2:03μμ
Ιστορικό στιγμιότυπο από τη συνεδρίαση της τουρκοκυπριακής  «Βουλής», στις 15 Νοεμβρίου 1983, κατά την οποία εγκρίθηκε ομόφωνα η μονομερής ανακήρυξη του ψευδοκράτους (πηγή:  Αρχείο / μέσω Kıbrıs Genç TV)
ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ...ΣΤΟΝ ΠΟΝΤΟ ΚΑΙ ΑΛΛΟΥ

15 Νοεμβρίου 1983: Ανακηρύσσεται το ψευδοκράτος στην Κύπρο – Το «όχι» του ΟΗΕ

15/11/2026 - 10:50πμ
(Φωτ.: galani.gr)
ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ...ΣΤΟΝ ΠΟΝΤΟ ΚΑΙ ΑΛΛΟΥ

Δήμητρα Γαλάνη: Τα πολλά πρόσωπα μιας ξεχωριστής δημιουργού

14/11/2026 - 2:13μμ
Ο Δημήτρης Ψαθάς και δεξιά το ενδεικτικό του κατά το σχολικό έτος 1919-1920 με άριστα από το φημισμένο εκπαιδευτικό ίδρυμα της ανατολής "Φροντιστήριον Τραπεζούντος" στις 15 Ιουνίου 1920 (το ενδεικτικό φυλάσσεται στην προθήκη με τα προσωπικά αντικείμενα του Δ. Ψάθα στο "Μουσείο Προσφυγικού Ελληνισμού" στην Φιλαδέλφεια  και αποτελεί δωρεά της εγγονής του Λένας Νίτσου-Ψαθά)
ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ...ΣΤΟΝ ΠΟΝΤΟ ΚΑΙ ΑΛΛΟΥ

Δημήτρης Ψαθάς: Ο Τραπεζούντιος συγγραφέας που έκανε το χιούμορ «όπλο» απέναντι στην εξουσία

13/11/2026 - 5:48μμ
Μάιος του 1914, κατά τις προετοιμασίες υποδοχής του βασιλιά Κωνσταντίνου στην ελεύθερη Καστοριά (πηγή: Αρχείο Γ. Γκολομπία)
ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ...ΣΤΟΝ ΠΟΝΤΟ ΚΑΙ ΑΛΛΟΥ

Καστοριά 1912: Οι 27 ιππείς και η μπλόφα των 25.000 στρατιωτών

11/11/2026 - 10:37πμ
Μεταφορά προσφύγων και παιδιών των ορφανοτροφείων με μικρές βάρκες στα πλοία που περίμεναν στη Σαμψούντα, 24 Δεκεμβρίου 1922 (φωτ.: Little Traverse History Museum / Συλλογή Harry C. Moffett)
ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ...ΣΤΟΝ ΠΟΝΤΟ ΚΑΙ ΑΛΛΟΥ

Σαν σήμερα, 10 Νοεμβρίου 1922: 30 ημέρες διορία για Έλληνες και Αρμένιους – Το Λονδίνο ζητούσε στήριξη για τελεσίγραφο στην Άγκυρα

10/11/2026 - 9:51πμ
(Πηγή: Γιώργος Ε. Παπαδάκης, «Λαϊκοί πρακτικοί οργανοπαίκτες», Εκδ. Επικαιρότητα, Αθήνα 1983)
ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ...ΣΤΟΝ ΠΟΝΤΟ ΚΑΙ ΑΛΛΟΥ

Αριστείδης Μόσχος: Ο δημιουργός που δίδαξε το σαντούρι και ανανέωσε την παράδοση

9/11/2026 - 5:27μμ
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ
Ναυτεμπορική TV

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

(Φωτ.: facebook.com/GreeceInGeorgia?locale=el_GR)

Γεωργία: Δυναμική ελληνική παρουσία στην Τιφλίδα για την Παγκόσμια Ημέρα Ανεκτικότητας

5 λεπτά πριν
Η Ειρήνη Μουρτζούκου μεταφέρεται στο Μικτό Ορκωτό Δικαστήριο της Πάτρας (φωτ.: Ανδρέας Αλεξόπουλος/EUROKINISSI)

Ειρήνη Μουρτζούκου: Kατέθεσε η μητέρα της Πόπη Αναγνωστοπούλου ενώπιον του ΜΟΔ Πάτρας

31 λεπτά πριν
(Φωτ.: ΕΠΟ)

Παγκόσμιο Κύπελλο Κ17: Ιστορική νίκη για την Εθνική Νέων στην πρεμιέρα

1 ώρα πριν
(Φωτ. αρχείου: facebook.com/brotherhoodpontiontoronto/photos)

Αδελφότητα Ποντίων Τορόντο «Παναγία Σουμελά»: Έκτακτη Γενική Συνέλευση για την τροποποίηση του καταστατικού

1 ώρα πριν
Το Παλάτι της Ειρήνης στη Χάγη, σημερινή έδρα του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου (πηγή: el.wikipedia.org)

Ιστορική απόφαση στη Χάγη: Η Μιανμάρ διέπραξε γενοκτονία κατά των Ροχίνγκια

2 ώρες πριν
Περιπολικό της ΕΛΑΣ (φωτ. αρχείου: EUROKINISSI / Γιώργος Κονταρίνης)

12χρονος οδηγούσε αυτοκίνητο με 407 γραμμάρια κάνναβης στην περιοχή του Κολωνού

2 ώρες πριν
pontosnews.gr

Ειδήσεις και άρθρα για τον Πόντο και τη Μ. Ασία, αλλά και την επικαιρότητα στην Ελλάδα, τον Κόσμο και την Ομογένεια. Πλούσια θεματολογία ποικίλης ύλης με έμφαση σε πολιτιστικά δρώμενα.

Copyright © 2025 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

  • TAYTOTHTA
  • ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
  • ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ
  • ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • VIDEOS
  • ΚΥΠΡΟΣ
  • ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΠΕΡΙΕΡΓΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΠΙΣΤΗ
  • ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
  • ΤΑΞΙΔΙ
  • ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ
  • PONTOS BLOG

Copyright © 2024 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

Ναυτεμπορική TV
Ναυτεμπορική TV