Ευερέθιστο έντερο: Συμπτώματα και αντιμετώπιση

Το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου ( Σ.Ε.Ε.) αποτελεί χρόνια,υποτροπιάζουσα λειτουργική διαταραχή του πεπτικού συστήματος που χαρακτηρίζεται από κοιλιακό πόνο,μετεωρισμό(φούσκωμα στην κοιλιά) και διαταραχές των κενώσεων.

Μερικοί από τους ασθενείς έχουν δυσκοιλιότητα (δυσκολία στην κένωση ή ελαττωμένη συχνότητα κενώσεων),άλλοι έχουν διάρροια (συχνές κενώσεις με ή χωρίς επιτακτική ανάγκη για κένωση),ενώ κάποιοι έχουν και τα δύο.Το αθώο αυτό σύνδρομο παλαιότερα είχε άλλες ονομασίες όπως σπαστική κολίτιδα,βλεννώδης κολίτιδα κ.α. Οφείλεται στην προβληματική κινητικότητα του παχέος εντέρου με αποτέλεσμα  μια ποικιλία από ενοχλητικά συμπτώματα.Σύμφωνα με μελέτες παρατηρείται στο 20 % του πληθυσμού των ενηλίκων με μεγαλύτερη συχνότητα στις γυναίκες(3 γυναίκες / 1 άνδρας)!Τα συχνότερα συμπτώματα του Σ.Ε.Ε. είναι:

 – το φούσκωμα και τα υπερβολικά αέρια στο έντερο (μετεωρισμός),ιδιαίτερα μετά το φαγητό,
 – πόνοι στην κοιλιά που υποχωρούν μετά την κένωση,
 – εναλλαγή δυσκοιλιότητας και διάρροιας,
 – αίσθημα άμεσης ανάγκης αφόδευσης,
 – ανώμαλες μορφές κοπράνων που ίσως περιλαμβάνουν και βλέννη.

Όταν εμμένουν τα παραπάνω συμπτώματα πέρα των 3 μηνών,χωρίς απαραίτητα να είναι συνεχόμενα,μπορεί να τεθεί η διάγνωση του Σ.Ε.Ε. Βέβαια για να θέσουμε τη διάγνωση αυτή πρέπει πρώτα να αποκλειστεί κάθε άλλο αίτιο που μπορεί να προκαλέσει αυτά τα συμπτώματα.Γίνεται ενας ολοκληρωμένος έλεγχος (κλινική εξέταση,αιματολογικές εξετάσεις,καλλιέργεια κοπράνων,κολονοσκόπηση κ.α.) και αφού τ’αποτελέσματα είναι φυσιολογικά,γίνεται η διάγνωση Σ.Ε.Ε.  εξ’ αποκλεισμού.

Η αιτία που προκαλεί το Σ.Ε.Ε. δεν είναι πλήρως κατανοητή και η επιστήμη το αποδίδει σε διάφορους μηχανισμούς.Ενοχοποιούνται διάφορες λοιμώξεις του πεπτικού συστήματος,η παθολογική κινητικότητα του εντέρου,επιδράσεις του περιβάλλοντος όπως άγχος (stress) και ορισμένες τροφές. Oι τροφές που ευθύνονται για την εκδήλωση των συμπτωμάτων διαφέρουν από άτομο σε άτομο.Tα τρόφιμα που κυρίως ενοχοποιούνται είναι τα γαλακτοκομικά,τα πορτοκάλια,τα μανταρίνια,τα αυγά,τα κρεμμύδια,οι πιπεριές  αλλά και κάποια ροφήματα (καφές).Oι ειδικοί υποστηρίζουν, ωστόσο, ότι δεν υπάρχει σαφής απόδειξη της σχέσης του συνδρόμου με τις παραπάνω τροφές.

Μετά από έρευνες 50 χρόνων,μελέτες έδειξαν ότι σημαντικό ρόλο διαδραματίζει η σεροτονίνη.Πρόκειται για μια ορμόνη η οποία κατά 95% βρίσκεται στο γαστρεντερικό σύστημα και ρυθμίζει την κινητικότητά του, την αντίληψη του πόνου και τις εκκριτικές λειτουργίες του πεπτικού σωλήνα. Οι διαταραχές στη δράση της σεροτονίνης φαίνεται ότι σχετίζονται με το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου.Σεροτονίνη επίσης υπάρχει και στο κεντρικό νευρικό σύστημα,όπου εμπλέκεται στη δημιουργία του συναισθήματος,διαμορφώνει δηλαδή ακόμη και τη διάθεση του ανθρώπου. Oι έρευνες που έχουν γίνει κατά καιρούς έχουν αποδείξει πως υπάρχει σαφής συσχέτιση μεταξύ του ψυχισμού του ατόμου και του συνδρόμου. Tο 80-90% των ασθενών εμφανίζει παράλληλα διάφορες μορφές ψυχικών διαταραχών (π.χ. κατάθλιψη ).

Το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου (Σ.Ε.Ε.) επηρεάζει την ποιότητα ζωής των ασθενών επιδρώντας στην ικανότητά τους να εργαστούν και να δραστηριοποιηθούν κοινωνικά.Επηρεάζει την ποιότητα ζωής σε σημαντικότερο βαθμό από όσο οι ημικρανίες,το άσθμα,η κατάθλιψη και ο διαβήτης.Υπάρχουν επίσης ενδείξεις ότι επηρεάζει αρνητικά τις δραστηριότητες αναψυχής,τα ταξίδια,τη σεξουαλική λειτουργία,την ελεύθερη διατροφή και τον ύπνο,ενώ είναι η δεύτερη κύρια αιτία για απουσία από την εργασία μετά το κοινό κρυολόγημα.Οι πάσχοντες απουσιάζουν κατά μέσο όρο από την εργασία ή το σχολείο 13 μέρες το χρόνο!

Η αντιμετώπιση του Σ.Ε.Ε. είναι κυρίως οι αλλαγές στην διατροφή μας,η άσκηση και φυσικά η μείωση του άγχους.Εδώ πρέπει να προσθέσω οτι δυστυχώς δεν υπάρχει οριστική θεραπεία του Σ.Ε.Ε. Η νόσος είναι χρόνια και παρουσιάζει υφέσεις και εξάρσεις.Απλά πρέπει να καταλάβει ο κάθε ασθενής ότι το σύνδρομο είναι αθώο, ΔΕΝ προκαλεί μόνιμη βλάβη στο έντερο, ΔΕΝ οδηγεί ούτε σε αιμορραγία ούτε σε άλλη σοβαρή νόσο όπως είναι ο καρκίνος.

    Όχι στο άγχος.Αποφύγετε πρόσωπα και καταστάσεις που σας φορτίζουν αρνητικά και βρείτε δραστηριότητες που δίνουν σκοπό στη ζωή σας.Ενταχτείτε σε προγράμματα άσκησης.
    Πρέπει να παρατηρήσετε τις τροφές που επιδεινώνουν τα συμπτώματά σας και να τις αποφύγετε. Είναι όμως σημαντικό να διακόψετε τον καφέ, τα βαριά τσιγαριστά ή με πολλά μπαχαρικά τρόφιμα και τα τεχνητά γλυκαντικά. Οι περισσότεροι από τους πάσχοντες έχουν δυσανεξία στο γάλα και πρέπει να το απομακρύνουν από τη διατροφή τους, μπορούν όμως να κάνουν χρήση προϊόντων του γάλακτος όπως το γιαούρτι.Ορισμένοι πάλι έχουν δυσανεξία σε όλα τα γαλακτοκομικά προϊόντα.
    Είναι σημαντικό να υιοθετήσετε μια διατροφή πλούσια σε φυτικές ίνες(σε δυσκοιλιότητα) όπως ψωμί ολικής αλέσεως, βρώμη, χόρτα, όσπρια,φρούτα και πράσινες σαλάτες.Αντιθέτως σε διάρροια αποφύγετε τις τροφές αυτές.Μην κάνετε υπερκατανάλωση αλκοόλ.
    Διακόψτε την κακή συνήθεια του φαγητού αμέσως πριν τον νυχτερινό ύπνο, διότι παρακωλύεται η ομαλή διαδικασία της πέψης.
    Προτιμήστε τα μικρά και συχνά γεύματα (4-5 μικρογεύματα) κατά τη διάρκεια της ημέρας.Έχει παρατηρηθεί ότι η κατανάλωση ενός μεγάλου γεύματος κατά τη διάρκεια της ημέρας επιδεινώνει τα συμπτώματα του συνδρόμου.Μην παραλείπετε ποτέ το πρωινό.
    Tηρήστε, όσο μπορείτε, τις ώρες των γευμάτων (πρωινό, γεύμα κλπ.). Mε αυτό τον τρόπο, βοηθάτε στη ρύθμιση της λειτουργίας του εντέρου.
    Κάθε αλλαγή στον καθιερωμένο τρόπο λειτουργίας του ευερέθιστου εντέρου σας, επιβάλλει εκ νέου ιατρική εξέταση. Για παράδειγμα, ο πυρετός που ξαφνικά συνοδεύει τα συμπτώματά σας,μπορεί να οφείλεται σε επιπρόσθετη λοίμωξη του εντέρου.
    Η φαρμακευτική αντιμετώπιση εξαρτάται από το κάθε σύμπτωμα χωριστά.Στην διάρροια χορηγούνται  αντιδιαρροϊκά  όπως η λοπεραμίδη (imodium) ή προβιοτικά (ultra-levure),στην δυσκοιλιότητα δίνονται ήπια καθαρτικά,στον κοιλιακό πόνο και την δυσφορία βοηθούν τα αντισπασμωδικά (buscopan).Μερικές φορές το σύνδρομο έχει άμεση σχέση με την κατάθλιψη οπότε τα αντικαταθλιπτικά βοηθούν στην ύφεση των συμπτωμάτων.

Φανταστείτε λοιπόν ότι 1 στους 5 περίπου πάσχει από το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και επηρεάζεται η ποιότητα ζωής του.Το μόνο που πρέπει όλοι οι ασθενείς να γνωρίζουν είναι ότι πάσχουν από ένα καλοήθες νόσημα που μπορεί βέβαια να τους ταλαιπωρεί,χωρις όμως να κινδυνεύει η ζωή τους.Με την εμφάνιση των συμπτωμάτων, ο ασθενής πρέπει να επισκεφθεί το γιατρό του, ενώ βασικός στόχος του γιατρού είναι να αποκλείσει κάτι σοβαρότερο.Εάν οι ασθενείς είναι κοντά στο γιατρό τους,οι λύσεις θα βρεθούν.

Πηγή: iator.gr