Μισός αιώνας συμπληρώθηκε από την εγκατάσταση της σημερινής Αδελφότητας της Ιεράς Μονής Ξενοφώντος στο Άγιον Όρος και την ανάληψη της ηγουμενίας από τον Γέροντα Αλέξιο, μια πορεία που βρέθηκε στο επίκεντρο της επετειακής εκδήλωσης «Εν ενί πνεύματι» στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών.
Την εκδήλωση τίμησαν με την παρουσία τους ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Τασούλας και ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος Ιερώνυμος, ενώ στην Αίθουσα «Αλεξάνδρα Τριάντη» συγκεντρώθηκαν εκπρόσωποι της Εκκλησίας, της πολιτείας, της Αθωνικής Πολιτείας, καθώς και άνθρωποι που συνδέονται με την πορεία και το έργο της Μονής.
Η επέτειος αποτέλεσε αφορμή όχι μόνο για την αναδρομή στα πενήντα χρόνια ζωής της Αδελφότητας, αλλά και για μια ευρύτερη συζήτηση γύρω από τον ρόλο του μοναχισμού και τη θέση του στη σύγχρονη κοινωνία.
Η αναφορά του Προέδρου της Δημοκρατίας στο Άγιον Όρος και τον Γέροντα Αλέξιο
Στην ομιλία του, ο Κωνσταντίνος Τασούλας στάθηκε στη σημασία της συμπλήρωσης πενήντα ετών από την εγκατάσταση της σημερινής Αδελφότητας στη Μονή Ξενοφώντος, καθώς και στην πεντηκονταετή παρουσία του Γέροντα Αλεξίου στην ηγουμενία.
Ιδιαίτερη μνεία έκανε στην ανανέωση της Αδελφότητας το 1976, όταν δεκαπέντε νέοι μοναχοί από τα Μετέωρα εγκαταστάθηκαν στη Μονή. Αναφερόμενος στην πορεία του Γέροντα Αλεξίου, την περιέγραψε ως διαδρομή διακονίας, πνευματικής καλλιέργειας και προσφοράς, επισημαίνοντας ότι «με σύνεση, πραότητα και αφοσίωση, με ταπεινότητα και όραμα, ενέπνευσε και εμπνέει μοναχούς και προσκυνητές».
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας αναφέρθηκε παράλληλα στη διαχρονική θέση του Αγίου Όρους ως πνευματικού και πολιτιστικού σημείου αναφοράς για την Ορθοδοξία. Μίλησε επίσης για τον μοναχισμό ως έναν τρόπο ζωής που δεν συνεπάγεται απομόνωση από τον άνθρωπο, αλλά υπηρεσία και έμπρακτη αγάπη προς τον συνάνθρωπο.
«Ο μοναχικός βίος δεν σημαίνει ανενεργό απραξία, αλλά ένταξη των βιοτικών πλευρών της ζωής στην αλήθεια του Χριστού», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Για την Ιερά Μονή Ξενοφώντος υπογράμμισε ότι παραμένει ένας τόπος «ησυχίας, προσευχής και εσωτερικής αναζήτησης», αλλά ταυτόχρονα και χώρος «παραμυθίας, κατανόησης και συμπόνοιας», όπου η παράδοση συνεχίζει να αποτελεί ζωντανό στοιχείο.
Κλείνοντας, αναφέρθηκε στη συμβολή της Μονής στην πνευματική ζωή και ευχήθηκε να εξακολουθήσει να αποτελεί «φάρο ορθόδοξης πνευματικότητας, ειρήνης και ελπίδας». Παράλληλα, ευχήθηκε στον Γέροντα Αλέξιο να συνεχίσει να προσφέρει την πνευματική του εμπειρία και σοφία.
Ιερώνυμος: «Να σκεφθούμε το μέλλον του μοναχισμού»
Στη δική του παρέμβαση, ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος Ιερώνυμος αναφέρθηκε στην πορεία της Αδελφότητας και στη συμβολή του Γέροντα Αλεξίου σε μια περίοδο κατά την οποία ο αριθμός των μοναχών στο Άγιον Όρος είχε μειωθεί σημαντικά.
«Συναχθήκαμε σήμερα εδώ με αφορμή την συμπλήρωση μισού αιώνα εγκαταβίωσης και ανάληψης της ηγουμενίας της Ιεράς Μονής Ξενοφώντος Αγίου Όρους, από τον Γέροντα Αλέξιο, σε μια εποχή, που ο αριθμός των μοναχών στο ‘Αγιον Όρος είχε περιοριστεί πολύ.
Η έλευσή του, μαζί με άλλες Αδελφότητες την ίδια περίοδο, οδήγησαν στην άνθηση του μοναχισμού, που σήμερα γνωρίζουμε. Η παρουσία του έπαιξε πολύ σημαντικό ρόλο στην ακμή της Μονής. Αλλά ιδιαίτερη ήταν και η συμβολή του στη δημιουργία μοναστικών Αδελφοτήτων και εκτός Αγίου Όρους, στη στήριξη αυτών και άλλων και στην καθοδήγηση πολλών λαϊκών αδελφών μας. Ο εορτασμός αυτός είναι πηγή χαράς και ευφορίας. Αλλά ταυτόχρονα είναι αφορμή να σκεφθούμε το μέλλον του μοναχισμού, σε μια εποχή που καλλιεργεί το ακριβώς αντίθετο όραμα ζωής. Ο σύγχρονος τρόπος ζωής χαρακτηρίζεται από τη διευκόλυνση, την κατάργηση της πραγματικής διάστασης του χώρου και του χρόνου, την κατάργηση κάθε ορίου. Το να απολαμβάνεις πράγματα χωρίς τη διαμεσολάβηση της φυσικής μας παρουσίας, χωρίς κανένα κόπο και ασκητικό μόχθο, είναι η κυρίαρχη τάση και στάση ζωής. Αντίθετα, το ασκητικό ιδεώδες προβάλλει έναν εντελώς άλλο τρόπο ζωής, που συμπυκνώνεται στη φράση ”Δεν θα λάβεις πνεύμα αν δεν δώσεις αίμα”. Σε αυτή την πρόκληση της εποχής μας, και ο μοναχισμός μπορεί να συμβάλει αποφασιστικά, αρκεί να μην ενδώσει στον πειρασμό της εκκοσμίκευσης.
Ευφράνθητι, Γέροντα Αλέξιε, επί μακρόν, καθότι ”κύκλω της τραπέζης σου”, στέκονται ”τα έγγονά σου, φέροντα κλάδους αγαθοεργίας”».
Τα μηνύματα του Οικουμενικού Πατριάρχη και του πρωθυπουργού
Στη συνέχεια, ο μητροπολίτης Χαλκηδόνος Εμμανουήλ ανέγνωσε το μήνυμα του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου, ενώ ο υφυπουργός Παιδείας και Θρησκευμάτων Νίκος Παπαϊωάννου μετέφερε το μήνυμα του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη. Χαιρετισμό απηύθυνε επίσης ο Γέροντας Νικόδημος, εκπρόσωπος της Ιεράς Κοινότητας του Αγίου Όρους.
Στην εκδήλωση παρέστησαν ακόμη ο πολιτικός διοικητής του Αγίου Όρους Αλκιβιάδης Στεφανής και ο αναπληρωτής διοικητής Αρίστος Κασμίρογλου, δεκάδες αρχιερείς, κληρικοί και λαϊκοί, καθώς και εκπρόσωποι της πολιτικής ζωής.
Μεταξύ των παρευρισκομένων ήταν οι Παύλος Μαρινάκης, Άδωνις Γεωργιάδης, Κωνσταντίνος Κυρανάκης, Ειρήνη Αγαπηδάκη, Χρήστος Σταϊκούρας, Ντόρα Μπακογιάννη, Νίκη Κεραμέως, Βασίλης Κικίλιας, Κώστας Κατσαφάδος, Χρήστος Κέλλας, Κώστας Τσιάρας, Θανάσης Νέζης και Τάσος Γαϊτάνης, καθώς και οι βουλευτές του ΠΑΣΟΚ Παύλος Χρηστίδης και Μιχάλης Κατρίνης.
Η πεντηκονταετής πορεία της Αδελφότητας
Το έργο της Αδελφότητας, τόσο μέσα στην Αθωνική Πολιτεία όσο και εκτός αυτής, παρουσιάστηκε μέσα από συζήτηση στην οποία συμμετείχαν ο μητροπολίτης Νέας Ιωνίας, Φιλαδελφείας, Ηρακλείου και Χαλκηδόνος Γαβριήλ, ο καθηγούμενος της Ιεράς Μονής Σίμωνος Πέτρας αρχιμανδρίτης Ελισαίος, ο πρώην πρωθυπουργός Παναγιώτης Πικραμμένος και ο γενικός διευθυντής της Ελληνικής Ενώσεως Επιχειρηματιών Παύλος Ευθυμίου. Τη συζήτηση συντόνισε ο δημοσιογράφος Βασίλης Χιώτης.
Λίγο πριν από την ολοκλήρωση της βραδιάς προβλήθηκε ντοκιμαντέρ με σπάνιο αρχειακό υλικό, ανέκδοτες φωτογραφίες και μαρτυρίες από την πεντηκονταετή διαδρομή της Αδελφότητας. Την επιμέλεια του ντοκιμαντέρ είχε ο δημοσιογράφος Ανδρέας Λουδάρος.
Η συγκινητική αφήγηση του Γέροντα Αλεξίου
Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με την ομιλία του καθηγουμένου της Ιεράς Μονής Ξενοφώντος, αρχιμανδρίτη Αλεξίου, ο οποίος έκανε έναν προσωπικό και ταυτόχρονα απολογιστικό σταθμό στα πενήντα χρόνια που πέρασαν από την εγκατάσταση της Αδελφότητας στη Μονή.
Ευχαρίστησε όσους έδωσαν το «παρών» στην επετειακή εκδήλωση και αναφέρθηκε στις δυσκολίες, τις δοκιμασίες, τους κόπους και τις ασθένειες που σημάδεψαν αυτή την πορεία, αλλά και στις χαρές και τις ευλογίες που τη συνόδευσαν. Όπως σημείωσε, «η χάρις του Θεού μας σκέπει και πλουσίως μας χαριτώνει και μας καθοδηγεί».
Ιδιαίτερη συγκίνηση προκάλεσε η αφήγησή του για ένα περιστατικό που, όπως ανέφερε, συνέβη το 1979 και το οποίο ο ίδιος συνδέει με την πρόνοια του Θεού.
Κατά τη διάρκεια διαδρομής σε δασική περιοχή της Μονής, βρισκόταν σε αγροτικό όχημα, όταν ο οδηγός απομακρύνθηκε για λίγο. Εκείνη τη στιγμή, όπως περιέγραψε, αισθάνθηκε μια έντονη εσωτερική φωνή να του λέει «Βγες έξω». Μόλις λίγα δευτερόλεπτα αργότερα, ένας άξονας μαζί με τις ρόδες ενός άλλου οχήματος αποκολλήθηκε και έπεσε με μεγάλη δύναμη στο σημείο όπου καθόταν, καταστρέφοντας το όχημα. «Η πρόνοια του Θεού πραγματικά με έσωσε από βέβαιο θάνατο», ανέφερε, συνδέοντας το γεγονός με την προστασία του Αγίου Γεωργίου, πολιούχου της Μονής.
Στην αναδρομή του, ο Γέροντας Αλέξιος στάθηκε ακόμη στην ομόνοια, την άσκηση, την προσευχή και τη μετάνοια που, όπως είπε, αποτέλεσαν βασικά στοιχεία της πορείας της Αδελφότητας. Στόχος, όπως τόνισε, ήταν η διαφύλαξη της ενότητας της πίστεως και της κοινωνίας του Αγίου Πνεύματος. Η ενότητα αυτή, σύμφωνα με τον ίδιο, «δεν είναι απλώς μια ανθρώπινη συμπορεία, αλλά είναι χάρισμα του Αγίου Πνεύματος».
Ολοκληρώνοντας την ομιλία του, ο Γέροντας Αλέξιος έδωσε στην επέτειο έναν χαρακτήρα συλλογικής ευχαριστίας, τονίζοντας ότι τα πενήντα χρόνια δεν αποτελούν προσωπικό εορτασμό αλλά αφορμή για «δοξολογία Θεού» και για έναν απολογισμό της διαδρομής της Αδελφότητας.
