Ένα από τα σημαντικότερα μνημεία της Θεσσαλονίκης αποκτά ξανά ενεργό ρόλο στον πολιτιστικό χάρτη της πόλης. Το ιστορικό Μπέη Χαμάμ, γνωστό στους περισσότερους Θεσσαλονικείς ως «Λουτρά Παράδεισος», παραδόθηκε επισήμως στο κοινό μετά την ολοκλήρωση των εργασιών αποκατάστασης, εγκαινιάζοντας μια νέα εποχή για έναν χώρο με ιστορία σχεδόν έξι αιώνων.
Το μνημείο, που αποτελεί το μεγαλύτερο οθωμανικό λουτρικό συγκρότημα των Βαλκανίων, επανεντάσσεται στην καθημερινότητα της πόλης ως επισκέψιμος χώρος και ως σημείο φιλοξενίας πολιτιστικών εκδηλώσεων, αναδεικνύοντας παράλληλα τη διαχρονική και πολυπολιτισμική ταυτότητα της Θεσσαλονίκης.
Κατά την τελετή παράδοσης, η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη χαρακτήρισε την ημέρα ιδιαίτερα σημαντική για την πόλη και τους κατοίκους της, υπογραμμίζοντας πως η ανάδειξη των μνημείων αποτελεί βασικό άξονα της πολιτιστικής πολιτικής. Αναφερόμενη στα «Λουτρά Παράδεισος», σημείωσε χαρακτηριστικά: «Τα Λουτρά Παράδεισος μπορεί να μη λειτουργούν ως λουτρά, αλλά να ευχηθούμε να λειτουργούν ως παράδεισος».
Ένα μνημείο με ιστορία σχεδόν 600 ετών
Το Μπέη Χαμάμ ανεγέρθηκε το 1444 από τον σουλτάνο Μουράτ Β΄ και υπήρξε το πρώτο δημόσιο κτίριο που κατασκευάστηκε στη Θεσσαλονίκη μετά την οθωμανική κατάκτηση της πόλης. Για αιώνες αποτέλεσε σημείο αναφοράς της κοινωνικής ζωής και της εμπορικής δραστηριότητας στο κέντρο της Θεσσαλονίκης.
Μετά την απελευθέρωση της πόλης πέρασε σε ιδιωτικά χέρια, ενώ συνέχισε να λειτουργεί ως λουτρό μέχρι το 1968. Από τη δεκαετία του 1970 και έπειτα αξιοποιήθηκε περιστασιακά για πολιτιστικές χρήσεις, μέχρι να δρομολογηθεί η συνολική αποκατάστασή του.
Οι εργασίες ξεκίνησαν το 2022 από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Πόλης Θεσσαλονίκης και χρηματοδοτήθηκαν μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας με προϋπολογισμό 1,5 εκατομμυρίου ευρώ.
Το έργο περιλάμβανε συντήρηση του γλυπτού και ζωγραφικού διακόσμου, αποκατάσταση εσωτερικών χώρων και τμημάτων της στέγης, καθώς και την εγκατάσταση νέων ηλεκτρομηχανολογικών συστημάτων και φωτισμού, που αναδεικνύουν την αρχιτεκτονική και την ιστορική φυσιογνωμία του μνημείου.
Η προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πόλης Θεσσαλονίκης, Τάνια Πρωτοψάλτη, επισήμανε ότι το Μπέη Χαμάμ υπήρξε επί πέντε αιώνες κομβικό σημείο της καθημερινής ζωής της πόλης και πλέον αποκαθίσταται πλήρως, αποκαλύπτοντας ξανά τα ιδιαίτερα αρχιτεκτονικά και καλλιτεχνικά χαρακτηριστικά του.
Από την πλευρά του, ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης Στέλιος Αγγελούδης τόνισε ότι το μνημείο αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της ιστορικής συνέχειας της πόλης και συμβάλλει στην ανάδειξη της πολυπολιτισμικής της φυσιογνωμίας.
Όπως σημείωσε, η επαναλειτουργία του Μπέη Χαμάμ ενισχύει το πολιτιστικό αποτύπωμα της Θεσσαλονίκης και προσθέτει ακόμη έναν σημαντικό σταθμό στο μνημειακό και τουριστικό της δίκτυο, προσφέροντας στους κατοίκους και τους επισκέπτες έναν χώρο όπου το παρελθόν συναντά δημιουργικά το παρόν.
Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με μουσικό πρόγραμμα από σπουδαστές του Κρατικού Ωδείου Θεσσαλονίκης, οι οποίοι έδωσαν συμβολικά το έναυσμα για τη νέα πολιτιστική διαδρομή του ιστορικού μνημείου.
