Στο επίκεντρο του δημόσιου διαλόγου βρέθηκε το δημογραφικό πρόβλημα της Ελλάδας μέσα από το διεθνές συνέδριο «Greece at Demographic Crossroads», που πραγματοποιήθηκε στην Ιθάκη, συγκεντρώνοντας πολιτικούς, πανεπιστημιακούς, εκπροσώπους της αυτοδιοίκησης και ειδικούς από την Ελλάδα και το εξωτερικό.
Το κοινό μήνυμα ήταν σαφές: η χώρα βρίσκεται μπροστά σε μια βαθιά δημογραφική κρίση, με σοβαρές κοινωνικές και οικονομικές συνέπειες.
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσαν τα στοιχεία που παρουσίασε ο καθηγητής Βύρων Κοτζαμάνης, διευθυντής του Ινστιτούτου Δημογραφικών Ερευνών και Μελετών, σύμφωνα με τα οποία έως το 2060 η Ελλάδα ενδέχεται να έχει 60.000 περισσότερους θανάτους από γεννήσεις κάθε χρόνο, οδηγώντας σε συνολική μείωση πληθυσμού κατά περίπου 1,7 εκατομμύρια ανθρώπους.
Ακόμη πιο ανησυχητικό θεωρείται το γεγονός ότι ο αναπαραγωγικός πληθυσμός της χώρας εκτιμάται πως θα μειωθεί κατά 35%.
«Αν δεν περάσουμε άμεσα από τη συζήτηση στη δράση, αντιμετωπίζουμε δημογραφική κατάρρευση», προειδοποίησε χαρακτηριστικά.
«Θέμα επιβίωσης για Ελλάδα και Ευρώπη»
Κατά τη διάρκεια των εργασιών τονίστηκε ότι το δημογραφικό δεν αφορά μόνο αριθμούς, αλλά τη συνοχή, την ανάπτυξη και το μέλλον των κοινωνιών.
Ο πρέσβης της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Αθήνα Σταύρος Αυγουστίδης σημείωσε πως «η Ευρώπη δεν μπορεί πλέον να βλέπει το δημογραφικό ως ένα απλό κοινωνικό ζήτημα», ενώ ο πρόεδρος του Ελληνικού Δικτύου Μικρών Νησιών Λευτέρης Κεχαγιόγλου έκανε λόγο για «ζήτημα εθνικής και ευρωπαϊκής επιβίωσης».
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε και στις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι μικρές νησιωτικές και περιφερειακές κοινότητες, με αιτήματα για ενίσχυση της δημόσιας υγείας, στήριξη της στέγασης, αποκέντρωση υπηρεσιών και επιστροφή νέων επιστημόνων που έφυγαν στο εξωτερικό τα χρόνια της κρίσης.
Το Ithaka Demographic Forum και οι προτάσεις
Μία από τις βασικές ανακοινώσεις του συνεδρίου ήταν η δημιουργία του Ithaka Demographic Forum, ενός νέου φορέα που θα επιχειρήσει να επεξεργαστεί εφαρμόσιμες πολιτικές για το δημογραφικό πρόβλημα, με έμφαση στις ανάγκες των νησιών και της περιφέρειας.
Στο τραπέζι τέθηκαν προτάσεις όπως:
• οικονομικά κίνητρα για εγκατάσταση μόνιμων κατοίκων,
• στήριξη επαγγελματιών υγείας και εκπαιδευτικών,
• ενίσχυση της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας,
• πολιτικές στήριξης της γονιμότητας και της οικογένειας,
• αξιοποίηση του πολιτιστικού αποθέματος για βιώσιμη ανάπτυξη.
