Στο πιο κρίσιμο σημείο από την έναρξη του πολέμου φαίνεται να βρίσκονται Ηνωμένες Πολιτείες και Ιράν, με την Ουάσινγκτον να εκτιμά ότι μια προκαταρκτική συμφωνία για εκεχειρία και επανεκκίνηση των πυρηνικών διαπραγματεύσεων είναι πλέον κοντά.
Ωστόσο, τίποτα δεν θεωρείται δεδομένο, καθώς το σκηνικό παραμένει ρευστό και φορτισμένο.
Σύμφωνα με πληροφορίες του Axios, που επιβεβαιώνονται από πηγές σε Reuters και CNBC, οι δύο πλευρές δεν έχουν βρεθεί ξανά τόσο κοντά σε συμφωνία από τον Φεβρουάριο που ξεκίνησε η σύγκρουση.
Στο επίκεντρο έχει τεθεί ένα κείμενο μίας σελίδας, ένα μνημόνιο κατανόησης (MOU) 14 σημείων, το οποίο διαπραγματεύονται απεσταλμένοι του Ντόναλντ Τραμπ με Ιρανούς αξιωματούχους μέσω διαμεσολαβητών.
Το προσχέδιο περιλαμβάνει κρίσιμες δεσμεύσεις:
• άμεσο τερματισμό των εχθροπραξιών και έναρξη 30ήμερων διαπραγματεύσεων για συνολική συμφωνία,
• μορατόριουμ στον εμπλουτισμό ουρανίου για 12-15 χρόνια,
• ρητή δέσμευση του Ιράν ότι δεν θα αποκτήσει πυρηνικά όπλα,
• ενισχυμένους ελέγχους από τον ΟΗΕ, ακόμη και αιφνιδιαστικούς,
• σταδιακή άρση κυρώσεων και αποδέσμευση παγωμένων κεφαλαίων,
• χαλάρωση των περιορισμών στο Στενό του Ορμούζ, με στόχο την αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας.
Την ίδια στιγμή, η Τεχεράνη εμφανίζεται συγκρατημένη. Εκπρόσωπος του ιρανικού ΥΠΕΞ δήλωσε ότι η πρόταση «αξιολογείται», ενώ οι Φρουροί της Επανάστασης άφησαν ανοιχτό το ενδεχόμενο επαναλειτουργίας του Ορμούζ, υπό την προϋπόθεση ότι θα σταματήσουν οι «απειλές».
Τραμπ: «Ή συμφωνία ή βομβαρδισμοί»
Παρά τα σημάδια προόδου, ο Αμερικανός πρόεδρος κράτησε υψηλούς τόνους, επιβεβαιώνοντας ότι η διπλωματία κινείται παράλληλα με την απειλή στρατιωτικής κλιμάκωσης.
Σε ανάρτησή του στο Truth Social, υποστήριξε ότι αν το Ιράν τηρήσει όσα έχουν συμφωνηθεί, ο πόλεμος μπορεί να τελειώσει και τα Στενά του Ορμούζ να ανοίξουν για όλους.
Ωστόσο, έστειλε και σαφές τελεσίγραφο: «Αν δεν συμφωνήσουν, θα ξεκινήσουν οι βομβαρδισμοί – και θα είναι πολύ πιο έντονοι από πριν».
Κομβικό ρόλο στις εξελίξεις διαδραματίζουν τα Στενά του Ορμούζ, τα οποία παραμένουν σε μεγάλο βαθμό μπλοκαρισμένα, επηρεάζοντας την παγκόσμια ενεργειακή αγορά.
Η απόφαση του Τραμπ να παγώσει την επιχείρηση «Ελευθερία», που στόχευε στην προστασία εμπορικών πλοίων, ερμηνεύεται ως ένδειξη ότι οι συνομιλίες προχωρούν. Από την πλευρά του, το Ιράν αφήνει να εννοηθεί ότι η επαναλειτουργία της διέλευσης μπορεί να αποτελέσει μέρος μιας ευρύτερης συμφωνίας.
Η προοπτική συμφωνίας έχει ήδη προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στις αγορές:
• ράλι σε μετοχές, ομόλογα και χρυσό
• πτώση στις τιμές του πετρελαίου
• θετικό κλίμα και στο Χρηματιστήριο Αθηνών.
Παρά την ευφορία, οι αναλυτές επισημαίνουν ότι το τοπίο παραμένει εύθραυστο. Μια συμφωνία δεν έχει ακόμη υπογραφεί, ενώ οι απειλές και από τις δύο πλευρές δείχνουν ότι η ισορροπία μπορεί να ανατραπεί ανά πάσα στιγμή.
