«Αναχρονισμό» χαρακτήρισε ο αρχιεπίσκοπος Αμερικής Ελπιδοφόρος το γεγονός ότι η Θεολογική Σχολή της Χάλκης παραμένει κλειστή και σε δηλώσεις του στο Associated Press εξέφρασε την αισιοδοξία του ότι μπορεί να επαναλειτουργήσει για πρώτη φορά μετά από περισσότερο από μισό αιώνα. Η τοποθέτησή του έρχεται ενόψει της επίσκεψης του Πάπα Λέοντα ΙΔ΄ στην Τουρκία και των συζητήσεων που βρίσκονται σε εξέλιξη μεταξύ του Οικουμενικού Πατριαρχείου και της τουρκικής κυβέρνησης.
Η σχολή που παραμένει κλειστή από το 1971 έχει μετατραπεί σε σύμβολο της ορθόδοξης παρουσίας στην Τουρκία και σε κρίσιμο δείκτη της θρησκευτικής ελευθερίας στη χώρα. Η πιθανή επαναλειτουργία της, σύμφωνα με τον αρχιεπίσκοπο, θα αποτελούσε σημαντική πολιτική και διπλωματική κίνηση, σε μια περίοδο κατά την οποία η Άγκυρα επιχειρεί να παρουσιάσει ένα πιο ανοιχτό και σύγχρονο πρόσωπο προς τη διεθνή κοινότητα.
Ο Αρχιεπίσκοπος Ελπιδοφόρος σημείωσε ότι στην Τουρκία λειτουργούν πλέον πολλά ιδιωτικά πανεπιστήμια και σχολεία. «Το να παραμένει κλειστή μόνο η Χάλκη επί πέντε δεκαετίες δεν βοηθά την Τουρκία ούτε κανέναν άλλον», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Συνεχίζοντας, εξήγησε ότι έχει συσταθεί κοινή επιτροπή του Οικουμενικού Πατριαρχείου και της τουρκικής κυβέρνησης που εξετάζει τους τρόπους επαναλειτουργίας της σχολής.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο αρχιεπίσκοπος εκτίμησε ότι, εφόσον υπάρξει πολιτική βούληση, είναι εφικτό οι πρώτοι φοιτητές να γίνουν δεκτοί ακόμη και μέσα στο επόμενο ακαδημαϊκό έτος.
Το ζήτημα εκτιμάται ότι αποκτά νέα δυναμική λόγω της επίσκεψης του πάπα Λέοντα ΙΔ΄, ο οποίος θα συναντηθεί με τον πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και στη συνέχεια θα μεταβεί στη Νίκαια για να τιμήσει μαζί με τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο τα 1700 χρόνια από την Α΄ Οικουμενική Σύνοδο.
Ιδρυμένη το 1844, η Θεολογική Σχολή της Χάλκης υπήρξε επί δεκαετίες κεντρικό πνευματικό ίδρυμα του Οικουμενικού Πατριαρχείου, εκπαιδεύοντας κληρικούς, επισκόπους και μελλοντικούς πατριάρχες. Παρότι έκλεισε το 1971, οι εγκαταστάσεις της συνεχίζουν να ανακαινίζονται μέχρι και σήμερα.
Για τον Αρχιεπίσκοπο Ελπιδοφόρο, το θέμα έχει και προσωπική διάσταση, καθώς, όπως σημειώνει η ιστοσελίδα Ορθόδοξος Παρατηρητής, «υπηρέτησε επί οκτώ χρόνια ως Ηγούμενος της Ιεράς Μονής Αγίας Τριάδος στη Χάλκη, βιώνοντας την αντίφαση ενός χώρου που ανακαινίζονταν χωρίς σαφή προοπτική επαναλειτουργίας».
Τέλος, ο αρχιεπίσκοπος περιέγραψε τη Χάλκη ως ένα ίδρυμα με «πνεύμα» ανοιχτό στον διάλογο, στις νέες ιδέες και στην ειρηνική συνύπαρξη, το οποίο απορρίπτει τον εθνικισμό, τις θρησκευτικές προκαταλήψεις και την ρητορική μίσους. «Ολόκληρος ο κόσμος χρειάζεται ένα σχολείο με αυτό το πνεύμα», τόνισε χαρακτηριστικά.
