Στο κοιμητήριο του Απιδεώνα Αχαΐας βρίσκεται η μοναδική Παναγία Σουμελά της Δυτικής Ελλάδας – τα θυρανοίξια του ναού έγιναν την περασμένη Δευτέρα, τρία χρόνια ακριβώς μετά τη θεμελίωση.
Σαράντα οικογένειες προσφύγων από τον Πόντο, κυρίως από την περιφέρεια της Αλούτζερας και τα χωριά Ακ Νταγ Ματέν, Χούτζουρη ή Καγιατσούκ, Καμισλή και Αναστό, αποτέλεσαν το 1924 τη «μαγιά» για το χωριό Απιδεώνας, το οποίο ανήκει στο Δήμο Δυτικής Αχαΐας. Αργότερα εγκαταστάθηκαν και Μικρασιάτες.
Στους πρόσφυγες δόθηκε από το κράτος καλλιεργήσιμη γη. Πριν από την εγκατάστασή τους η περιοχή ήταν τμήμα βασιλικού κτήματος που εκτεινόταν έως την Αμαλιάδα – στον σημερινό Απιδεώνα (που οφείλει το όνομά του στην απιδιά, την άγρια αχλαδιά), τον κάποτε ελώδη τόπο, βρίσκονταν οι βασιλικές αποθήκες και οι στάβλοι του ιππικού.
Αγαπημένη προστάτιδα η Παναγία Σουμελά, ο ναός Της ανεγέρθηκε με πρωτοβουλία του μητροπολίτη Πατρών Χρυσόστομου και με τη συνεργασία του ιερέα της ενορίας Δημητρίου Διμάλα, του εκκλησιαστικού συμβουλίου του Αγίου Γεωργίου, του Εκπολιτιστικού Συλλόγου Ποντίων και όλων των ενοριτών.
Μετά την τελετή των θυρανοιξίων, απευθυνόμενος στο πολυπληθές εκκλησίασμα ο κ. Χρυσόστομος μίλησε για την «Κυρά του ποντιακού ελληνισμού, την Παναγιά του Πόντου και του πόνου, της προσφυγιάς και της ελπίδας, τη μεγάλη μάνα που μαζί με όσα παιδιά Της απέμειναν από τη φρικτή Γενοκτονία του ποντιακού ελληνισμού μετοίκησε στη μητροπολιτική Ελλάδα, και από το θρονί της στο Βέρμιο όρος της ελληνικότατης Μακεδονίας, ευλογεί τους απογόνους των πονεμένων τέκνων της, των Ελλήνων του Πόντου, και αγκαλιάζει όλους τους Έλληνες και τον κόσμο ολόκληρο».
Σε άλλο σημείο της ομιλίας του, ο μητροπολίτης Πατρών, βλέποντας τους νέους και τις νέες του Απιδεώνα με τις παραδοσιακές φορεσιές, να κρατούν την εικόνα της Παναγίας της Σουμελά και τα λάβαρα του Πόντου, έκανε μια συγκινητική αναφορά «στην πνευματική και ιερή κληρονομιά που οι Πόντιοι πρόσφυγες φύλαξαν μες στην καρδιά και στον κόρφο τους, και στην παρακαταθήκη που άφησαν στις επόμενες γενιές και σε ολόκληρο τον ελληνισμό».
Το παρών έδωσε και ο αντιπεριφερειάρχης Αχαΐας Φωκίων Ζαΐμης, ο οποίος δήλωσε: «Το άνοιγμα μιας εκκλησίας σε μια τοπική κοινότητα κρατά ενωμένους τους ανθρώπους, ενισχύει την πολιτιστική ταυτότητα του τόπου και αποτελεί σημείο συλλογικότητας σε χαρές και λύπες. Η πίστη, η παράδοση και οι αξίες είναι αυτές που κρατούν ενωμένη την κοινωνία μας και τη βοηθούν να εξελιχθεί».
Μετά τα θυρανοίξια και την παράκληση της Παναγίας, προσφέρθηκαν νηστήσιμα παραδοσιακά κεράσματα και παρουσιάστηκαν χοροί της αλησμόνητης πατρίδας.
