Με εξαιρετική γεωγραφική θέση, μιας και βρίσκεται ανάμεσα στα Κοτύωρα και την Αμισό, σε έναν κόλπο σε μια από τις πιο επίπεδες περιοχές της ακτής του Εύξεινου Πόντου–, η Οινόη είναι το φυσικό επίνειο της Νεοκαισάρειας, κύριο λιμάνι για όλες τις πόλεις του Πόντου.
Το 1915 οι Τούρκοι (800-1.000 άτακτοι) άρχισαν να εξοντώνουν συστηματικά τους Αρμένιους της πόλης.
Τον Οκτώβριο του επόμενου έτους ήταν σαφές ότι ο επόμενος στόχος ήταν οι Νιώτες (ή Οινοείς), γι’ αυτό οργανώθηκε αντάρτικο για την προστασία τους, καθώς οι επιθέσεις άρχισαν να γίνονται συστηματικές. Επικεφαλής των αντάρτικων ομάδων στην περιοχή της Οινόης τέθηκε μια σπουδαία φυσιογνωμία, ο περιβόητος Σαρίγιαννες (ή Σαρούγιαννες).
Από τα μέσα του 1916 τα ελληνικά χωρά της περιοχής Οινόης-Θέρμης¹ (Τσάγκερις, Κερίς, Κιρέζτεπε, Τσιουλάρ, Μεέλμποχου και Τσοράκ) οργάνωσαν το καθένα τη δική του ομάδα ανταρτών με ξεχωριστό αρχηγό· όλοι όμως τέθηκαν υπό τη γενική διοίκηση του Σαρίγιαννε.
Τον Οκτώβριο του ίδιου έτους ο τουρκικός στρατός προσπάθησε να εξοντώσει τους αντάρτες. Για να δημιουργηθεί ένας μοχλός πίεσης συνελήφθησαν 520 γυναικόπαιδα που κρατήθηκαν όμηροι, ενώ ταυτόχρονα η δύναμη ενός συντάγματος –κατ’ άλλες πηγές, μιας μεραρχίας– άρχισε να πολιορκεί τον Σαρίγιαννε και τους 350 άνδρες του που είχαν οχυρωθεί στο ορεινό Κερίς.²
Ο αρχηγός των ανταρτών κατόρθωσε να διασπάσει τον κλοιό και να διαφύγει με την ομάδα του· ως αντίποινα οι Τούρκοι σκότωσαν τους ομήρους, λεηλάτησαν και έκαψαν όλα τα ελληνικά χωριά.
Τον Ιανουάριο του 1917 οι οθωμανικές Αρχές διέταξαν την εκκένωση της Οινόης και των γύρω χωριών. Ο ελληνικός πληθυσμός εκτοπίστηκε στην Τοκάτη, στη Σεβάστεια, στην Αμάσεια και αλλού. Αυτό το δρομολόγιο θανάτου ήταν το τελευταίο για τους περισσότερους Νιώτες, οι οποίοι υπέκυψαν στην πείνα και στο κρύο.
Σύμφωνα με την Εγκυκλοπαίδεια του ποντιακού ελληνισμού, ο Σαρίγιαννες αλλά και οι υπαρχηγοί του κυκλοφορούσαν ένοπλοι μετά την ανακωχή που έκανε μαζί τους η τουρκική κυβέρνηση, η οποία βρισκόταν σε δύσκολη θέση λόγω του πολέμου. Αυτό όμως κράτησε για λίγο. Αναφέρεται ότι τους περισσότερους υπαρχηγούς τους εξόντωσε ο καϊμακάμης της Θέρμης με τον εξής ύπουλο τρόπο: Τους κάλεσε σε γλέντι και τους δηλητηρίασε ρίχνοντας το φαρμάκι μέσα στο ούζο που έπιναν.
