Για μια νέα φάση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις και την ελληνοτουρκική συζήτηση, «η οποία διέπεται από μια παραγωγική κανονικότητα» έκανε λόγο ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης σε συνέντευξή του στην κρατική τηλεόραση μετά τη χθεσινή συνάντηση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Τούρκο Πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, στην Άγκυρα.
«Υπάρχει μια τακτική περιοδικότητα στις επαφές, βρισκόμαστε σε τακτά χρονικά διαστήματα και θα συνεχίσουμε κατ’ αυτό τον τρόπο», ανέφερε και πρόσθεσε: «Δεν χρειάζεται κάθε φορά να παράγονται πολλαπλές συμφωνίες, να υπάρχουν μείζονα θέματα, τα οποία θα διαχειριζόμαστε».
Υπογράμμισε δε τη σημασία οι δύο πλευρές να μπορούν να συζητούν και να διαφωνούν χωρίς να δημιουργούνται εντάσεις και εν δυνάμει κρίσεις, «διότι η βασική μας τοποθέτηση είναι ότι εστιάζουμε πάνω σε εκείνα που είναι αμοιβαία επωφελή».
Ο κ. Γεραπετρίτης επεσήμανε πως υπάρχουν αποτελέσματα από το διάλογο και είναι εμφανή τόσο σε επίπεδο ρητορικής όσο και σε επίπεδο πεδίου και τόνισε πως το τελευταίο δεκάμηνο έχει εκλείψει η εχθροπαθής ρητορική, έχει καταλαγιάσει η ένταση.
«Στο πεδίο αντιλαμβανόμαστε όλοι την αξία του να έχουμε σχεδόν μηδενικές ροές από τα ανατολικά μας σύνορα και να μην έχουμε παραβιάσεις του εναερίου χώρου», ανέφερε.
«Σε μια περιοχή που οι εχθροπραξίες στην ευρύτερη περιοχή μας δεν έχουν προηγούμενο, το να μπορούμε να έχουμε ένα πυλώνα σταθερότητας στην δική μας περιοχή, μια ησυχία, είναι εξαιρετικά σημαντικό».
Εξέφρασε δε την πεποίθηση ότι η κατάσταση αυτή μπορεί να διαρκέσει και τόνισε πως «ο διάλογος που συντελείται τώρα, με τις όποιες διαφωνίες μπορεί να καταγράφονται, είναι ειλικρινής, διέπεται από αμοιβαία κατανόηση».
«Αντιλαμβανόμαστε ότι υπάρχουν θέματα που δε μπορεί να υπάρξει σύγκλιση και τα θέματα αυτά έχουν τα δικά τους ιστορικά βάρη», ανέφερε. «Στο βασικό ζήτημα διεθνούς πολιτικής, στο οποίο διαφωνήσαμε χθες της Μέσης Ανατολής, αυτή την στιγμή βρίσκεται σε μια ιδιαίτερα σύνθετη φάση, η ρωσική εισβολή Ουκρανία βρίσκεται επίσης σε ιδιαίτερη κρίσιμη φάση. Το να μπορούμε να συζητούμε με την Τουρκία και να έχουμε αυτή την κατανόηση είναι σημαντικό για όσο κρατήσει και η δική μας προσπάθεια θα είναι να κρατήσει για πολύ».
Θέματα κυριαρχίας δεν βρίσκονται στη συζήτηση
Ο υπουργός Εξωτερικών υπογράμμισε πως θέματα κυριαρχίας δεν βρίσκονται στη συζήτηση. «Η Τουρκία μπορεί να έχει τις δικές της θέσεις, εντούτοις στη δική μας συζήτηση θέματα κυριαρχίας δεν πρόκειται να ενταχθούν. Σε ότι αφορά την άσκηση των δικών μας κυριαρχικών δικαιωμάτων δεν υπάρχει κανένα αντάλλαγμα.
Σχολιάζοντας ανακοινώσεις της αντιπολίτευσης για διαρκή υποχωρητικότητα, ο Γ. Γεραπετρίτης επεσήμανε πως δεν αναφέρεται σε αυτές κανένα αντικειμενικό δεδομένο.
Σημείωσε δε πως τα θαλάσσια πάρκα θα γίνουν παρά τις αντιδράσεις της Τουρκίας, καθώς είναι σημαντικό για τη χώρα και τις χώρες της Μεσογείου.
«Αυτή τη στιγμή βρισκόμαστε στη φάση μελέτης για τον καθορισμό των τεχνικών περιβαλλοντικών κριτηρίων, όταν ολοκληρωθούν αυτά τα πάρκα θα τοποθετηθούν στο χάρτη».
Υπογράμμισε πως το ζήτημα της οριοθέτησης της υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ, «είναι το υποκείμενο θέμα από το οποίο παράγεται πολλαπλασιαστική ένταση. Αν κάποια στιγμή καταφέρουμε να επιλύσουμε τα ζητήματα αυτά, θα έχουμε μια μακρά και βιώσιμη ειρήνη στην περιοχή μας».
Για την ώρα, πρόσθεσε, δεν έχουν τεθεί τα ζητήματα αυτά.
Ανέφερε ακόμη πως με προσπάθειες της ελληνικής κυβέρνησης και συντονισμό με την ΕΕ, ξεκίνησε ένα πρόγραμμα για την επίσκεψη Τούρκων πολιτών σε 10 νησιά του Αιγαίου. Το πρόγραμμα αυτό, όπως τόνισε, πέρα από την τεράστια οικονομική αξία που έχει για τα νησιά μας, φέρνει κοντά τους πολίτες από τα δύο κράτη.«Τέτοιου τύπου συμφωνίες θέλουμε να φέρουμε. Να υπάρχει μια καλή διπλωματία σε επίπεδο πολιτών», επεσήμανε.
Κυπριακό και Μονή της Χώρας
Ερωτηθείς για το Κυπριακό, ο Γ. Γεραπετρίτης ανέφερε πως «είναι πεποίθηση της ελληνικής και κυπριακής κυβέρνησης ότι η βελτίωση των ελληνοτουρκικών σχέσεων συμβάλλει θετικά και στις συζητήσεις για το Κυπριακό». Υπογράμμισε πως το ζήτημα τέθηκε χθες και η θέση της Ελλάδας είναι ότι θα πρέπει να επανεκκινήσουν οι συζητήσεις μεταξύ των μερών υπό την αιγίδα της προσωπικής απεσταλμένης του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών.
«Διατηρώ την ελπίδα ότι στο προσεχές διάστημα θα έχουμε συζητήσεις για το ζήτημα αυτό», υπογράμμισε. «Δεν υπάρχει καμία περίπτωση να αφήσουμε πίσω το Κυπριακό».
Ερωτηθείς για την απόφαση της Τουρκίας για μετατροπή της Μονή της Χώρας σε μουσουλμανικό τέμενος, σημείωσε πως η Ελλάδα αποδίδει «ιδιαίτερη έμφαση στο να διατηρηθεί ο οικουμενικός, πολιτιστικός χαρακτήρας της Μονής».
«Έχει να κάνει με τη δυνατότητα όλων να μπορέσουν να δουν τους πολιτιστικούς θησαυρούς που βρίσκονται μέσα στην Μονή της Χώρας. Είναι απολύτως αναγκαίο να διατηρηθεί ο μουσειακός χαρακτήρας του μνημείου», ανέφερε και τόνισε πως το ζήτημα τέθηκε με ιδιαίτερη έμφαση.
«Ο πρόεδρος Ερντογάν είδε την ευαισθησία της ελληνικής πλευράς και η ελπίδα μου είναι ότι το επόμενο διάστημα θα έχουμε εξέλιξη για το ζήτημα αυτό», σημείωσε. «Αντιλαμβανόμαστε τη σημασία του να είναι ακάλυπτα τα ψηφιδωτά αυτά».
Συμμόρφωση προς τη Συμφωνία των Πρεσπών
Απαντώντας στην αντίδραση της αντιπολίτευσης για το ζήτημα των Σκοπίων, τη χαρακτήρισε «επίπλαστη και ιδιαίτερα απλή ανάγνωση της σύνθετης κατάστασης»
«Δεν υπάρχει καμία απολύτως ικεσία εκ μέρους της ελληνικής πλευράς. Η ελληνική πλευρά απαιτεί την τήρηση των συμφωνημένων. Από τη στιγμή που μια διεθνής συνθήκη κυρώνεται στα κοινοβούλια αποκτά ισχύ ανώτερη και από το νόμο. Δεν μπορεί κανένα από τα δύο κράτη μονομερώς να αναθεωρήσει τη διαφωνία αυτή, ακόμη και όταν διαφωνεί», ανέφερε.
Άκαιρη η επίσκεψη του Έντι Ράμα
Σε ότι αφορά την Αλβανία επεσήμανε πως «το κράτος δικαίου, τα δικαιώματα των μειονοτήτων οι εγγυήσεις του κοινοτικού κεκτημένου δεν είναι ένα διμερές ζήτημα, είναι ένα ζήτημα αμιγώς ευρωπαϊκό».
Υπενθύμισε πως το πρώτο κεφάλαιο που θα ανοίξει για την ενταξιακή πορεία της Αλβανίας είναι η τήρηση των θεμελιωδών ελευθεριών, όπου θα τεθούν όλα τα θέματα που αφορούν τα δικαιώματα των μειονοτήτων, των πολιτικών δικαιωμάτων όλων των πολιτών.
Πράγματι, όπως επανέλαβε «ήταν άκαιρη» η επίσκεψη του πρωθυπουργού Έντι Ράμα, καθώς είμαστε ένα χρόνο πριν τις εκλογές της Αλβανίας και μόλις λίγες μέρες πριν από τις εκλογές στην Ελλάδα για την ανάδειξη των μελών του ευρωπαϊκού κοινοβουλίου.
Όμως, πρόσθεσε, «Όταν η αντιπολίτευση αναφέρει να είσαι πιο αυστηρός, εννοούν να απαγορεύσουν την είσοδο στον κ. Ράμα; Η απάντηση είναι σαφής, όχι. Η Ελλάδα είναι ένα κράτος δικαίου, είναι μια δημοκρατία, ποτέ δεν πρόκειται να απαγορεύσει σε ένα Ευρωπαίο ηγέτη να έρθει και να απευθυνθεί στη διασπορά του».
