pontosnews.gr
Τρίτη, 13/01/2026
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
pontosnews.gr
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων

Μαθαίνω ποντιακά: Η (κομψή) σημασία της λέξης «προσώρεμα»

Προσωρεύω είναι το ρήμα, και για τα υπόλοιπα μας διαφωτίζει ο Άνθιμος Παπαδόπουλος

8/11/2023 - 4:21μμ
(Εικ.: ΧΚ)

(Εικ.: ΧΚ)

Κοινοποίηση στο FacebookΜοιράσου το στο TwitterΜοιράσου το στο Whatsapp

Το ρήμα είναι προσωρεύω ή πουσωρεύω, και οι ερμηνείες του είναι όλες λίγο-πολύ αναπάντεχες, μια και ουδεμία σχέση έχει με το «προσωρινό» το οποίο μας θυμίζει. Η ρίζα της λέξης είναι το σωρεύω, οπότε έχουμε και λέμε:

Προσωρεύω σημαίνει περιμαζεύω, σωρεύω (Προσωρεύω το σαχτάρ’), υπάρχει δε και η κατάρα «Άδης να σε πουσωρέψη»!

Στο ίδιο κλίμα είναι και η ερμηνεία «τακτοποιώ», αλλά όταν μιλάμε για πληγή, σημαίνει ότι έχει γεμίσει πύον.

Στη μέση φωνή το ρήμα γίνεται προσωρεύκομαι και προσουρεύκομαι, και αντίστοιχα με το «συμμαζεύομαι» της νεοελληνικής, σημαίνει 1) Περιποιούμαι τον εαυτό μου ως προς την εξωτερική εμφάνιση, 2) Συστέλλομαι μπροστά σε μεγαλύτερους, 3) (αντιγράφουμε κατά γράμμα από το Ιστορικόν λεξικόν της ποντικής διαλέκτου του Άνθιμου Παπαδόπουλου) «Περιπατών ή καθήμενος ανασηκώνω το ένδυμά μου».

Εξ αυτού λοιπόν και το προσώρεμα του τίτλου, που θα πει 1) Το να ανασηκώσει κάποιος το ένδυμά του καθώς βαδίζει για να μην λερωθεί, 2) Συμμάζεμα, «συστολή ενώπιον πρεσβυτέρου».

Άλλες σχετικές λέξεις είναι το προσωρευτέριν, δηλαδή το ξύλινο όργανο που χρησιμοποιείται για την περισυλλογή πεσμένων φύλλων, χόρτων κτλ., και ο προσωρευτής, δηλαδή εκείνος που κάνει αυτήν τη δουλειά, που περιμαζεύει π.χ. τα πεσμένα φύλλα.

ΚοινοποίησηTweetSend
google news

Ακολουθήστε μας στο Google News

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

(Φωτ.: facebook/Οι Δόλοπες Πανελλήνιος Σύλλογος Χορευτικής Έκφρασης & Λαογραφικής Μελέτης)
ΣΥΛΛΟΓΟΙ

Οι «Δόλοπες» θα κόψουν βασιλόπιτα με μουσικές από την Ανατολική Ρωμυλία και την Κρήτη

12/01/2026 - 9:54μμ
Μωμόγεροι χωρίς... δράση, λίγο προτού βγουν στους δρόμους του Κιλκίς (φωτ.: Facebook / Ένωση Ποντίων Ν. Κιλκίς «Οι Αργοναύτες» / Γιώργος Σταμπολής)
ΣΥΛΛΟΓΟΙ

Μωμόγεροι στο Κιλκίς: Ποιος είναι ο ντερεμπέης και γιατί η νύφε φέρνει τη γονιμότητα

12/01/2026 - 8:21μμ
Όρθιος μετά το πέρασμα του ανεμοστρόβιλου από την Αλεξανδρούπολη ο Πόντιος Αγωνιστής. Κυριακή 11 Ιανουαρίου 2026 (φωτ.: Facebook / Despina Kotakidou)
ΠΟΝΤΟΣ

Ανεμοστρόβιλος στην Αλεξανδρούπολη: Κατέστρεψε τα πάντα, αλλά ο Πόντιος Αγωνιστής δεν λύγισε

12/01/2026 - 7:13μμ
Τα Κοτσαμάνια της «Αμάσειας» σε... απαρτία (φωτ.: facebook/Ποντιακός Σύλλογος Μανιακίου «Αμάσεια»)
ΣΥΛΛΟΓΟΙ

Με τα Κοτσαμάνια της «Αμάσειας» έκοψαν βασιλόπιτα στην Ποντοηράκλεια

12/01/2026 - 6:00μμ
Πανέμορφη η Παναγία Σουμελά μέσα στο χιονισμένο τοπίο (φωτ.: İHA / Ozan Köse)
ΠΟΝΤΟΣ

Τουρκία: Πάνω από μισό εκατομμύριο επισκέπτες στη Σουμελά – Τουριστικό άλμα 24% στην Τραπεζούντα

12/01/2026 - 2:43μμ
(Φωτ.: facebook/Σωματείο Παναγία Σουμελά Δήμου Θέρμης)
ΣΥΛΛΟΓΟΙ

«Γιορτή Γραμμάτων» από την «Παναγία Σουμελά» Δήμου Θέρμης

12/01/2026 - 11:01πμ
Χαρακτηριστική φωτογραφία με τους χορευτές του συλλόγου
ΣΥΛΛΟΓΟΙ

50 χρόνια Ένωση Ποντίων Πανοράματος: Ένας ύμνος, ένα μεγάλο πάρτι γενεθλίων με τα μεγαλύτερα ονόματα της ποντιακής μουσικής, κι ένα προσκύνημα ζωής

12/01/2026 - 10:04πμ
(Φωτ.: facebook/Ένωση Ποντίων Ν. Κιλκίς «Οι Αργοναύτες»)
ΣΥΛΛΟΓΟΙ

Γενική συνέλευση προετοιμάζουν οι «Αργοναύτες» του Κιλκίς

12/01/2026 - 8:36πμ
Στο φουαγιέ του ΣΕΦ, η Ένωση Ποντίων Περιστερίου (φωτ.: Facebook / Ένωση Ποντίων Περιστερίου)
ΣΥΛΛΟΓΟΙ

Η Ένωση Ποντίων Περιστερίου έφερε τον Πόντο στο Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας

11/01/2026 - 9:43μμ
(Φωτ.: Χριστίνα Κωνσταντάκη)
ΠΟΝΤΟΣ

Τάκης Βαμβακίδης: Η διπλή δυναμική επιστροφή στο σανίδι, με Καραγκιόζη και «Ροδάφ’νον»

11/01/2026 - 8:40μμ
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Το έργο του γλύπτη αρχιτέκτονα Κώστα Βαρώτσου, κατά τη διάρκεια της τελετής των αποκαλυπτηρίων του έργου της βιοκλιματικής πρόσοψης και του περιβάλλοντος χώρου του κτηρίου του υπουργείου Εθνικής Άμυνας και των Γενικών Επιτελείων των Ενόπλων Δυνάμεων (φωτ.: ΑΠΕ-ΜΠΕ/ Γρ. Τύπου Πρωθυπουργού/Δημήτρης Παπαμήτσος)

Πολεμικό Ναυτικό: Έκτακτες Κρίσεις Πλοιάρχων Έτους 2026-2027 – Ποιοι προάγονται, ποιοι αποστρατεύονται

7 ώρες πριν
Συνέλευση των αγροτών στο μπλόκο της Νίκαιας στη Λάρισα. Δευτέρα 12 Ιανουαρίου 2026 (φωτ.: EUROKINISSI)

Στο τραπέζι με τον Μητσοτάκη οι αγρότες, αλλά η Κρήτη κρατά αποστάσεις

8 ώρες πριν
Ο 28χρονος κτηματομεσίτης Στέλιος Κίκιρης έπιασε τον σταυρό στο Princes Pier της Μελβούρνης (φωτ.: The Greek Herald/Μαίρη Συνανίδη)

Θεοφάνια στην Αυστραλία: Μέδουσες, περιορισμός στους πιστούς που βουτούν, απαγορευτικό στις γυναίκες και στο βάθος… καρχαρίας

8 ώρες πριν
(Πηγή: YouTube/ ΕΡΓΟΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ)

Κακοκαιρία: Πιο αργά το πρώτο κουδούνι στα σχολεία των δήμων Σερβίων, Αριστοτέλη και Πολυγύρου

9 ώρες πριν
Στο δημαρχείο της Βιέννης έγινε η κλήρωση για τις συμμετοχές στους δύο ημιτελικούς της Eurovision 2026 (φωτ.: creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/Thomas Ledl)

Eurovision 2026: Στον πρώτο ημιτελικό θα διαγωνιστεί η Ελλάδα στις 12 Μαΐου

9 ώρες πριν
(Φωτ.: facebook/Οι Δόλοπες Πανελλήνιος Σύλλογος Χορευτικής Έκφρασης & Λαογραφικής Μελέτης)

Οι «Δόλοπες» θα κόψουν βασιλόπιτα με μουσικές από την Ανατολική Ρωμυλία και την Κρήτη

10 ώρες πριν
pontosnews.gr

Ειδήσεις και άρθρα για τον Πόντο και τη Μ. Ασία, αλλά και την επικαιρότητα στην Ελλάδα, τον Κόσμο και την Ομογένεια. Πλούσια θεματολογία ποικίλης ύλης με έμφαση σε πολιτιστικά δρώμενα.

Copyright © 2025 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

  • TAYTOTHTA
  • ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
  • ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ
  • ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • VIDEOS
  • ΚΥΠΡΟΣ
  • ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΠΕΡΙΕΡΓΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΠΙΣΤΗ
  • ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
  • ΤΑΞΙΔΙ
  • ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ
  • PONTOS BLOG

Copyright © 2024 pontosnews.gr
Made by minoanDesign