Η Βρετανίδα πρωθυπουργός Λιζ Τρας εξαναγκάστηκε σήμερα σε μια ταπεινωτική αναδίπλωση, αντιστρέφοντας τα σχέδια για κατάργηση του υψηλότερου συντελεστή στον φόρο εισοδήματος, ενός μέτρου που είχε προκαλέσει εξέγερση στον κόμμα της και αναταραχή στις χρηματοοικονομικές αγορές.
Η Τρας και ο υπουργός της επί των Οικονομικών Κουάζι Κουάρτενγκ ανακοίνωσαν ένα νέο «αναπτυξιακό σχέδιο» στις 23 Σεπτεμβρίου που θα μείωνε τους φόρους και θα χαλάρωνε το ρυθμιστικό πλαίσιο, χρηματοδοτούμενο από υψηλό κρατικό δανεισμό, προκειμένου να βγει η οικονομία από χρόνια στάσιμης ανάπτυξης.
Ωστόσο το σχέδιο προκάλεσε κρίση της επενδυτικής εμπιστοσύνης στην κυβέρνηση, σφυροκοπώντας την αξία της στερλίνας και τις τιμές των κρατικών ομολόγων και προκαλώντας έντονους τριγμούς στις διεθνείς αγορές.
Αν και η κατάργηση του ανώτατου φορολογικού συντελεστή αντιστοιχούσε μόλις σε περίπου 2 δισεκ. από τα 45 δισεκ. λίρες που ήταν το σχέδιο μείωσης φόρων, ήταν το μέτρο από το δημοσιονομικό πακέτο που συγκέντρωσε τη μεγαλύτερη προσοχή.
Μερικές ώρες αφού η Τρας μίλησε στο BBC υπερασπιζόμενη την πολιτική, ο Κουάρτενγκ ανακοίνωσε ότι η κυβέρνηση δεν θα προχωρήσει στην κατάργηση του υψηλότερου φορολογικού συντελεστή που είχε ανακοινωθεί λίγες ημέρες νωρίτερα.
«Είναι ξεκάθαρο ότι η κατάργηση του φορολογικού συντελεστή του 45% επισκίασε την αποστολή μας να αντιμετωπίσουμε τις δυσκολίες της χώρας μας. Κατά συνέπεια ανακοινώνω ότι δεν θα προχωρήσουμε. Το καταλάβαμε και ακούσαμε», ανέφερε στο Twitter o Κουάρτενγκ.
https://twitter.com/KwasiKwarteng/status/1576820620293468160
«Αυτό θα μας επιτρέπει να επικεντρωθούμε στην εφαρμογή των βασικών στοιχείων του σχεδίου μας ανάπτυξης. Αρχικά η επιβολή πλαφόν στις τιμές ενέργειας», εξήγησε ο υπουργός. Το μέτρο αυτό εκτιμάται ότι θα κοστίσει 60 δισεκ. λίρες για έξι μήνες, αν και πρόκειται να έχει διάρκεια δύο χρόνια για τα νοικοκυριά.
Λίγο αργότερα μιλώντας στο BBC ο υπουργός Οικονομικών τόνισε ότι δεν πρόκειται να παραιτηθεί μετά τη στροφή 180 μοιρών που αναγκάστηκε να κάνει, επισημαίνοντας ότι το σχέδιο αυτό είχε καταλήξει ένας «μεγάλος περισπασμός».
Όταν ρωτήθηκε αν θα παραιτηθεί, απάντησε: «Καθόλου», παράλληλα ο Κουάρτενγκ αρνήθηκε να παραδεχθεί ότι η πρότασή του ήταν λάθος. «Αυτό που παραδέχομαι είναι ότι κατέληξε να είναι ένας μεγάλος περισπασμός από ένα ισχυρό πακέτο» μέτρων.
Σε ό,τι αφορά το ενδεχόμενο επιβολής νέων μέτρων λιτότητας, ο Βρετανός υπουργός σχολίασε ότι «δεν το πιστεύω καθόλου». «Πιστεύω ότι προσπαθούμε να επικεντρωθούμε στην ανάπτυξη της οικονομίας».
Τεράστια πίεση προκαλεί η αλλαγή ρότας
Η απόφαση να αλλάξουν ρότα πιθανόν θα θέσει την Τρας και τον Κουάρτενγκ υπό τεράστια πίεση, ενώ έχουν περάσει λιγότερο από τέσσερις εβδομάδες από τότε που ανήλθαν στην εξουσία. Η Βρετανία είχε τέσσερις πρωθυπουργούς τα τελευταία έξι, πολιτικά ταραγμένα, χρόνια.
Η Τρας, η 47χρονη πρώην υπουργός Εξωτερικών της Βρετανίας που ανέλαβε την πρωθυπουργία στις 6 Σεπτεμβρίου αφού επικράτησε στη μάχη για την ηγεσία σε ψηφοφορία μεταξύ των μελών του Συντηρητικού κόμματος –όχι των απλών πολιτών σε όλη τη χώρα–, δήλωσε χθες ότι θα έπρεπε να είχε καταβάλει περισσότερες προσπάθειες για να «προετοιμάσει το έδαφος» για την πολιτική αυτή.
Το αντιπολιτευόμενο Εργατικό κόμμα ανέφερε σήμερα ότι η κυβέρνηση κατέστρεψε την οικονομική της αξιοπιστία και έπληξε την εμπιστοσύνη στη βρετανική οικονομία, ύστερα από την αναδίπλωση αυτή. «Αυτό δεν έχει τελειώσει –δεν είναι απλά ένας περισπασμός», ανέφερε σε ανακοίνωση η εκπρόσωπος των Εργατικών για οικονομικά θέματα Ρέιτσελ Ριβς, προσθέτοντας ότι χρειάζεται να αντιστραφεί το σύνολο της οικονομικής στρατηγικής κυβέρνησης.
Η λίρα κατέγραψε πρόσκαιρα άλμα ύστερα από την ανακοίνωση για την αλλαγή στα σχέδια της κυβέρνησης. Η λίρα ενισχύθηκε έως το 1,128 δολάριο αφού το BBC μετέδωσε την είδηση για την αναδίπλωση του υπουργού Οικονομικών, το υψηλότερο επίπεδο από τις 22 Σεπτεμβρίου, μία ημέρα πριν ο Κουάρτενγκ ανακοινώσει το νέο «αναπτυξιακό σχέδιο». Στη συνέχεια, η λίρα έχασε το μεγαλύτερο μέρος των κερδών της και πριν από λίγο κινείτο στο επίπεδο του 1,1177 δολαρίου με άνοδο 0,1%.
«Από την πλευρά των αγορών, είναι ένα καλό βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση. Θα χρειαστεί χρόνος για να αφομοιώσουν οι αγορές το μήνυμα αλλά αναμένεται να περιορίσει την πίεση», δήλωσε ο Γιαν φον Γκέριχ, επικεφαλής ανάλυσης στην Nordea. «Τα ερωτήματα παραμένουν και η στερλίνα πιθανόν θα παραμείνει υπό πίεση», πρόσθεσε ο ίδιος.
Με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ
