Πώς είναι η υπόγεια Αγια-Σοφιά στην Κωνσταντινούπολη – Η κατάρριψη ενός μύθου

Την υπόγεια Κωνσταντινούπολη, και συγκεκριμένα το δίκτυο των τούνελ που βρίσκεται κάτω από την Αγια-Σοφιά συνεχίζουν να εξερευνούν ο καθηγητής Χασάν Φιράτ Ντικέρ και η ομάδα του, χαρτογραφώντας όλα όσα βρίσκονται κάτω από το βυζαντινό μνημείο που έχει ανακατασκευαστεί τρεις φορές.

Μάλιστα, κατά ένα… υπέροχο γύρισμα της Ιστορίας, η ομάδα που έχει αναλάβει το έργο είναι από το Πανεπιστήμιο FSMVÜ, το οποίο σχετίζεται με ένα ίδρυμα που αρχικά ξεκίνησε ο Μωάμεθ Β’ ο Πορθητής, ο σουλτάνος που μετέτρεψε την Αγια-Σοφιά σε τζαμί.

Τα τούνελ κάτω από το μνημείο έχουν μήκος περίπου 1 χλμ. Σύμφωνα με την Daily Sabah από την προ διετίας χαρτογράφηση και 3D απεικόνιση προέκυψε ότι ένας από τους λόγους ύπαρξης ήταν προκειμένου να λειτουργήσουν ως φυσικός εξαερισμός, ώστε να μειώνονται τα επίπεδα υγρασίας στην Αγια-Σοφιά.

Εκτός όμως από τις σήραγγες, στο βορειοανατολικό τμήμα υπάρχει και ένας τάφος τριών δωματίων του 4ου αι. μ.Χ., ο οποίος βρίσκεται 4 μέτρα κάτω από το έδαφος. Επιπλέον, δύο μέτρα κάτω από την επιφάνεια υπάρχουν κελάρια, η πρόσβαση στα οποία γίνεται μέσω καταπακτής που σήμερα βρίσκεται στον κήπο του μνημείου.

«Και η υπόγεια ιστορία της Αγια-Σοφιάς είναι πλούσια. Ο τάφος χτίστηκε πολύ πριν από το μνημείο· για την ακρίβεια είναι η αρχαιότερη αρχιτεκτονικά δομή που υπάρχει σε άμεση γειτνίαση. Οι σήραγγες δημιουργήθηκαν αργότερα» δήλωσε στο Anadolu ο Χασάν Φιράτ Ντικέρ.

Πρόσθεσε δε ότι στόχος του ερευνητικού έργου της ομάδας είναι να γίνει πλήρης τεκμηρίωση και χαρτογράφηση σε αρχιτεκτονικό επίπεδο, «και να υπάρξει ευαισθητοποίηση ώστε να εξαλειφθούν τα υφιστάμενα προβλήματα». Σημείωσε δε ότι ίσως υπάρχει συσχέτιση και με άλλες υπόγειες κατασκευές.

Πάντως μέχρι στιγμής φαίνεται να καταρρίπτεται ο μύθος που θέλει την Αγια-Σοφιά να συνδέεται υπογείως με τη Βασιλική Στέρνα, τον Ιππόδρομο, το Μεγάλο Παλάτι, ή ακόμα και με τα Πριγκηπόννησα που βρίσκονται χιλιόμετρα μακριά, στη Θάλασσα του Μαρμαρά.

Ο Χασάν Φιράτ Ντικέρ εξηγεί ότι οι σήραγγες φτιάχτηκαν για πρακτικούς λόγους, συμπεριλαμβανομένης και της απορροής υδάτων, γι’ αυτό και είναι τόσο στενές. «Ούτε καν να αναπνεύσεις δεν είναι εύκολο μέσα σε αυτές, πόσο μάλλον να τις διασχίσεις. Αν αναλογιστούμε και πότε φτιάχτηκαν καταλαβαίνουμε ότι δεν ήταν δυνατό να κινηθεί κάποιος μέσα στο σκοτάδι», ανέφερε.

Ο ίδιος πάντως δεν αποκλείει το ενδεχόμενο να χρησιμοποιήθηκαν ως αποθηκευτικοί χώροι.