Αμφορείς από τη Σινώπη και την Ηράκλεια του Πόντου σε ναυάγιο στους Φούρνους Ικαρίας

Ένας τύπος αμφορέα από τη Σινώπη του Εύξεινου Πόντου ξεχωρίζει ανάμεσα στα ευρήματα ενός ναυαγίου της πρώιμης βυζαντινής περιόδου, στο οποίο επικεντρώθηκε η έκτη ερευνητική αποστολή της ενάλιας αρχαιολογικής έρευνας της Εφορείας Εναλίων Αρχαιοτήτων στο αρχιπέλαγος των Φούρνων Ικαρίας.

Το ναυάγιο εντοπίστηκε παρά το ακρωτήριο Φυγού (Άσπρος Κάβος), βόρεια του οικισμού Καμάρι, στις ανατολικές ακτές των Φούρνων.

Αυτά αναφέρει, μεταξύ άλλων, σε ανακοίνωσή του το υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού, στην οποία παρουσιάζει τα αποτελέσματα της Ενάλιας Αρχαιολογικής Έρευνας στους Φούρνους, το 2021.

Μαζί με τον αμφορέα από τη Σινώπη αποκαλύφθηκαν 14 ακόμη αμφορείς, πλήθος επιτραπέζιας κεραμικής και τμήματα ξύλου που αποδίδονται στον σκελετό του σκαριού.

Το ναυάγιο επιλέχθηκε να ερευνηθεί, διότι, σύμφωνα με την ανακοίνωση του ΥΠΠΟΑ, είναι το πιο επιστημονικά ενδιαφέρον από τα συνολικά 58 ναυάγια που έχουν εντοπιστεί στο αρχιπέλαγος των Φούρνων.

Το ενδιαφέρον για το ναυάγιο με τον αμφορέα από τη Σινώπη έγκειται στην ακεραιότητα και συνοχή του, και στο ετερογενές φορτίο που φέρει, από έξι διαφορετικούς τύπους αμφορέων. Προέρχονται από την περιοχή της Κριμαίας και την Ηράκλεια του Πόντου, ενώ το συμπληρωματικό φορτίο επιτραπέζιας κεραμικής προέρχεται από την περιοχή της Φώκαιας της βορειοδυτικής Μ. Ασίας.

«Η ανελκυσθείσα επιτραπέζια κεραμική υπήρξε ιδιαίτερα διαφωτιστική ως προς την ακριβέστερη χρονολογική ένταξη του ναυαγίου αυτού, που μπορεί πλέον με ασφάλεια να χρονολογηθεί μεταξύ των ετών 480 και 520 μ.Χ., πιθανότατα επί των ετών του αυτοκράτορα Αναστασίου Α΄ (491 – 518 μ.Χ.), της δυναστείας των Λεόντων, γνωστού από τις ιστοριογραφικές πηγές κυρίως για τις φορολογικές και νομισματικές του μεταρρυθμίσεις, που ενίσχυσαν τα ταμεία του κράτους και επέτρεψαν την επεκτατική πολιτική των αυτοκρατόρων του 6ου αιώνα», όπως διευκρινίζει το ΥΠΠΟΑ.

Εκτός από τις δοκιμαστικές τομές στο ναυάγιο, αναλήφθηκαν και δράσεις τεκμηρίωσης άλλων ναυαγίων στους Φούρνους, στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Διασυνοριακής Συνεργασίας Interreg VA Ελλάδα – Κύπρος 2014-2020, «Καταδυτικές Διαδρομές σε Θαλάσσιες Προστατευόμενες Περιοχές της Ανατολικής Μεσογείου – Ανάπτυξη Δικτύου Καταδυτικού Τουρισμού».

Τη γενική διεύθυνση της έρευνας είχε ο αρχαιολόγος της Εφορείας Εναλίων Αρχαιοτήτων δρ Γιώργος Κουτσουφλάκης. Την έρευνα πλαισίωσε προσωπικό 25 δυτών από διαφορετικές ειδικότητες (αρχαιολόγοι, αρχιτέκτονες, συντηρητές αρχαιοτήτων, επαγγελματίες δύτες, φωτογράφοι, κινηματογραφιστές, προπτυχιακοί και μεταπτυχιακοί φοιτητές).

Η έρευνα υποστηρίχτηκε οικονομικά και υλικοτεχνικά από τον Δήμο Φούρνων/Κορσεών, το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα «Interreg Ελλάδα – Κύπρος 2014-2020 ΑνΔι.Κα.Τ.», το Καθίδρυμα «Κορσεαί», το Ίδρυμα Explorers Club και τις εταιρείες Hellenic Seaways, Blue Star Ferries, Seiko Japan και Scubapro USA.