Κάθε χρόνο, στις 21 Φεβρουαρίου, γιορτάζεται η Παγκόσμια Ημέρα Μητρικής Γλώσσας. Η μέρα αυτή καθιερώθηκε το 1999 από τη 30η Γενική Συνέλευση της UNESCO και γιορτάζεται από τις 21 Φεβρουαρίου του 2000. Η UNESCO έχει ως σκοπό τη διατήρηση της γλωσσικής πολυμορφίας, τη μελέτη της κατάστασης στην οποία βρίσκονται οι γλώσσες και οι διάλεκτοι και τη διάσωσή τους.
Η γλωσσική πολυμορφία βρίσκεται στο επίκεντρο της ιδιαίτερης προσοχής στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η ευρωπαϊκή πολιτιστική κληρονομιά κατέχει των πλούτο των 24 επίσημων γλωσσών και περισσότερων από 60 διαλέκτων. Τον Σεπτέμβριο του 2013, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με ψήφισμά του κάλεσε για την προστασία της γλωσσικής πολυμορφίας και των γλωσσών που κινδυνεύουν να εξαφανιστούν.
Η ελληνική γλώσσα έχει διατηρήσει τις διαλέκτους της παρόλο που για πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα στην Ελλάδα κυριαρχούσε η άποψη, πως οι διάλεκτοι και τα ιδιώματα διαστρεβλώνουν την κοινή γλώσσα.
Οι παγκοσμίως αναγνωρισμένοι διάλεκτοι της νεοελληνικής γλώσσας είναι η τσακώνικη (στο νότο της Πελοποννήσου), τα γραικανικά της Κάτω Ιταλίας, η ποντιακή (που δημιουργήθηκε στα νότια και νοτιοανατολικά παράλια του Εύξεινου Πόντου) και η καππαδοκική (δημιουργήθηκε στην Καππαδοκία της Μικράς Ασίας, σχεδόν όμοια με τα ποντιακά με περισσότερη επίδραση των γλωσσών της περιοχής). Τελευταία οι επιστήμονες καταχωρούν στη λίστα των διαλέκτων τα μαριουπολίτικα (των Ελλήνων της Αζοφικής) και τα κυπριακά, που νωρίτερα θεωρούνταν ιδιώματα. Στο ελλαδικό χώρο υπάρχουν πολλά τοπικά ελληνικά ιδιώματα, όπως τα κρητικά.
Με την αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Μητρικής Γλώσσας σάς προτείνουμε τον μύθο στην ποντιακή διάλεκτο Η κορώνα και η αλεπού (Ο κόρακας και η αλεπού) σε εκτέλεση του ίδιου του ποιητή Νίκου Γεωργιάδη (Κιόλιαλη). Οι μύθοι σε στιλ του Αισώπου είναι η νέα έμπνευση του Πόντιου ποιητή, που συνήθως έγραφε τα ποιήματα και τους στοίχους για τα ποντιακά τραγούδια.
Ο μυθογράφος, γεννημένος στο Καζακστάν σε ποντιακή οικογένεια εξορισμένη εκεί από την περιοχή Κουμπάν στον Βόρειο Καύκασο, γράφει στη μητρική του γλώσσα και τη μεταδίδει στα παιδιά και τα εγγόνια του.
Η κάθε γενιά στην οικογένεια Γεωργιάδη θυμάται την καταγωγή τους από το Καρς. Κατά τη σύστασή τους προσθέτουν στο επώνυμό τους τη λέξη Κιόλιαλης, που δείχνει την καταγωγή τους από το ποντιακό χωριό Κιόλια.
Οι μύθοι εκφράζουν την ψυχή των Ποντίων, που αντιμετωπίζουν την τραγική τους ιστορία με χιούμορ. Το βιβλίο του Νίκου Γεωργιάδη Η γλώσσα του Αισώπου – Οι μύθοι στην ποντιακή διάλεκτο με τους 80 μύθους, όπως και το πρώτο του βιβλίο με τα ποιήματα στην ποντιακή διάλεκτο Πατρίδα μ’ αραεύω σε αγαπήθηκαν από τους αναγνώστες.
Η ποντιακή διάλεκτος συνεχίζει να υπάρχει και το 2022 και αποτελεί ζωντανό παράδειγμα της ιστορικής συνέχειας παρά τα προβλήματα της προσφυγιάς και την παγκοσμιοποίηση.
Βασίλης Τσενκελίδης, ιστορικός
