Ο αγωγός φυσικού αερίου EastMed είναι η επιλογή που συγκεντρώνει τα περισσότερα οικονομικά και πολιτικά πλεονεκτήματα για τη μεταφορά φυσικού αερίου από την Ανατολική Μεσόγειο προς την Ευρώπη. Το συμπέρασμα αυτό προκύπτει από τις προκαταρκτικές μελέτες για το έργο που εκπονήθηκαν από τους οίκους IHS, Intec SEA και C&M Engineering για λογαριασμό της εταιρείας ΥΑΦΑ Ποσειδών που διαχειρίζεται το έργο, στην οποία συμμετέχουν με ποσοστά 50-50 η ΔΕΠΑ και η ιταλική Edison.
Οι προκαταρκτικές μελέτες εξετάζουν τις εναλλακτικές επιλογές για τη μεταφορά του φυσικού αερίου προς την Ευρώπη, καθώς και τις τεχνικές και οικονομικές παραμέτρους του EastMed.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα των μελετών:
Το κόστος μεταφοράς του φυσικού αερίου μέσω του EastMed εκτιμάται στα 2,81 δολάρια ανά MMBtu (εκατομμύριο Btu) ή 3,50 δολάρια ανά MMBtu, ανάλογα με την μεταφορική ικανότητα του αγωγού που θα επιλεγεί (20 ή 10 δισ. κυβικά μέτρα αερίου το χρόνο). Το κόστος εξαγωγής του φυσικού αερίου σε υγροποιημένη μορφή (δηλαδή μεταφορά στην Αίγυπτο και υγροποίηση στα εργοστάσια που βρίσκονται εκεί) κυμαίνεται από 3,65 δολάρια ανά MMBtu έως 4,50 δολάρια ανά MMBtu, ενώ το κόστος μεταφοράς μέσω αγωγού προς την Τουρκία (περίπτωση κατά την οποία η τουρκική κυβέρνηση, όπως επισημαίνεται στη μελέτη, θα είχε αποφασιστική επιρροή) είναι δολάρια 0,97 ανά MMBtu. Τονίζεται, ακόμη, ότι η κατασκευή αγωγού μέσω Τουρκίας προϋποθέτει πιθανώς τη λύση του Κυπριακού
Αντίθετα, η επιλογή του EastMed ξεχωρίζει ως η μόνη εναλλακτική που δεν εξαρτάται από τρίτα μέρη εκτός ΕΕ. Λόγω της άμεσης πρόσβασης στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχει το πλεονέκτημα της χαμηλής παρεμβολής πολιτικών κινδύνων και μιας μεγάλης διαφοροποιημένης αγοράς με πολλούς πιθανούς αγοραστές στην απελευθερωμένη και συνδεδεμένη αγορά φυσικού αερίου. Ο αγωγός θα πρέπει να συμμορφώνεται με το νομικό πλαίσιο της ΕΕ και του τρίτου ενεργειακού πακέτου, που συνεπάγεται είτε ρυθμιζόμενους όρους πρόσβασης τρίτων είτε εξαιρέσεις από τους όρους αυτούς.
Σε τεχνικό επίπεδο, η μελέτη Intec/C&M αναλύει το έργο σε 11 επιμέρους τμήματα:
- Υποθαλάσσιος αγωγός από Μονάδα Πλωτής Αποθήκευσης και Εκφόρτωσης στη λεκάνη της Λεβαντίνης σε θαλάσσιο βάθος περίπου 1.800 μ. νερού προς τη βιομηχανική περιοχή του Βασιλικού στην Κύπρο
- Συμπιεστής και μετρητικός σταθμός στην Κύπρο.
- Υποθαλάσσιος αγωγός από την Κύπρο προς την ανατολική Κρήτη (Αθερινόλακκος, στην περιοχή όπου βρίσκονται οι εγκαταστάσεις της ΔΕΗ). Ο αγωγός έχει μήκος 734 χλμ και διέρχεται από μέγιστα θαλάσσια βάθη έως 2.960 μέτρα στην περιοχή νοτιοανατολικά της Κρήτης.
- Συμπιεστής και μετρητικός σταθμός στην ανατολική Κρήτη. Ο σχεδιασμός του σταθμού επιτρέπει την περαιτέρω παροχή φυσικού αερίου από την Κρήτη (6 δισ. κυβικά μέτρα / έτος) που μπορεί να είναι διαθέσιμο στο μέλλον.
- Υποθαλάσσιος αγωγός από την Κρήτη προς τη νότια Πελοπόννησο (περιοχή Αγίου Φωκά) μήκους 422 χιλιομέτρων. Τα μέγιστα βάθη νερού στην περιοχή είναι 1.370 μέτρα.
- Χερσαίος αγωγός από τη νότια Πελοπόννησο έως το νομό Αχαΐας. Ο αγωγός διασχίζει την Πελοπόννησο από τη νοτιοανατολική προς τη βορειοδυτική κατεύθυνση σε μήκος περίπου 290 χλμ και καταλήγει στην περιοχή της Λακκόπετρας.
- Υποθαλάσσιος αγωγός που διασχίζει τον κόλπο της Πάτρας μήκους 18 χλμ. σε θαλάσσια βάθη έως 110 μ.
- Χερσαίος αγωγός μήκους περίπου 245 χλμ από την περιοχή Ακαρνανίας προς τον συμπιεστή και τον μετρητικό σταθμό στη Θεσπρωτία (περιοχή Φλωροβούνι).
- Σταθμός συμπίεσης στο Ευηνοχώρι.
- Κέντρο εποπτείας / διαχείρισης του αγωγού στην Πελοπόννησο.
- Σύστημα τηλεπικοινωνιών και τηλε-ελέγχου.
Ανάλογα με τα τεχνικά χαρακτηριστικά του αγωγού που θα επιλεγούν το κόστος κατασκευής εκτιμάται από 5,2 έως 5,9 δισ. ευρώ.
Τα επόμενα βήματα μετά την υπογραφή της διακρατικής συμφωνίας είναι η ολοκλήρωση της μελέτης σκοπιμότητας ύψους περίπου 70 εκατ. ευρώ και η λήψη της τελικής επενδυτικής απόφασης.
Ο EastMed περιλαμβάνεται στα έργα κοινού ενδιαφέροντος της ΕΕ (Projects of Common Interest), καθώς συμβάλλει στην αύξηση της ενεργειακής ασφάλειας με τη διαφοροποίηση των πηγών εφοδιασμού, ενώ αναδεικνύει το γεωστρατηγικό ρόλο της χώρας μας ως ενεργειακής γέφυρας της ΕΕ.
Αναδημοσίευση από ΑΠΕ-ΜΠΕ / Κ. Βουτσαδάκης.
