Ένα κοινό ρήμα της ποντιακής διαλέκτου είναι το γομώνω (εγομώθεν η γούλα μ’, μία από τις πιο χαρακτηριστικές φράσεις, που περιγράφει τη μεγάλη συγκίνηση). Σύμφωνα με το Ιστορικόν λεξικόν της ποντικής διαλέκτου του Άνθιμου Παπαδόπουλου, το ρήμα έχει τις εξής σημασίες:
- Γεμίζω, πληρώνω. Χαρακτηριστικές φράσεις: Είπα κ’ εγόμωσα τ’ ωτία ’τ ’ (τον κατέπεισα), εγομώθαν τ’ ομμάτα μ’ (μου ήρθε να κλάψω), εγομώθεν φτείρας (γέμισε ψείρες), εγομώθεν τα λίρας (πλούτισε), γομών’ και συρ’ (μεταφορικά: αερολογίες, κυριολεκτικά για όσους πυροβολούν ασκόπως).
- Διαδίδω, διατυμπανίζω. Χαρακτηριστική φράση: Εγόμωσεν ατο ’ς σόν κόσμον.
- Συμπληρώνω. Χαρακτηριστική φράση: Το μωρόν εγόμωσεν έναν χρόνον και πάει ’ς σά δύο. Και αμετάβατο σημαίνει συμπληρώνομαι.
- Γίνομαι ευτραφής, παχαίνω. Χαρακτηριστική φράση: Εγόμωσεν το παιδίν.
- Γίνομαι πλησιφαής, ολόφωτος. Χαρακτηριστική φράση: Εγόμωσεν ο φέγγον.
- Επιτίθεμαι με ορμή σε κάποιον. Χαρακτηριστική φράση: Εγομώθεν απάν’ άτ’.
- Συρρέω. Χαρακτηριστική φράση: Εγομώθαν ’ς σ’ οσπίτι μ’ πολλοί.
- Ορμώ, κινούμαι ορμητικά προς μια κατεύθυνση. Χαρακτηριστικές φράσεις: Εγομώθεν ’ς σ’ ορμίν καικά (προς τη ρεματιά κάτω), εγομώθεν ’ς σ’ ορμάν κιάν (προς το δάσος άνω).
- Βρείτε, μάθετε και διαδώστε την έννοια ακόμα περισσότερων ποντιακών λέξεων και φράσεων στο λεξικό του pontos-news.gr.
