Η πλήρης σύνδεση της ορθόδοξης πίστης με την ελληνική εθνική ταυτότητα διαπιστώνεται, μεταξύ άλλων, στα συμπεράσματα της έρευνας με τίτλο «Θρησκευτική πίστη και εθνική συμμετοχή στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη», που διενήργησε το Pew Research Center (ΗΠΑ), που ασχολείται με τη δημογραφία, τη θρησκεία και τις κοινωνικές επιστήμες. Η έρευνα διεξήχθη από τον Ιούνιο του 2015 μέχρι και τον Ιούλιο του 2016 με τη συμμετοχή 25.000 ενηλίκων σε 18 χώρες.
Αξιοσημείωτο εύρημα για την Ελλάδα είναι πως το 90% των πολιτών της χώρας αυτοπροσδιορίζονται ως ορθόδοξοι, ενώ σε ποσοστό 92% οι Έλληνες πιστεύουν στην ύπαρξη του Θεού.
Ειδικότερα, η φράση «ορθόδοξος σημαίνει Έλληνας» συνοψίζει τον κεντρικό ρόλο της ορθόδοξης πίστης για την συντριπτική πλειοψηφία των πολιτών της χώρας μας.
Οι Έλληνες σε ποσοστό 89% εκτιμούν ότι είναι ανώτεροι πολιτισμικά από άλλους ευρωπαϊκούς λαούς, ενώ σε άλλο σημείο επισημαίνεται ότι «σε πολλές χώρες της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης, η θρησκευτική και εθνική ταυτότητα είναι στενά συνυφασμένες». Μάλιστα γίνεται ειδικός λόγος για την Ελλάδα και υπογραμμίζεται ότι «για την Ελλάδα, όπου η Εκκλησία έπαιξε κεντρικό ρόλο στην επανάσταση για την αποτίναξη του οθωμανικού ζυγού το 76% του κοινού υποστηρίζει ότι το να είναι κανείς ορθόδοξος είναι σημαντικό για να είναι ”πραγματικός Έλληνας”».
Δυο στοιχεία, όμως, που πρέπει να προκαλέσουν προβληματισμό στην Εκκλησία της Ελλάδος, είναι το ιδιαίτερα χαμηλό ποσοστό των ορθόδοξων πολιτών που εκκλησιάζονται και το μειωμένο, σε σχέση με το παρελθόν, θρησκευτικό αίσθημα των Ελλήνων.
Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τα αποτελέσματα, μόλις το 17% των Ελλήνων πηγαίνουν στην εκκλησία σε εβδομαδιαία βάση, όταν ο μέσος όρος μεταξύ των ορθοδόξων είναι 10%, ενώ ο ρωμαιοκαθολικός μέσος όρος φτάνει το 25%. Σε αντίθεση με τους πολίτες χωρών του πρώην ανατολικού μπλοκ, οι Έλληνες που συμμετείχαν στην έρευνα εκτιμούν ότι η χώρα τους σήμερα είναι λιγότερο θρησκευόμενη σε σχέση με παρελθούσες δεκαετίες, καθώς τις δεκαετίες του 1970 και 1980 το ποσοστό ανερχόταν σε 87%, ενώ σήμερα σε 60%.
