Πολύτιμες πληροφορίες έδωσε μια 95χρονη Τουρκοκύπρια στην Επιτροπή για Αγνοούμενα Πρόσωπα (CMP-EAΠ), με αποτέλεσμα να βρεθεί στο κατεχόμενο τμήμα της Κύπρου ομαδικός τάφος με λείψανα 36 ανθρώπων. Αυτό αποκάλυψε ο Πολ Αρνί, μέλος της CMP-EAΠ και εκπρόσωπος του γ.γ. του ΟΗΕ και του Διεθνούς Ερυθρού Σταυρού, σε δημόσια συζήτηση με διοργανωτές το Γραφείο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην Κύπρο και την ΕΑΠ.
Πληροφορίες του ΑΠΕ-ΜΠΕ αναφέρουν ότι πρόκειται για δύο τάφους στον Τράχωνα, σε περιοχή που ο τουρκικός στρατός χαρακτήριζε «στρατιωτική ζώνη».
Στον έναν τάφο βρέθηκαν λείψανα 20 Ελληνοκυπρίων και στον άλλο 16. Για την περίπτωση αυτή είχε δώσει από το 2014 κάποια στοιχεία ο Ελληνοκύπριος εκπρόσωπος στην Επιτροπή Νέστορας Νέστορος. Στη συζήτηση πήραν –για πρώτη φορά– μέρος και τα τρία μέλη της CMP-EAΠ (Π. Αρνί, Γκ. Κιουτσούκ και Ν. Νέστορος). Και οι τρεις ανέφεραν ότι, έως σήμερα, για το 69% των καταγεγραμμένων αγνοουμένων δεν έχουν ταυτοποιηθεί και επιστραφεί λείψανα στις οικογένειες.
Από αριστερα: Ανδρέας Κεττής, επικεφαλής του Γραφείου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην Κύπρο, Πολ Αρνί,
Γκιουλντέν Κιουτσούκ και Νέστορας Νέστορος, μέλη της ΕΑΠ (φωτ.: ΑΠΕ-ΜΠΕ)
Μέσα από τη συζήτηση αναδείχθηκαν η αποφασιστικότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης να στηρίξει το δύσκολο έργο της CMP- EAΠ από τις δικοινοτικές συγκρούσεις του 1963-65 και την τουρκική εισβολή στην Κύπρο του 1974, αλλά και οι δύσκολες προκλήσεις που έχει ενώπιόν της η Επιτροπή.
Ο Π. Αρνί μίλησε για τις εμπειρίες του με τους συγγενείς των αγνοουμένων και τα συναισθήματά τους. Είπε ότι έχει δουλέψει 23 χρόνια σε ανθρωπιστικά θέματα σε Βοσνία και αλλού, αλλά τόνισε πως «πουθενά ο πόνος δεν ήταν τόσο μεγάλος όσο εδώ στην Κύπρο με τις περιπτώσεις των αγνοουμένων». Όπως ανέφερε, όταν έχεις χάσει ένα μέλος της οικογένειάς σου χωρίς να ξέρεις τι έχει απογίνει, και αυτή η αβεβαιότητα συνεχίζεται για δεκαετίες «τότε αυτός ο πόνος φτάνει πάρα πολύ βαθιά και δημιουργεί ψυχολογικά τραύματα».
Μεταξύ άλλων επικαλέστηκε την περίπτωση μιας γυναίκας η οποία είχε χάσει τον σύζυγό της τρεις μόλις βδομάδες μετά το γάμο τους, και πριν από δύο χρόνια τα λείψανά του εντοπίστηκαν, ταυτοποιήθηκαν και της επιστράφηκαν.
«Αυτή η γυναίκα τώρα νιώθει ήσυχη, καθώς έχει θάψει τον σύζυγό της και κάθε μέρα επισκέπτεται τον τάφο και του μιλά για τα 40 αυτά χρόνια που ήταν αγνοούμενος» είπε χαρακτηριστικά. Σύμφωνα με τα στοιχεία που έδωσε, μέχρι τώρα έχουν εκταφεί 1.061 άνθρωποι και μόνο 625 από αυτούς, δηλαδή το 30%, έχουν ταυτοποιηθεί και δοθεί τα λείψανα στους οικείους τους. Ο Ν. Νέστορος μίλησε για τη λειτουργία της Επιτροπής από τη συλλογή των πληροφοριών για τους χώρους ταφής, τις εκσκαφές, την ταυτοποίηση και την παράδοση των λειψάνων. Όπως είπε, αφού εντοπιστούν δείγματα οστών, στέλνονται σε εργαστήριο στις ΗΠΑ για ανάλυση γενετικού υλικού.
Ο Ελληνοκύπριος εκπρόσωπος στην ΕΑΠ Νέστορας Νέστορος (δεξιά) και αριστερά ο βοηθός του Ξενοφών Καλλής
(φωτ.: ΑΠΕ-ΜΠΕ)
Η Γκιουλντέν Κιουτσούκ, στη δική της παρέμβαση, αναφέρθηκε στο ιστορικό της Επιτροπής λέγοντας πως από το 1981 μέχρι το 1995 γινόταν μια διαπραγμάτευση για να καταρτιστούν οι κατάλογοι των αγνοουμένων. Την τετραετία 1994-1998 έγιναν διερευνήσεις για να εξακριβωθεί η τύχη των αγνοουμένων και την περίοδο 1998-2004 δεν υπήρχαν καθιερωμένες συναντήσεις της Επιτροπής , καθώς δεν υπήρχε πολιτική στήριξη. Όμως, όπως είπε, από το 2004, με τη στήριξη των ηγετών των δύο κοινοτήτων, ξεκίνησαν οι συνεδριάσεις της Επιτροπής και το 2006 άρχισε το έργο του εντοπισμού, της εκταφής και της παράδοσης των λειψάνων στους συγγενείς.
