Το 1960, όταν εκδίδεται η Λέσχη (το πρώτο βιβλίο της τριλογίας των Ακυβέρνητων Πολιτειών), η οργάνωση των Ελλήνων κομμουνιστών της Αιγύπτου ζητά από τον Στρατή Τσίρκα να αποκηρύξει το έργο του. «Κατέγραψα τα γεγονότα όπως ακριβώς τα έζησα. Η συνείδησή μου δεν είναι καπέλο να την πάρω απ’ το ένα καρφί να την κρεμάσω στο άλλο», απαντά ο συγγραφέας, ο οποίος διαγράφεται.
Ο Στρατής Τσίρκας, γεννημένος το 1910 ως Γιάννης Χατζηανδρέας στο Κάιρο, ήταν γιος του κουρέα Γιάννη Ανδρέου από την Ίμβρο ο οποίος κατέφυγε στην Αίγυπτο για να μην υπηρετήσει στον τουρκικό στρατό. Μητέρα του η Περσεφόνη Σταμαράτη από τη Χίο. Από νεαρή ηλικία εντάσσεται στο αριστερό κίνημα της Αιγύπτου και συνδέεται αρχικά, πιθανόν το 1930, με την κομμουνιστική ομάδα του Σακελλάρη Γιαννακάκη.
Χειρόγραφο του Στρατή Τσίρκα. Μια εκδοχή της μετάφρασης των στίχων του Λούις Μακνίς που προτάσσονται στον επίλογο της Νυχτερίδας
Το 1962 εκδίδεται η Αριάγνη, το δεύτερο βιβλίο των Ακυβέρνητων Πολιτειών. Η τριλογία που σφράγισε τα ελληνικά γράμματα του 20ού αιώνα ολοκληρώνεται το 1965, με τη Νυχτερίδα. Κέντρο και των τριών βιβλίων είναι τα ιστορικά και πολιτικά γεγονότα στη Μέση Ανατολή, και στο θέατρο των συγκρούσεων που δεν είναι άλλες από τις τρεις ακυβέρνητες πολιτείες: την Ιερουσαλήμ, το Κάιρο και την Αλεξάνδρεια.
Ο Στρατής Τσίρκας
Ο Στρατής Τσίρκας θεωρούσε ολόκληρη την τριλογία ως μια προσπάθεια δικαίωσης του κινήματος του Απρίλη του 1944, όταν στρατιώτες και ναύτες που υπηρετούσαν στη Μέση Ανατολή ξεσηκώθηκαν υπέρ του ΕΑΜ. Οι ελληνικές στρατιωτικές δυνάμεις κατέλαβαν πλοία και στρατόπεδα για 20 μέρες προτού οι Άγγλοι και η βασιλική «εξόριστη» κυβέρνηση καταστείλουν βίαια την εξέγερση.
Οι «Ακυβέρνητες Πολιτείες» είναι μια λογοτεχνική μαρτυρία με πολιτικό στόχο την αποκατάσταση της αντίστασης στη Μέση Ανατολή.
Φέτος το εμβληματικό έργο της μεταπολεμικής λογοτεχνίας που κατέκτησε το γαλλικό Βραβείο Καλύτερου Ξένου Μυθιστορήματος το 1971, και μεταφράστηκε σε επτά γλώσσες, γίνεται 50 ετών. Φέτος, επίσης, για πρώτη φορά εκδίδεται στα γερμανικά από τις εκδόσεις Romiosini, ενώ ο εκδοτικός οίκος Κέδρος επανεκδίδει την εξαντλημένη αγγλική έκδοση.
Με αφορμή τον μισό αιώνα ζωής της, την Τετάρτη 16 Δεκεμβρίου στις 20:00 διοργανώνεται στο Ιωνικό Κέντρο στην Πλάκα εκδήλωση-αφιέρωμα στην τριλογία του Στρατή Τσίρκα.
Κεντρικοί ομιλητές ο επίκουρος καθηγητής Νεοελληνικής Λογοτεχνίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γιάννης Παπαθεοδώρου, ο ιστορικός και υπεύθυνος στα Ιστορικά Αρχεία του Μουσείου Μπενάκη Τάσος Σακελλαρόπουλος και η συγγραφέας Μαρίζα Ντεκάστρο.
Την εκδήλωση θα συντονίσει η δημοσιογράφος Ειρήνη Βασάλου. Αποσπάσματα από τις Ακυβέρνητες Πολιτείες θα διαβάσει ο ηθοποιός Ρήγας Αξελός.
