Στο Κυπριακό υπάρχει κάποια μικρή πρόοδος. Σε δύο-τρεις μήνες θα φανεί αν υπάρξει θετική κατάληξη. Στην πρόοδο αυτή βοήθησε το ότι οι συνομιλίες διεξάγονται στη βάση αλληλεξάρτησης των θεμάτων που συζητούνται, διότι το ένα, πράγματι, εξαρτάται από το άλλο. Το περιουσιακό, για παράδειγμα, εξαρτάται από το εδαφικό. Το εδαφικό από τους εποίκους, το θέμα των εποίκων από τη διακυβέρνηση και την ΕΕ.
Αυτό ήταν σε γενικές γραμμές το συμπέρασμα από την ομιλία του Ελληνοκύπριου διαπραγματευτή στο Κυπριακό Ανδρέα Μαυρογιάννη, τον οποίο προσκάλεσε στη Θεσσαλονίκη η «Κυπριακή Εστία».
Ο Ανδρέας Μαυρογιάννης άρχισε την ομιλία του αναφερόμενος στις διαχρονικές παραδοχές στο Κυπριακό, από εποχής Μακαρίου. Αποδεχτήκαμε, είπε, την ομοσπονδιακή λύση στη βάση της διζωνικότητας και της διακοινοτικότητας, καθώς και την πολιτική ισότητα. Φθάσαμε στα όριά μας. Δεν υπάρχουν άλλα περιθώρια υποχωρήσεων. Ο όποιος συμβιβασμός επέλθει, θα πρέπει να βασίζεται στα ανθρώπινα δικαιώματα και ελευθερίες και να σέβεται το ευρωπαϊκό κεκτημένο. Έχουμε συμφωνήσει να μην υπάρξει επιδιαιτησία, ούτε χρονοδιαγράμματα, και να αποφασίσουμε εμείς για το μέλλον μας.
Αναφερόμενος στο δημοψήφισμα κατά το οποίο απορρίφθηκε το Σχέδιο Ανάν, είπε πως το «ναι» στο δημοψήφισμα θα ήταν οδυνηρό αλλά και το «όχι» δεν αποτελεί λύση.
Από τις συνομιλίες του προέδρου Ν. Αναστασιάδη με τον Μ. Ακιντζί στη Λευκωσία (Φωτ.: ΑΠΕ-ΜΠΕ/ΚΥΠΕ/Κ. Χριστοδούλου)
Ο διαπραγματευτής πρόσθεσε ότι όλα τα θέματα βρίσκονται στο τραπέζι και τυγχάνουν αλληλένδετης διαπραγμάτευσης και συσχετισμού – την οποία αποκάλεσε «διασταυρωμένη διαπραγμάτευση». Είπε ακόμη πως το ζητούμενο είναι η συμφιλίωση στη βάση αρχών, ενώ αναφερόμενος στον Τουρκοκύπριο ηγέτη Μουσταφά Ακιντζί, επισήμανε ότι έχει δηλώσει πως επιθυμεί την επανένωση στη βάση πραγματικής ομοσπονδίας.
Οι Τουρκοκύπριοι, είπε ο διαπραγματευτής, σκέφτονται όπως οι Ελληνοκύπριοι και αντέδρασαν σε αρκετά από αυτά που υποστήριξε ο Ερντογάν, αλλά ας μην έχουμε αυταπάτες ότι το 60% που ψήφισε τον Μ. Ακιντζί συμφωνεί μαζί του. Ήταν μια αντίδραση κατά του Ερντογάν και της πολιτικής του. Μετά την αρχική ευφορία, τα πράγματα κατακάθισαν και σήμερα οι θέσεις Ακιντζί είναι σκληρές και δημιουργούν ερωτήματα.
Σε γενικές γραμμές τα πράγματα είναι καλύτερα και είναι δυνατόν να υπάρξει λύση, χωρίς ωστόσο να μπορούμε να πούμε πότε.
Ο Αν. Μαυρογιάννης αναφέρθηκε στη συνέχεια στα κεφάλαια τα οποία συζητούνται, και είπε, επιγραμματικά:
- Διακυβέρνηση: Στο κεφάλαιο αυτό οι Τουρκοκύπριοι έχουν να παίρνουν. Διεκδικούν εκ περιτροπής προεδρία, σύνθεση υπουργικού συμβουλίου, νομοθετική εξουσία.
- Περιουσιακό: Μεγάλος αγώνας. Παλεύουμε με το χρόνο. Έχουν χτίσει ξενοδοχεία σε χέρσες γαίες. Τα ατομικά περιουσιακά δικαιώματα αναγνωρίζονται. Εκείνο που θα επιδιώξουμε είναι θεραπείες. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάποιος θα αποκατασταθεί όπως πριν. Αλλά αναζητούνται τρόποι θεραπείας. Γι’ αυτό έχει συσταθεί ανεξάρτητη επιτροπή περιουσιών για δίκαιη ικανοποίηση. Αν ο ιδιοκτήτης δεν ικανοποιηθεί, έχει δικαίωμα έφεσης και μετά προσφυγής στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.
- Εδαφικό: ζητούμε το μέγιστο δυνατό. Οι Τουρκοκύπριοι λένε όχι. Μας ενδιαφέρουν τα ποσοστά αλλά και τα ποιοτικά χαρακτηριστικά. Ένα ποσοστό εποίκων θα μείνει. Οι άλλοι πρέπει να φύγουν.
- Θέματα ΕΕ: υπάρχουν κάποιες συγκλίσεις. Εμμένουμε στην αποδοχή του κοινοτικού κεκτημένου και τις τέσσερις ελευθερίες (όλοι οι Κύπριοι μπορεί να εγκαθίστανται οπουδήποτε). Οι Τουρκοκύπριοι διεκδικούν μόνιμες αποκλίσεις (πρωτογενές δίκαιο, για να αναιρούνται διατάξεις ανθρωπιστικών ελευθεριών).
- Οικονομία: δεν είναι πολλά τα θέματα που μας χωρίζουν.
- Ασφάλεια-Εγγυήσεις: Δεν αποδεχόμαστε το υφιστάμενο σύστημα εγγυήσεων. Το σύστημα αυτό δεν αποτελεί εγγύηση. Είναι το δικαίωμα τρίτων χωρών στο κεφάλι μας (κυρίως της Τουρκίας). Έχουμε ενδείξεις ότι πιθανόν να μπορούμε να το αντιμετωπίσουμε. Δέχονται σταδιακή κατάργηση των εγγυήσεων. Υπάρχουν ενδείξεις ότι όποιο σύστημα εγγυήσεων υιοθετηθεί δεν θα είναι στρατιωτικής φύσεως. Δεν μιλάμε πια για αποστρατιωτικοποίηση. Ως κράτος μέλος της ΕΕ έχουμε ευθύνες και υποχρεώσεις. Πρέπει να αποκτήσουμε στρατό.
- Πολιτισμός: Συζητάμε την προστασία πολιτιστικών και θρησκευτικών χώρων, το ειδικό καθεστώς της Καρπασίας κ.ά.
Τέλος, απαντώντας σε ερώτηση του pontos- news.gr, είπε πως θα υπάρξει συνέχεια του κράτους ως υποκειμένου του Διεθνούς Δικαίου.
