«Ή θα έχουμε μια καλή συμφωνία ή δεν θα έχουμε καθόλου συμφωνία». Με αυτή την προειδοποίηση ο Ευρωπαίος επίτροπος για το Κλίμα Βόπκε Χούκστρα έδωσε το στίγμα του αδιεξόδου στην COP31, καθώς η παγκόσμια σύνοδος για το κλίμα στην Αττάλεια συνεχίζεται πέραν του προγραμματισμένου χρόνου ολοκλήρωσής της, με τον κίνδυνο να μην υπάρξει τελική συμφωνία.
Σχεδόν 200 χώρες αναζητούν συμβιβασμό για δύο ζητήματα που εξακολουθούν να τις χωρίζουν: τη σταδιακή εγκατάλειψη των ορυκτών καυσίμων και τη χρηματοδότηση των φτωχότερων χωρών για την αντιμετώπιση των συνεπειών της κλιματικής αλλαγής.
Η εικόνα στον χώρο της συνόδου είναι ενδεικτική. Ενώ συνεργεία αποσυναρμολογούν περίπτερα και απομακρύνουν εκθέματα, οι διαπραγματευτές συνεχίζουν τις συσκέψεις πίσω από κλειστές πόρτες, αναμένοντας ένα νέο σχέδιο συμφωνίας που θα μπορούσε να ξεμπλοκάρει τη διαδικασία.
ΕΕ και Σαουδική Αραβία σε τροχιά σύγκρουσης
Στο επίκεντρο βρίσκεται η απαίτηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης να περιληφθεί στο τελικό κείμενο σαφής αναφορά στη μετάβαση μακριά από τον άνθρακα, το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο.
Το προσχέδιο που παρουσιάστηκε την Πέμπτη απαλείφει κάθε ρητή αναφορά στα ορυκτά καύσιμα, έπειτα από αντιδράσεις της Σαουδικής Αραβίας και άλλων μεγάλων πετρελαιοπαραγωγών χωρών.
Σύμφωνα με το AFP, περίπου 130 χώρες ζητούν να υπάρξει τουλάχιστον αναφορά στην απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα. Αντίθετα, οι αραβικές χώρες υποστηρίζουν ότι κάθε κράτος πρέπει να διατηρεί την ευχέρεια να αποφασίζει πώς θα καλύπτει τις ενεργειακές του ανάγκες.
Πρόσθετη αντιπαράθεση προκαλεί η προτεινόμενη ενίσχυση των τεχνολογιών δέσμευσης διοξειδίου του άνθρακα. Οι επικριτές τους προειδοποιούν ότι μπορεί να χρησιμοποιηθούν ως επιχείρημα για τη συνέχιση της εκμετάλλευσης πετρελαίου και φυσικού αερίου, αντί για τον περιορισμό τους.
Στον αέρα και τα 120 δισ. δολάρια για τις φτωχότερες χώρες
Το δεύτερο μεγάλο αγκάθι αφορά τη χρηματοδότηση της προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή.
Από το τελευταίο προσχέδιο αφαιρέθηκε ο προτεινόμενος στόχος για 120 δισ. δολάρια ετησίως έως το 2035, τα οποία θα κατευθύνονταν προς τις αναπτυσσόμενες χώρες για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της υπερθέρμανσης του πλανήτη.
Η εξέλιξη προκαλεί αντιδράσεις στις χώρες που πλήττονται δυσανάλογα από ακραία καιρικά φαινόμενα, ξηρασίες και πλημμύρες, χωρίς να διαθέτουν επαρκείς οικονομικούς πόρους.
Ο Ισάτου Καμάρα, διαπραγματευτής από την Γκάμπια, κατήγγειλε ότι ορισμένες αντιπροσωπείες χρησιμοποιούν σκόπιμα τις καθυστερήσεις, επιχειρώντας να εξαντλήσουν τους συνομιλητές τους και να τους οδηγήσουν στην αποδοχή μιας ασθενέστερης συμφωνίας.
Προειδοποιήσεις από την Τουρκία – Απούσες οι ΗΠΑ
Ο πρόεδρος της COP31 και υπουργός Περιβάλλοντος της Τουρκίας Μουράτ Κουρούμ, είχε διαδοχικές επαφές με εκπροσώπους της ΕΕ, της Αυστραλίας και της Σαουδικής Αραβίας, αναγνωρίζοντας ότι η επίτευξη συμφωνίας παραμένει αβέβαιη.
Κάλεσε τις χώρες να επιδείξουν υπευθυνότητα και να μην οδηγήσουν τη διαδικασία σε αποτυχία εξαιτίας διαφωνιών για τη διατύπωση του τελικού κειμένου.
Την ίδια ώρα, οι Ηνωμένες Πολιτείες απουσιάζουν για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά από τις συνομιλίες, μετά την απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ να εγκαταλείψει τη διεθνή συνεργασία για το κλίμα.
Το διακύβευμα γίνεται ακόμη μεγαλύτερο μετά την πρόσφατη έκθεση του ΟΗΕ, σύμφωνα με την οποία ο πλανήτης βρίσκεται σε τροχιά υπέρβασης του ορίου αύξησης της θερμοκρασίας κατά 1,5 βαθμό Κελσίου σε σχέση με τα προβιομηχανικά επίπεδα.
Παρότι οι παρατάσεις αποτελούν συνηθισμένο φαινόμενο στις συνόδους για το κλίμα, μια αποτυχία στην Αττάλεια θα συνιστούσε σοβαρό πλήγμα στη διεθνή κλιματική διπλωματία. Η τελευταία μεγάλη εμπλοκή σημειώθηκε το 2009 στην Κοπεγχάγη, όταν οι χώρες δεν κατάφεραν να υιοθετήσουν με συναίνεση την τελική συμφωνία.
Προς το παρόν, οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται, με την ΕΕ να επιμένει ότι μια συμφωνία χωρίς ουσιαστικές δεσμεύσεις για τα ορυκτά καύσιμα δεν μπορεί να θεωρηθεί επιτυχία.

















