Σε πεδίο σκληρής διαπραγμάτευσης εξελίσσεται ο νέος επταετής προϋπολογισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με τις διαφωνίες μεταξύ των κρατών-μελών να βαθαίνουν λίγες ημέρες πριν από την έκτακτη Σύνοδο Κορυφής της 26ης και 27ης Νοεμβρίου.
Η νέα συμβιβαστική πρόταση του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα, προβλέπει περικοπές 180,6 δισ. ευρώ σε σχέση με τον αρχικό σχεδιασμό της Κομισιόν, περιορίζοντας τον προϋπολογισμό της περιόδου 2028-2034 στα 1,582 τρισ. ευρώ.
Ωστόσο, αντί να γεφυρώσει τις διαφορές, η πρόταση προκαλεί νέες αντιδράσεις.
Η Γερμανία θεωρεί ότι οι περικοπές δεν επαρκούν, η Γαλλία ζητά μεγαλύτερη προστασία των αγροτικών ενισχύσεων, ενώ το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο απορρίπτει ευθέως τη νέα πρόταση.
Γερμανικό «όχι», γαλλικές ενστάσεις και οργή στο Ευρωκοινοβούλιο
Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς χαρακτήρισε την πρόταση ένα πρώτο βήμα, ξεκαθαρίζοντας όμως ότι το συνολικό ποσό παραμένει υπερβολικά υψηλό. Το Βερολίνο, ως ο μεγαλύτερος καθαρός χρηματοδότης του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού, επιμένει στη συγκράτηση των δαπανών και στον δικαιότερο επιμερισμό των οικονομικών βαρών.
Από την άλλη πλευρά, το Παρίσι εκτιμά ότι η νέα κατανομή δεν προστατεύει επαρκώς τους αγρότες, παρά το γεγονός ότι οι δαπάνες για τη γεωργία και την πολιτική συνοχής υφίστανται συγκριτικά μικρότερες περικοπές.
Ακόμη πιο κατηγορηματική ήταν η αντίδραση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
Ο επικεφαλής διαπραγματευτής για τον προϋπολογισμό Ζίγκφριντ Μουρεσάν, χαρακτήρισε την πρόταση απαράδεκτη, υποστηρίζοντας ότι οι συνεχείς περικοπές δεν συνιστούν επενδυτική στρατηγική.
Η σύγκρουση προμηνύεται δύσκολη, καθώς για την έγκριση του νέου πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου απαιτείται ομοφωνία των 27 κρατών-μελών και συναίνεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
Στο τραπέζι φόρος 3% στους ψηφιακούς κολοσσούς
Νέα εστία αντιπαράθεσης αποτελεί η πρόταση Κόστα για την επιβολή φόρου 3% σε συγκεκριμένα ψηφιακά έσοδα μεγάλων τεχνολογικών επιχειρήσεων, προκειμένου να εξασφαλιστούν πρόσθετοι πόροι για τα ευρωπαϊκά ταμεία.
Το μέτρο αφορά εταιρείες με παγκόσμιο ετήσιο κύκλο εργασιών άνω των 750 εκατ. ευρώ και ψηφιακή δραστηριότητα στην ΕΕ τουλάχιστον 50 εκατ. ευρώ.
Στο στόχαστρο αναμένεται να βρεθούν κυρίως αμερικανικοί τεχνολογικοί κολοσσοί, γεγονός που δημιουργεί τον κίνδυνο νέας αντιπαράθεσης με την κυβέρνηση Τραμπ.
Ο Κόστα υποστηρίζει ότι ο φόρος δεν στρέφεται εναντίον συγκεκριμένης χώρας ή επιχείρησης. Ωστόσο, αρκετές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις εμφανίζονται επιφυλακτικές απέναντι στο ενδεχόμενο επιδείνωσης των σχέσεων με την Ουάσινγκτον.
Στο τραπέζι βρίσκονται επίσης νέες επιβαρύνσεις στα ηλεκτρονικά απόβλητα και στον καπνό, καθώς και η διερεύνηση πρόσθετων εσόδων από τα κρυπτονομίσματα και τις δημοπρασίες ραδιοφάσματος.
Περικοπές σε άμυνα και εξωτερική πολιτική – Η Ουκρανία περιπλέκει τις διαπραγματεύσεις
Οι μεγαλύτερες πιέσεις εντοπίζονται στο Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανταγωνιστικότητας, στην άμυνα και στις εξωτερικές δράσεις της Ένωσης.
Σύμφωνα με το The New Union Post, οι πόροι για την εξωτερική δράση της ΕΕ περιορίζονται κατά περίπου 21%, στα 150,1 δισ. ευρώ, ενώ η χρηματοδότηση για τη διεύρυνση και την ανατολική γειτονία μειώνεται από 38,1 σε 30,9 δισ. ευρώ.
Την ίδια στιγμή, η πρόταση διατηρεί το ειδικό αποθεματικό στήριξης της Ουκρανίας, ύψους έως 88,8 δισ. ευρώ, χωρίς να αμβλύνει τις διαφωνίες για τη χρηματοδότηση του Κιέβου.
Ουγγαρία, Σλοβακία, Βουλγαρία και Τσεχία εμφανίζονται απρόθυμες να αναλάβουν πρόσθετες οικονομικές υποχρεώσεις, ενώ άλλες χώρες συνδέουν τη στάση τους απέναντι στις ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις με τη συμμετοχή στο κόστος στήριξης της Ουκρανίας.
Η αντίστροφη μέτρηση για τη Σύνοδο Κορυφής
Ο Αντόνιο Κόστα επιδιώκει πολιτική συμφωνία έως το τέλος του 2026, παρότι ο νέος προϋπολογισμός θα τεθεί σε εφαρμογή το 2028.
Ο χρόνος πιέζει, καθώς το 2027 ακολουθούν εκλογικές αναμετρήσεις σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ των οποίων η Γαλλία, η Ιταλία, η Πολωνία και η Ελλάδα, που ενδέχεται να καταστήσουν ακόμη δυσκολότερους τους συμβιβασμούς.
Το διακύβευμα δεν περιορίζεται στο ύψος των κονδυλίων. Αφορά το ποιος θα πληρώσει το λογαριασμό, ποιες πολιτικές θα χρηματοδοτηθούν και πόσο μακριά είναι διατεθειμένη να φτάσει η Ευρώπη για να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα και την άμυνά της, χωρίς να θυσιάσει τις παραδοσιακές πολιτικές στήριξης.

















