Ένα ενδεχόμενο που μέχρι πρότινος έμοιαζε εξαιρετικά δύσκολο μπήκε για πρώτη φορά στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων για την Ουκρανία: η αποχώρηση από το Ντονμπάς με αντάλλαγμα την ένταξη στο ΝΑΤΟ.
Το σενάριο έθεσαν Αμερικανοί διαπραγματευτές, σύμφωνα με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ανοίγοντας μια συζήτηση που ξεπερνά τα όρια του πολέμου και αγγίζει την ίδια την αρχιτεκτονική ασφαλείας της Ευρώπης.
«Οι Αμερικανοί έθεσαν το ερώτημα: “Τι θα γίνει αν η Ουκρανία ενταχθεί στο ΝΑΤΟ; Θα αποχωρούσε από το Ντονμπάς;”», αποκάλυψε ο Ουκρανός πρόεδρος σε δημοσιογράφους την Παρασκευή.
Ο ίδιος ξεκαθάρισε ότι η Ουκρανία δεν προτίθεται να παραχωρήσει εδάφη, αφήνοντας ωστόσο ανοιχτό το ενδεχόμενο δημοψηφίσματος εάν υπάρξει συγκεκριμένο, ολοκληρωμένο πακέτο εγγυήσεων ασφαλείας από τη Δύση.
.@SEPeaceMissions, @jaredkushner, and I met in Ireland following all the negotiations held this week.
First, a humanitarian outcome – prisoners will be released, and we are counting on the largest prisoner exchange since the start of this war. The second outcome – we are involving European representatives even more actively in diplomacy so that they can have an equal seat at the negotiating table. Ukraine always defends the interests of all of Europe. Third, we are also preparing further multilateral meetings. Diplomacy will remain active.
Thank you to everyone who supports Ukraine. Thank you, Steve and Jared, for the intensive communication. Thank you to Ireland for the excellent organization of the European Political Community Summit and for hosting our negotiations today. Glory to Ukraine!
— Volodymyr Zelenskyy / Володимир Зеленський (@ZelenskyyUa) November 12, 2026
Γιατί το Ντονμπάς είναι το κλειδί
Το Ντονμπάς, στην ανατολική Ουκρανία, αποτελεί διαχρονικά έναν από τους κεντρικούς στόχους της Μόσχας. Η Ρωσία επιδιώκει τον έλεγχο ολόκληρης της περιοχής του Ντονέτσκ, συμπεριλαμβανομένων των εδαφών που παραμένουν υπό ουκρανικό έλεγχο.
Για το Κίεβο, η αποχώρηση από αυτές τις περιοχές δεν θα σήμαινε μόνο εδαφική απώλεια, αλλά και εγκατάλειψη στρατηγικών αμυντικών θέσεων.
Το αμερικανικό σενάριο δημιουργεί, ωστόσο, ένα επιπλέον παράδοξο: η ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ αποτελεί πάγια κόκκινη γραμμή της Ρωσίας, η οποία έχει επανειλημμένα αντιταχθεί στην επέκταση της Συμμαχίας προς τα σύνορά της.
Επιπλέον, η Ουάσινγκτον δεν μπορεί να εγγυηθεί μόνη της την ένταξη της Ουκρανίας, καθώς απαιτείται ομόφωνη απόφαση των κρατών-μελών του ΝΑΤΟ. Τέτοια συναίνεση δεν έχει μέχρι σήμερα επιτευχθεί.
Η Μόσχα ζητά περισσότερα από ουκρανικά εδάφη
Οι συνομιλίες που πραγματοποιήθηκαν στις 10 και 11 Νοεμβρίου στο Άμπου Ντάμπι, με αμερικανική διαμεσολάβηση, δεν οδήγησαν σε ουσιαστική πρόοδο για τον τερματισμό του πολέμου.
Σύμφωνα με ανάλυση του European Council on Foreign Relations, η ρωσική πλευρά επανέφερε το ζήτημα μιας συνολικής αναθεώρησης της ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής ασφαλείας, ζητώντας αλλαγές που παραπέμπουν στις απαιτήσεις της Μόσχας πριν από τη ρωσική εισβολή του 2022.
Στο επίκεντρο βρίσκονται η περαιτέρω διεύρυνση του ΝΑΤΟ και η στρατιωτική παρουσία της Συμμαχίας στην ανατολική Ευρώπη.
Η Ευρώπη διεκδικεί θέση στο τραπέζι
Μπροστά σε αυτή την εξέλιξη, οι Ευρωπαίοι ηγέτες συμφώνησαν την Παρασκευή, στο Δουβλίνο, στη συγκρότηση διαπραγματευτικής ομάδας με τη συμμετοχή της Γαλλίας, της Γερμανίας, της Ιταλίας, της Πολωνίας και της Βρετανίας, μαζί με εκπροσώπους των ευρωπαϊκών θεσμών.
Στόχος είναι να διασφαλιστεί ότι η Ευρώπη θα συμμετέχει στις αποφάσεις που αφορούν όχι μόνο το μέλλον της Ουκρανίας, αλλά και τη δική της ασφάλεια.
Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι προειδοποίησε ότι η αναθεώρηση της ευρωπαϊκής τάξης ασφαλείας με τους όρους που επιδιώκει η Μόσχα θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέες συγκρούσεις.
Παρά τη διπλωματική κινητικότητα, οι διαφορές παραμένουν μεγάλες. Σύμφωνα με τον Ουκρανό πρόεδρο, η Ρωσία δεν αποδέχθηκε πρόταση εκεχειρίας που θα περιλάμβανε τις επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές, την ώρα που η Ουκρανία προετοιμάζεται για έναν ακόμη δύσκολο χειμώνα.
Η σημαντικότερη εξέλιξη των συνομιλιών στο Άμπου Ντάμπι ήταν η κατ’ αρχήν συμφωνία για ανταλλαγή περισσότερων από 1.000 αιχμαλώτων, με τον τελικό αριθμό να παραμένει υπό διαπραγμάτευση.
