Οκτώ παρεμβάσεις για την ενίσχυση των οικονομικών των δήμων και την κάλυψη βασικών αναγκών τους ανακοίνωσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, από το βήμα του συνεδρίου της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ). Οι εξαγγελίες αφορούν τόσο την αντιμετώπιση συσσωρευμένων οικονομικών υποχρεώσεων όσο και τη χρηματοδότηση έργων που σχετίζονται με τις καθημερινές ανάγκες των τοπικών κοινωνιών.
Σημαντικό μέρος του πακέτου αφορά τις ενεργειακές οφειλές. Ειδικότερα, προβλέπεται η διάθεση 240 εκατ. ευρώ εντός Νοεμβρίου, ώστε να καλυφθούν χρέη των δήμων προς τους παρόχους ηλεκτρικής ενέργειας. Επιπλέον, ο πρωθυπουργός ανακοίνωσε ότι θα εξεταστεί, σε συνεργασία με τη ΔΕΗ, νέα ρύθμιση για τις εναπομείνασες οφειλές, οι οποίες φτάνουν έως τα 60 εκατ. ευρώ.
Στις πρωτοβουλίες περιλαμβάνεται και η έναρξη διαβουλεύσεων για τη δημιουργία ειδικού τιμολογίου ηλεκτρικού ρεύματος για τους οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης, με στόχο τον περιορισμό των λειτουργικών τους εξόδων.
Στον τομέα των υποδομών, προβλέπονται 300 εκατ. ευρώ για έργα ανακύκλωσης, τα οποία θα διατεθούν άμεσα στους δήμους μέσω του νέου ΕΑΝ. Παράλληλα, θα δοθούν επιπλέον 50 εκατ. ευρώ για την προμήθεια μπαταριών αποθήκευσης ενέργειας, προκειμένου να αξιοποιείται η παραγωγή από τοπικές ανανεώσιμες πηγές για την κάλυψη των δημοτικών αναγκών.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στη συντήρηση των σχολικών εγκαταστάσεων, καθώς η ετήσια κρατική επιχορήγηση προς τους δήμους για τον συγκεκριμένο σκοπό θα διπλασιαστεί. Το μέτρο συμπληρώνεται από το πρόγραμμα «Μαριέττα Γιαννάκου», μέσω του οποίου προβλέπονται συνολικά 400 εκατ. ευρώ την επόμενη τετραετία για παρεμβάσεις σε περίπου 2.000 σχολεία σε όλη τη χώρα.
Για τη βελτίωση του οδικού δικτύου μέσα στις πόλεις και τους οικισμούς ανακοινώθηκε χρηματοδότηση 200 εκατ. ευρώ κάθε χρόνο για τέσσερα χρόνια. Οι σχετικοί πόροι θα προκύψουν από ειδικό τέλος, το οποίο θα ενεργοποιηθεί όταν εξομαλυνθεί η κατάσταση στην αγορά καυσίμων. Σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, η χρηματοδότηση θα μπορούσε να ξεκινήσει το επόμενο έτος.
Μία ακόμη δυνατότητα που δίνεται στις δημοτικές Αρχές αφορά την αύξηση του τέλους παρεπιδημούντων από 0,75% σε 1%, εφόσον αποφασίσουν να εφαρμόσουν τη νέα ρύθμιση.
Αυξημένοι πόροι και νέες αρμοδιότητες
Κατά την ομιλία του, ο Κυριάκος Μητσοτάκης υποστήριξε ότι η ετήσια χρηματοδότηση των δήμων έχει ανέλθει στα 3 δισ. ευρώ το 2026, από λιγότερα από 1,8 δισ. ευρώ το 2019, σημειώνοντας αύξηση 67%.
Αναφέρθηκε επίσης στις περίπου 20.000 προσλήψεις που έχουν πραγματοποιηθεί με κυβερνητική συνδρομή, καθώς και στην προώθηση του νέου Κώδικα Αυτοδιοίκησης, ο οποίος συγκεντρώνει και αποσαφηνίζει εκατοντάδες αρμοδιότητες που μέχρι σήμερα προβλέπονταν σε διαφορετικές νομοθετικές διατάξεις.
Στο πλαίσιο των έργων που έχουν χρηματοδοτηθεί για την Αυτοδιοίκηση, έκανε ειδική μνεία στις υποδομές διαχείρισης λυμάτων. Όπως ανέφερε, ενώ έως το 2023 λειτουργούσαν τέσσερις μονάδες επεξεργασίας λυματολάσπης, στη συνέχεια δημιουργήθηκαν άλλες 18 με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης.
Έκκληση για συνετή διαχείριση των δημοτικών οικονομικών
Ο πρωθυπουργός αναγνώρισε ότι η ενεργειακή αναστάτωση που συνδέεται με τις πολεμικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή επιβαρύνει το κόστος λειτουργίας των δήμων, όπως συμβαίνει και με τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι οι δυνατότητες χρηματοδότησης έχουν συγκεκριμένα όρια και δεν είναι εφικτό να ικανοποιηθούν όλες οι διεκδικήσεις της Αυτοδιοίκησης. Για τον λόγο αυτό κάλεσε τους δημάρχους να επανεξετάσουν τον τρόπο με τον οποίο αξιοποιούν τους διαθέσιμους πόρους, δίνοντας έμφαση στις απευθείας αναθέσεις και στις προσλήψεις έκτακτου προσωπικού.
Αναφερόμενος στο Πράσινο Ταμείο, διευκρίνισε ότι τα αποθεματικά του δεν μπορούν να διατίθενται χωρίς δημοσιονομικούς περιορισμούς, καθώς χρηματοδοτούν συγκεκριμένες δράσεις, όπως αναπλάσεις, αντιπλημμυρικά έργα και παρεμβάσεις αντιπυρικής προστασίας.
Ο σχεδιασμός για τα νέα ευρωπαϊκά κονδύλια
Σημαντικό μέρος της ομιλίας αφιερώθηκε και στην επόμενη προγραμματική περίοδο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 2028-2034. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης εκτίμησε ότι η Ελλάδα θα εξασφαλίσει δεκάδες δισεκατομμύρια ευρώ από ευρωπαϊκούς πόρους, επισημαίνοντας ότι οι δήμοι πρέπει να προετοιμαστούν εγκαίρως για την αξιοποίησή τους.
Όπως εξήγησε, το νέο σύστημα χρηματοδότησης θα συνδέει την εκταμίευση των κονδυλίων με συγκεκριμένες δεσμεύσεις, μεταρρυθμίσεις και μετρήσιμους στόχους, ακολουθώντας τη λογική που εφαρμόζεται στο Ταμείο Ανάκαμψης.
Υπενθύμισε, παράλληλα, ότι η Ελλάδα θα αναλάβει την προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης το δεύτερο εξάμηνο του 2027, συμμετέχοντας στη διαμόρφωση των κανόνων για τη νέα περίοδο χρηματοδότησης.
Ο πρωθυπουργός έθεσε ως στόχο την επίτευξη ρυθμών ανάπτυξης τουλάχιστον διπλάσιων από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης την επόμενη τετραετία, επισημαίνοντας ότι η οικονομική πρόοδος θα πρέπει να συνοδεύεται από περιορισμό των ανισοτήτων μεταξύ των περιφερειών της χώρας.
Τέλος, άσκησε κριτική στην αντιπολίτευση για τη στάση της απέναντι στις πρόσφατες ρυθμίσεις προστασίας δανειοληπτών, κάνοντας αναφορά τόσο στο επιτόκιο 3% για ευάλωτους οφειλέτες που εντάσσονται στον εξωδικαστικό μηχανισμό όσο και στα πρόστιμα που μπορούν να επιβληθούν σε εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων και φτάνουν τα 5 εκατ. ευρώ.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ολοκλήρωσε την ομιλία του διαβεβαιώνοντας ότι η κυβέρνηση θα συνεχίσει τη συνεργασία με όλους τους δήμους, ανεξάρτητα από την πολιτική προέλευση των διοικήσεών τους.
