Η απουσία του Ιλχάμ Αλίεφ από τη σημερινή Σύνοδο Κορυφής του Οργανισμού Τουρκικών Κρατών στην Άγκυρα έρχεται να προστεθεί σε μια σειρά διαφωνιών ανάμεσα στην Τουρκία και το Αζερμπαϊτζάν, φέρνοντας στο προσκήνιο τις ρωγμές στις σχέσεις του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν με τον Αζέρο ομόλογό του.
Ο Αλίεφ, τον οποίο ο Τούρκος πρόεδρος είχε προσκαλέσει προσωπικά, επικαλέστηκε προγραμματισμένες υποχρεώσεις στο Μπακού. Στη σύνοδο το Αζερμπαϊτζάν εκπροσωπήθηκε από τον υπουργό Εξωτερικών Τζεϊχούν Μπαϊράμοφ.
Η απουσία του αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς στην Άγκυρα η Τουρκία αναλαμβάνει την εκ περιτροπής προεδρία του Οργανισμού από το Αζερμπαϊτζάν.
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ της ανταποκρίτριας του ΑΠΕ-ΜΠΕ στην Κωνσταντινούπολη Μαρίας Ζαχαράκη, πολιτικοί αναλυτές εκτιμούν ότι η στάση του Αζέρου προέδρου αντανακλά κυρίως τη δυσφορία του Μπακού απέναντι στην πολιτική του Ερντογάν.
Ο Τούρκος αναλυτής Μουράτ Γετκίν εκτιμά ότι η αζερική αντίδραση δεν πρέπει να ερμηνευθεί απαραίτητα ως πρόθεση ρήξης με την Τουρκία, αλλά ως αντίρρηση στην πολιτική του Ερντογάν. Όπως γράφει, κανείς δεν επιθυμεί έναν νέο «μεγάλο αδελφό» στο τιμόνι.
Από το Ναγκόρνο Καραμπάχ στη μαντίλα
Ένα από τα σημεία τριβής ήταν η αναφορά του Ερντογάν στο Ναγκόρνο Καραμπάχ, όταν, τον Ιούλιο του 2024, απείλησε το Ισραήλ επικαλούμενος την τουρκική εμπλοκή στην περιοχή. Η δήλωση προκάλεσε δυσαρέσκεια στο Μπακού, καθώς θεωρήθηκε ότι η Άγκυρα οικειοποιείται τη στρατιωτική νίκη του Αζερμπαϊτζάν.
Η ένταση συνδέεται και με τις στενές σχέσεις του Μπακού με το Ισραήλ. Η Άγκυρα δυσαρεστήθηκε από την παρουσία Αζέρου εκπροσώπου στην αίθουσα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ κατά την ομιλία του Μπενιαμίν Νετανιάχου, στις 24 Σεπτεμβρίου.
Από την πλευρά του, το Μπακού φέρεται να ενοχλήθηκε από τουρκικούς περιορισμούς που επηρέασαν τις μετακινήσεις του Ισραηλινού προέδρου Ισαάκ Χέρτζογκ.
Νεότερο σημείο τριβής αποτέλεσαν οι αντιδράσεις στην Τουρκία για τους κανόνες σχολικής ένδυσης στο Αζερμπαϊτζάν, οι οποίοι εφαρμόζονται περιορίζοντας τη χρήση της ισλαμικής μαντίλας στα δημόσια σχολεία.
Στις 2 Οκτωβρίου ο Αλίεφ είχε προειδοποιήσει να μην ανακατεύονται άλλοι στις εσωτερικές υποθέσεις και στον τρόπο ζωής της χώρας του, χωρίς να κατονομάσει την Τουρκία.
Τις προηγούμενες ημέρες ο Ερντογάν απομάκρυνε τον σύμβουλό του Οκτάι Σαράλ, ο οποίος είχε επικρίνει τους περιορισμούς. Η κίνηση ερμηνεύθηκε ως προσπάθεια αποκλιμάκωσης, χωρίς ωστόσο να ακολουθηθεί από την παρουσία του Αλίγιεφ στη σύνοδο.
Η υποψηφιότητα για τον ΟΗΕ
Στο ίδιο κλίμα συζητήθηκε και η στάση του Μπακού στη διαδικασία επιλογής του επόμενου γενικού γραμματέα του ΟΗΕ.
Στις 27 Οκτωβρίου το υπουργείο Εξωτερικών του Αζερμπαϊτζάν χαιρέτισε την υποψηφιότητα της Λάνα Ζάκι Νουσεϊμπέ, υπουργού Επικρατείας των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων.
Την ίδια ώρα, τουρκικά δημοσιεύματα αναφέρουν ότι η Άγκυρα εξετάζει να προτείνει για τη θέση τον Φεριντούν Σινιρλίογλου, πρώην υπουργό Εξωτερικών και σημερινό γενικό γραμματέα του Οργανισμού για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη. Το όνομά του δεν περιλαμβάνεται, προς το παρόν, στον επίσημο κατάλογο υποψηφίων του ΟΗΕ.
