Το φαινόμενο κατά το οποίο άτομα ίδιας ηλικίας και παρόμοιας κατάστασης υγείας εμφανίζουν εντελώς διαφορετικές αντιδράσεις όταν εκτίθενται στον ίδιο ιό της γρίπης αναλύεται από την καθηγήτρια Ιατρικής Βιοπαθολογίας-Μικροβιολογίας του ΑΠΘ και διευθύντρια του Εθνικού Κέντρου Αναφοράς Γρίπης και Αναπνευστικών Ιών Βορείου Ελλάδος Γεωργία Γκιούλα, σε συνέντευξή της στο Πρακτορείο FM και την εκπομπή «104,9 Μυστικά Υγείας» με την Τάνια Μαντουβάλου.
Σύμφωνα με την Γεωργία Γκιούλα, εργαστηριακές μελέτες εστιάζουν σε συγκεκριμένα γονίδια που μπορούν να εμποδίσουν την είσοδο του ιού στα κύτταρα. Ορισμένες γενετικές μεταλλάξεις ενδέχεται να εξασθενήσουν την απόκριση των κυττάρων του ανοσοποιητικού συστήματος, εμποδίζοντας την αποτελεσματική επεξεργασία και αντιμετώπιση του εισβολέα.
Οι γενετικοί παράγοντες, συνεπώς, καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό την πορεία της λοίμωξης στον οργανισμό.
Ασυμπτωματικοί φορείς και μεταδοτικότητα
Όπως συμβαίνει και με άλλες λοιμώξεις, είναι πιθανό κάποιος να μολυνθεί από τον ιό της γρίπης χωρίς να εμφανίσει συμπτώματα, μεταδίδοντάς τον παράλληλα σε άλλα άτομα. Ωστόσο, η καθηγήτρια διευκρινίζει ότι τα ασυμπτωματικά άτομα φέρουν χαμηλότερο ιικό φορτίο και αποβάλλουν μικρότερη ποσότητα ιού στο περιβάλλον, καθιστώντας τα λιγότερο μεταδοτικά σε σύγκριση με όσους εκδηλώνουν την κλασική συμπτωματολογία.
Επιπλέον, η διαφοροποίηση στη νόσηση συχνά οφείλεται στο γεγονός ότι ο ιός μεταλλάσσεται συνεχώς, ακόμη και κατά τη διάρκεια της ίδιας επιδημικής περιόδου, με αποτέλεσμα δύο άνθρωποι να μολύνονται από στελέχη με διαφορετικά χαρακτηριστικά ή σε διαφορετική ποσότητα.
Το μικροβίωμα της μύτης ως φυσική ασπίδα
Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στο μικροβίωμα του ανώτερου αναπνευστικού. Η φυσιολογική χλωρίδα της μύτης, δηλαδή τα ωφέλιμα βακτήρια με τα οποία συμβιώνει ο άνθρωπος, διαμορφώνει ένα αφιλόξενο περιβάλλον για τον ιό της γρίπης και άλλους αναπνευστικούς ιούς. Η ισορροπία αυτή λειτουργεί ως «δαχτυλικό αποτύπωμα» και παρέχει μακροπρόθεσμη προστασία, εμποδίζοντας την εισβολή του παθογόνου.
Καθολικό αντιγριπικό εμβόλιο εντός πενταετίας
Στο πεδίο της πρόληψης, οι εξελισσόμενες κλινικές μελέτες για τη δημιουργία ενός πανγονοτυπικού εμβολίου βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο.
Η Γεωργία Γκιούλα εκτιμά ότι μέσα στην επόμενη πενταετία θα είναι διαθέσιμο ένα καθολικό εμβόλιο που θα παρέχει κάλυψη απέναντι σε όλους τους τύπους του ιού (Α και Β), ξεπερνώντας τον ετήσιο ανασχεδιασμό με βάση τα δεδομένα της προηγούμενης χρονιάς.
Το νέο αυτό εμβόλιο αναμένεται να προσφέρει προστασία για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα πέραν του ενός έτους, αν και η ακριβής διάρκεια της ανοσιακής κάλυψης παραμένει ακόμη υπό διερεύνηση.
Η ανοσολογική μνήμη από παλαιότερες λοιμώξεις
Τα αντισώματα που παράγονται μετά από νόσηση από γρίπη είναι βραχυπρόθεσμα και δεν εξασφαλίζουν πλήρη προστασία από επαναλοίμωξη το επόμενο έτος, καθώς ο ιός δεν εγκαθιδρύει ισόβια ανοσία.
Εντούτοις, ένα μέρος της ανοσιακής μνήμης μπορεί να διατηρηθεί. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η πανδημία του 20ού αιώνα 2009 (H1N1), όπου τα άτομα μεγαλύτερης ηλικίας παρουσίασαν ηπιότερη νόσηση σε σύγκριση με τους νεαρούς ενήλικες, καθώς διέθεταν κάποιο ποσοστό ανοσίας από παρόμοια στελέχη που είχαν κυκλοφορήσει δεκαετίες νωρίτερα.
Η εικόνα της φετινής περιόδου
Για τη φετινή περίοδο, τα δεδομένα δείχνουν μια πρώιμη αύξηση της δραστηριότητας της γρίπης, κυρίως στη Νότια Ελλάδα και όχι στη Θεσσαλονίκη, με επικράτηση του τύπου Α. Η Γεωργία Γκιούλα υπογραμμίζει ότι η πρώιμη έναρξη της κυκλοφορίας του ιού απαιτεί εγρήγορση, αλλά δεν συνεπάγεται απαραίτητα μια πιο βαρειά επιδημική περίοδο, καθώς η σοβαρότητα εξαρτάται από τα εγγενή χαρακτηριστικά του στελέχους.
