Μία ώρα πίσω θα μετακινηθούν οι δείκτες των ρολογιών τα ξημερώματα της Κυριακής 25 Οκτωβρίου: στις 04:00 θα δείξουν ξανά 03:00, καθώς ολοκληρώνεται η εφαρμογή της θερινής ώρας, όπως ανακοίνωσε το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών.
Μαζί επιστρέφει και η απορία: δεν είχε αποφασίσει η Ευρωπαϊκή Ένωση να καταργήσει αυτή τη διαδικασία;
Η πρόταση υπάρχει από το 2018 και το Ευρωκοινοβούλιο έχει ψηφίσει υπέρ. Όμως η νομοθετική διαδικασία δεν ολοκληρώθηκε, με αποτέλεσμα να εξακολουθεί να ισχύει η οδηγία που προβλέπει αλλαγές την τελευταία Κυριακή του Μαρτίου και του Οκτωβρίου.
Το ευρωπαϊκό σχέδιο που έμεινε σε εκκρεμότητα
Το καλοκαίρι του 2018, η Κομισιόν πραγματοποίησε ανοιχτή διαδικτυακή διαβούλευση. Συγκεντρώθηκαν περίπου 4,6 εκατομμύρια απαντήσεις, με το 84% των συμμετεχόντων να τάσσεται υπέρ του τερματισμού των εποχικών αλλαγών. Το ποσοστό αφορούσε όσους συμμετείχαν στη διαβούλευση, όχι αντιπροσωπευτική δημοσκόπηση του ευρωπαϊκού πληθυσμού.
Ακολούθησε η πρόταση της Επιτροπής και, στις 26 Μαρτίου 2019, η θέση του Ευρωκοινοβουλίου: οι αλλαγές να σταματήσουν το 2021, με κάθε κράτος να επιλέγει αν θα κρατούσε μόνιμα τη θερινή ή τη χειμερινή ώρα.
Το 2021 όμως παρέμεινε προτεινόμενο ορόσημο. Για να θεσπιστεί η κατάργηση απαιτείται συμφωνία και με το Συμβούλιο της ΕΕ, όπου εκπροσωπούνται οι κυβερνήσεις. Η αναγκαία κοινή θέση, με ειδική πλειοψηφία, δεν έχει διαμορφωθεί.
Η δυσκολία βρίσκεται και στην επόμενη απόφαση: ποια ώρα θα επιλέξει κάθε χώρα και πώς θα συντονιστούν οι γείτονές της.
Διαφορετικές επιλογές μπορούν να δημιουργήσουν νέες διαφορές ώρας στα σύνορα, με συνέπειες στις μεταφορές και στις διασυνοριακές δραστηριότητες. Το ίδιο το ευρωπαϊκό σχέδιο προέβλεπε συντονισμό, με συνεκτίμηση της γεωγραφίας, των ωραρίων και της λειτουργίας της ενιαίας αγοράς.
Νέα μελέτη μέσα στο 2026
Ο φάκελος επανήλθε το 2025, όταν η πολωνική προεδρία του Συμβουλίου παρουσίασε πρόταση για διετή πανευρωπαϊκή δοκιμή μόνιμης θερινής ώρας. Οι αντιπροσωπείες των κρατών ζήτησαν πρόσθετη ανάλυση.
Σύμφωνα με επίσημο σημείωμα του Συμβουλίου, τον Φεβρουάριο του 2026 ξεκίνησε νέα μελέτη για λογαριασμό της Κομισιόν, με προβλεπόμενη ολοκλήρωση έως το τέλος του έτους.
Εξετάζει δέκα σενάρια και επιπτώσεις στην υγεία, στην ενέργεια, στις μεταφορές και στην οικονομία. Πρόκειται για προετοιμασία μελλοντικών αποφάσεων· δεν έχει εγκριθεί ημερομηνία κατάργησης.
Η Τουρκία κρατά τη θερινή ώρα από το 2016
Στη γειτονική μας Τουρκία τα ρολόγια δεν γυρίζουν πίσω το φθινόπωρο εδώ και μία δεκαετία. Με απόφαση που δημοσιεύτηκε στις 8 Σεπτεμβρίου 2016, η χώρα διατήρησε τη θερινή ώρα όλο τον χρόνο, στη ζώνη UTC+3.
Έτσι, μετά την αλλαγή της Κυριακής, η Κωνσταντινούπολη θα βρίσκεται μία ώρα μπροστά από την Αθήνα. Το καλοκαίρι οι δύο πόλεις έχουν την ίδια ώρα.
Το παράδειγμα δείχνει ότι η σταθερή ώρα συνοδεύεται από συγκεκριμένες επιλογές για την καθημερινότητα. Με τη μόνιμη θερινή ώρα, ανατολή και δύση καταγράφονται μία ώρα αργότερα στο ρολόι σε σχέση με τη χειμερινή.
Πάντως, το ίδιο το τουρκικό υπουργείο Ενέργειας αναγνωρίζει στις επίσημες διευκρινίσεις του τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν μαθητές στις δυτικές περιοχές της χώρας, όταν αναχωρούν νωρίς για το σχολείο τους χειμερινούς μήνες.
Ποια ώρα ταιριάζει στο βιολογικό μας ρολόι;
Το σώμα συγχρονίζεται με την εναλλαγή φωτός και σκοταδιού, η οποία επηρεάζει τον κύκλο ύπνου και εγρήγορσης. Η ώρα που γράφει το ρολόι καθορίζει, με τη σειρά της, πότε εργαζόμαστε, πηγαίνουμε σχολείο και εκτιθέμεθα στο φυσικό φως.
Η Αμερικανική Ακαδημία Ιατρικής Ύπνου, στην επικαιροποιημένη θέση της που δημοσιεύτηκε το 2024, υποστηρίζει τη μόνιμη καθιέρωση της κανονικής ώρας –αυτής που αποκαλούμε χειμερινή– ως καλύτερα ευθυγραμμισμένης με την ανθρώπινη κιρκαδική βιολογία.
Πάντως, η συνολική εικόνα των επιπτώσεων στην υγεία παραμένει σύνθετη. Συστηματική ανασκόπηση του Φεβρουαρίου 2026, που εξέτασε 157 μελέτες από 36 χώρες, εντόπισε συσχετίσεις της ανοιξιάτικης μετάβασης με αυξημένα εμφράγματα και θανατηφόρα τροχαία. Παράλληλα, κατέγραψε ουδέτερα ή δυνητικά ευνοϊκά ευρήματα για άλλες εκβάσεις και περιόδους.
Οι συγγραφείς υπογραμμίζουν ότι τα διαθέσιμα δεδομένα έχουν περιορισμούς και δεν στηρίζουν τον ισχυρισμό πως όλες οι αλλαγές έχουν ομοιόμορφα αρνητικές συνέπειες. Ιδιαίτερα, τα ευρήματα για την ανοιξιάτικη μετάβαση δεν μπορούν να μεταφέρονται αυτομάτως στη φθινοπωρινή επιστροφή. Η αξιολόγηση χρειάζεται να συνυπολογίζει τη γεωγραφία, την εποχή και τα πραγματικά ωράρια της καθημερινής ζωής.
