Ένα μνημείο που φροντίζεται, ένα πορτρέτο που γίνεται αφορμή για συζήτηση, μια ταινία που ταξιδεύει από κοινότητα σε κοινότητα. Οι πρόσφατες εκδηλώσεις για τον Ιωάννη Καποδίστρια δείχνουν πόσο ζωντανή παραμένει η παρουσία του στη συλλογική μνήμη των Ελλήνων της Ρωσίας.
Το 2026 συμπληρώνονται 250 χρόνια από τη γέννησή του και 195 από τη δολοφονία του.
Οι επετειακές συναντήσεις συνδέθηκαν με την 9η Οκτωβρίου, ημερομηνία που αντιστοιχεί στην 27η Σεπτεμβρίου 1831 του παλαιού ημερολογίου, όταν ο πρώτος κυβερνήτης δολοφονήθηκε στο Ναύπλιο, έξω από τον Άγιο Σπυρίδωνα.
Στην Αγία Πετρούπολη, μια ιστορία δύο χωρών
Στη βιβλιοθήκη «Λέων Τολστόι» της Αγίας Πετρούπολης, η κινηματογραφική αφήγηση συνάντησε την έκθεση «Ιωάννης Καποδίστριας: Δύο χώρες – ένας πολιτικός», του ελληνικού συλλόγου «Πετρόπολις». Παράλληλα, μέλη της κοινότητας και εκπρόσωποι φορέων συμμετείχαν στη φροντίδα του μνημείου του.
Ο πρόεδρος του συλλόγου εξήγησε στο LenTV24 τη διπλή επιδίωξη της πρωτοβουλίας: «Θέλουμε οι Έλληνες να θυμούνται αυτή τη συμβολή της Ρωσίας και οι Ρώσοι να γνωρίζουν τον ρόλο του Καποδίστρια στην ιστορία της Ρωσίας». Η προβολή εντάχθηκε στο πρόγραμμα της βιβλιοθήκης για τους ιστορικούς και πολιτιστικούς δεσμούς των δύο χωρών.
Η σημερινή πολιτική συγκυρία βρήκε επίσης θέση στις τοποθετήσεις: το rusgreek.ru καταγράφει επικρίσεις του εκπροσώπου της κοινότητας Στράτου Σιουρδάκη για τη στάση της ελληνικής κυβέρνησης απέναντι στη Ρωσία.
Μια ταινία και μια μικρή ιστορία από την Κέρκυρα
Στο επίκεντρο των προβολών βρίσκεται το δραματοποιημένο ντοκιμαντέρ Ο σημαντικότερος Έλληνας της Ρωσικής Αυτοκρατορίας, της Σβετλάνα Μουζιτσένκο, με αφηγητή τον Ευκλείδη Κιουρτζίδη. Η ταινία είχε παρουσιαστεί στο 21ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης, το 2019.
Με αφορμή εκείνη την πρεμιέρα, η σκηνοθέτις είχε αφηγηθεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ένα περιστατικό από τα γυρίσματα στην Κέρκυρα: μια εργαζόμενη στην καθαριότητα πήρε τον πρωταγωνιστή από το χέρι και τον οδήγησε μπροστά σε ένα πορτρέτο του Καποδίστρια, ζητώντας να βγάλει φωτογραφία.
Η ομοιότητα του ηθοποιού με τον κυβερνήτη εντυπωσίασε το συνεργείο και, όπως έλεγε η Μουζιτσένκο, επιβεβαίωσε μέσα της την επιλογή του για τον ρόλο.
Από τις κοινότητες στα φοιτητικά έδρανα
Στη Συμφερόπολη της Κριμαίας, την προβολή στο πανεπιστήμιο οργάνωσαν διδάσκοντες ελληνικής φιλολογίας και η ελληνική οργάνωση «Ταυρίδα».
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Στο Κρασνοντάρ, η ταινία παρουσιάστηκε στο πολιτιστικό κέντρο του συλλόγου «Ρωμιοσύνη», ενώ ακολούθησε προβολή στο ελληνικό πολιτιστικό κέντρο του Γκελεντζίκ. Οι συναντήσεις συνοδεύθηκαν από συζητήσεις για τη ζωή και τη δημόσια προσφορά του.
Ο γιατρός από την Κέρκυρα που βρέθηκε στη μεγάλη διπλωματία
Η διαδρομή που επανέρχεται στην οθόνη ξεκίνησε στη βενετοκρατούμενη Κέρκυρα του 1776. Ο Καποδίστριας σπούδασε Ιατρική στην Πάδοβα και, επιστρέφοντας στο νησί, άσκησε αφιλοκερδώς το επάγγελμά του. Η συμμετοχή του στα πολιτικά πράγματα της Επτανήσου Πολιτείας προηγήθηκε της ένταξής του, το 1808, στο ρωσικό διπλωματικό σώμα.
Ακολούθησαν η συμβολή του στη διαμόρφωση της Ελβετικής Συνομοσπονδίας, το Συνέδριο της Βιέννης και η ανάδειξή του στην ηγεσία της ρωσικής εξωτερικής πολιτικής. Το 1822 αποχώρησε, όταν διαπίστωσε ότι ο τσάρος δεν ήταν διατεθειμένος να στηρίξει τους επαναστατημένους Έλληνες. Από τη Γενεύη συνέχισε να εργάζεται για την ελληνική υπόθεση.
Η εκλογή του ως κυβερνήτη από τη Γ’ Εθνοσυνέλευση, το 1827, άνοιξε το τελευταίο κεφάλαιο της ζωής του: την προσπάθεια συγκρότησης κεντρικής διοίκησης, οικονομικών θεσμών και τακτικού στρατού, μαζί με την ανάπτυξη της εκπαίδευσης και την ανασυγκρότηση μιας χώρας που έβγαινε από τον πόλεμο.
