Ένα εκτεταμένο δίκτυο διαδικτυακών διαφημίσεων φέρεται να χρησιμοποιούσε η ισραηλινή εταιρεία ψηφιακής διαφήμισης Discover-Tech για την παρακολούθηση χρηστών και τον εντοπισμό συσκευών που θα μπορούσαν να αποτελέσουν στόχο κυβερνοεπιθέσεων, σύμφωνα με δύο ανεξάρτητες ερευνητικές ομάδες.
Οι εκθέσεις της καναδικής οργάνωσης Citizen Lab και της εταιρείας ασφάλειας διαφημίσεων Confiant, με έδρα τη Νέα Υόρκη, περιγράφουν τον τρόπο με τον οποίο η διαφημιστική δραστηριότητα της Discover-Tech φέρεται να αξιοποιήθηκε για την παροχή πρόσβασης σε διαφημιστικές πλατφόρμες στην ισραηλινή εταιρεία ανάπτυξης λογισμικού κατασκοπείας Candiru, καθώς και σε άλλες εταιρείες παρακολούθησης.
Στις πλατφόρμες που αναφέρονται στις έρευνες περιλαμβάνονται εκείνες της Google, της Comcast και της ρωσικής Yandex. Η Candiru βρίσκεται από το 2021 στον κατάλογο περιορισμών του υπουργείου Εμπορίου των ΗΠΑ, καθώς κατηγορήθηκε ότι παρείχε λογισμικό κατασκοπείας το οποίο χρησιμοποιήθηκε εναντίον κυβερνητικών αξιωματούχων, δημοσιογράφων, ακτιβιστών και ακαδημαϊκών.
Οι αποκαλύψεις αναδεικνύουν τους κινδύνους που μπορεί να κρύβονται πίσω από τη διαδικτυακή διαφήμιση, έναν κλάδο που βασίζεται στη συλλογή και την ανταλλαγή μεγάλου όγκου δεδομένων για τη στόχευση χρηστών.
«Ο τρόπος με τον οποίο λειτουργεί σήμερα η διαδικτυακή διαφήμιση αποτελεί μια συστημική απειλή για την ασφάλεια», δήλωσε στο Reuters ο Γουόλφι Κριστλ, ανώτερος ερευνητής στο Citizen Lab. «Απειλή τόσο για κράτη και ιδιωτικό τομέα, όσο και για την κοινωνία των πολιτών και για όλους τους άλλους».
Διαφημίσεις σε περισσότερους από 120.000 ιστότοπους
Σύμφωνα με το Citizen Lab, διαφημίσεις της Discover-Tech, οι οποίες συχνά προωθούσαν συνηθισμένα προϊόντα, όπως κινητά τηλέφωνα και ακουστικά, εμφανίζονταν σε περισσότερους από 120.000 ιστότοπους και 75.000 εφαρμογές, μέσω συνεργασιών της εταιρείας με διαφημιστικά δίκτυα.
Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι η φόρτωση τέτοιων διαφημίσεων σε έναν ιστότοπο ή μια εφαρμογή μπορούσε να επιτρέψει τον εντοπισμό και την παρακολούθηση των χρηστών. Σε ορισμένες περιπτώσεις, σύμφωνα με τα ευρήματα, επιχειρούνταν ακόμη και η συλλογή αριθμών τηλεφώνου από συσκευές κινητών.
Και οι δύο ομάδες εντόπισαν διαφημίσεις που συνδέονταν με την εγκατάσταση λογισμικού κατασκοπείας της Candiru. Η Confiant, ωστόσο, διευκρίνισε ότι οι διαφημίσεις που σχετίζονταν με τη συγκεκριμένη εταιρεία αποτελούσαν πολύ μικρό μέρος του συνολικού όγκου διαφημίσεων της Discover-Tech.
Ο Τζερόμ Ντανγκού, συνιδρυτής της Confiant, ανέφερε ότι η Discover-Tech διοχέτευε τουλάχιστον 10 εκατομμύρια διαφημίσεις ημερησίως σε ολόκληρο τον κόσμο. Πρόσθεσε ότι οι τεχνικές αντιστοίχισης δεδομένων των χρηστών μέσω των αρχείων παρακολούθησης (cookies) επέτρεπαν την παρακολούθησή τους ακόμη και πέρα από την άμεση εμβέλεια των διαφημίσεων. «Είναι πολύ πιθανό εκατοντάδες εκατομμύρια άνθρωποι να έχουν επηρεαστεί από την Discover-Tech», δήλωσε ο Ντανγκού.
Η Discover-Tech ιδρύθηκε το 2020, αλλά δεν απάντησε στα αιτήματα του Reuters για σχολιασμό, τα οποία στάλθηκαν μέσω της φόρμας επικοινωνίας της, του LinkedIn και ηλεκτρονικών μηνυμάτων προς τον διευθύνοντα σύμβουλό της, Ντέκελ Μπόνι. Χωρίς απάντηση έμειναν και οι προσπάθειες επικοινωνίας του πρακτορείου με τους ιδιοκτήτες της Candiru.
Παραβιάσεις συσκευών στο Al Jazeera
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν τα ευρήματα για την έκταση των πιθανών στόχων. Το Citizen Lab ανέφερε ότι διαθέτει στοιχεία σύμφωνα με τα οποία ισχυρή εκδοχή του λογισμικού κατασκοπείας της Candiru, η οποία διακινήθηκε μέσω διαφημίσεων της Discover-Tech, χρησιμοποιήθηκε για την παραβίαση 45 συσκευών με λειτουργικό σύστημα Windows στον τηλεοπτικό σταθμό Al Jazeera του Κατάρ, την περίοδο 2024-2025.
Η ερευνητική ομάδα δήλωσε ότι μπόρεσε να επιβεβαιώσει την παραβίαση αφού ο δημοσιογραφικός οργανισμός τής έδωσε πρόσβαση σε αρχεία καταγραφής της δικτυακής κίνησης.
Σε ανακοίνωσή του, το Al Jazeera τόνισε ότι «καταδικάζει επιθέσεις με λογισμικό κατασκοπείας που στοχεύουν μέλη του προσωπικού του» και ότι λαμβάνει μέτρα για την προστασία των εργαζομένων και των συστημάτων του. «Οι υπεύθυνοι πρέπει να λογοδοτήσουν», πρόσθεσε.
Ο Ντανγκού ανέφερε ότι κακόβουλες διαφημίσεις εμφανίστηκαν σε χρήστες εκατοντάδων δικτύων που ανήκουν σε ευαίσθητους οργανισμούς και φορείς, μεταξύ των οποίων το Πεντάγωνο, ο Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας και το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο.
Σύμφωνα με τον ίδιο, ιδιαίτερα μεγάλη ήταν η παρουσία διαφημίσεων της Discover-Tech σε ορισμένες περιοχές, όπως τα παλαιστινιακά εδάφη.
«Αν επισκεφθείτε σχεδόν οποιονδήποτε ιστότοπο στην Παλαιστίνη – οποιονδήποτε ιστότοπο – θα βρείτε μια διαφήμιση της Discover-Tech. Αυτό τους παρέχει μια εξαιρετικά πλήρη εικόνα για τις ψηφιακές δραστηριότητες μιας ολόκληρης χώρας», δήλωσε.
Το Citizen Lab ανέφερε επίσης ότι εντόπισε διαφημίσεις οι οποίες εμφανίστηκαν σε άτομα που συνδέονται με τα Ηνωμένα Έθνη, το ΝΑΤΟ, την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και περισσότερες από δώδεκα εθνικές κυβερνήσεις.
Στα δίκτυα όπου καταγράφηκε η παρουσία των διαφημίσεων περιλαμβάνονται ακόμη επιχειρήσεις του κλάδου των ημιαγωγών, όπως οι Nvidia, Sandisk, Broadcom και Micron, καθώς και δημοσιογραφικοί οργανισμοί στο Μεξικό, το Ισραήλ και την Ευρώπη, οι οποίοι δεν κατονομάστηκαν.
Οι ερευνητές εντόπισαν, επιπλέον, στοιχεία για τη γεωγραφική προέλευση ορισμένων χρηστών της Discover-Tech, καθώς η εταιρεία φέρεται να εξέθεσε κατά λάθος αρχεία καταγραφής ταυτοποίησης που περιείχαν διευθύνσεις διαδικτυακού πρωτοκόλλου από το Ισραήλ, την Ευρώπη και την περιοχή του Κόλπου.
Αποκλεισμός από διαφημιστικές πλατφόρμες
Μετά τις αποκαλύψεις, η Discover-Tech έχασε την πρόσβαση σε τμήματα της αγοράς διαδικτυακής διαφήμισης. Η Google ανακοίνωσε ότι συνεργάστηκε με το Citizen Lab και την Confiant στο πλαίσιο της έρευνας και απέκλεισε την εταιρεία από τις διαφημιστικές πλατφόρμες της «λόγω συστηματικής παραβίασης των πολιτικών μας».
Η IAB Europe, ο ευρωπαϊκός φορέας εκπροσώπησης του κλάδου του ψηφιακού μάρκετινγκ και της διαφήμισης, γνωστοποίησε ότι η Discover-Tech αφαιρέθηκε την προηγούμενη εβδομάδα από τον κατάλογο των εγκεκριμένων παγκοσμίως προμηθευτών της, έπειτα από έλεγχο που διαπίστωσε παραβιάσεις των κανόνων της.
Αντίστοιχα, η Beeswax, θυγατρική της Comcast που δραστηριοποιείται στην τεχνολογία διαφημίσεων, διέκοψε τη συνεργασία της με την Discover-Tech «έπειτα από πρόσφατη δραστηριότητα», σύμφωνα με ανακοίνωση της Comcast. Η Yandex δεν απάντησε στα αιτήματα του Reuters για σχολιασμό.
Η υπόθεση ενισχύει τις ανησυχίες για τους κινδύνους που συνδέονται με τη συλλογή και την εμπορία δεδομένων μέσω της ψηφιακής διαφήμισης. Νωρίτερα μέσα στη χρονιά που διανύουμε, το Πεντάγωνο είχε ανακοινώσει ότι έλαβε αναφορές σύμφωνα με τις οποίες αμερικανικές δυνάμεις σε εμπόλεμες ζώνες είχαν στοχοποιηθεί με τη χρήση δεδομένων τοποθεσίας που συλλέχθηκαν από εταιρείες διαφημιστικής τεχνολογίας και μεσίτες δεδομένων.
Μετά τις αναφορές αυτές, διάφοροι κλάδοι των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων απενεργοποίησαν την παρακολούθηση για διαφημιστικούς σκοπούς σε ορισμένες συσκευές.
