Στο άγαλμά του, ο Τιβέριος εμφανιζόταν με ένδυμα σε απαλή ροζ απόχρωση. Ο Σεπτίμιος Σεβήρος πάλι, απεικονίζεται με μπότες από δέρμα λιονταριού. Χρώματα, υλικά και λεπτομέρειες που σήμερα μπορεί να ξενίζουν, αλλά στην αρχαιότητα μετέφεραν συγκεκριμένα μηνύματα για την ισχύ και την κοινωνική θέση εκείνων που τα επέλεγαν.
Αυτή τη γλώσσα της εμφάνισης εξερευνά η έκθεση «The Power of Fashion in the Roman Empire» στη Γλυπτοθήκη της Κοπεγχάγης, η οποία άνοιξε την 1η Οκτωβρίου και θα διαρκέσει έως τις 29 Μαρτίου 2027.
Σε περισσότερα από 1.000 τετραγωνικά μέτρα συνδυάζει γλυπτά, υφάσματα, κοσμήματα και ερευνητικά ευρήματα για τη σχέση ανάμεσα στη μόδα, την ταυτότητα και την εξουσία.
Το ροζ ένδυμα του αυτοκράτορα
Ένα από τα κεντρικά εκθέματα είναι το γλυπτό πορτρέτο του Τιβερίου. Σύμφωνα με τη Γλυπτοθήκη, πρόσφατη έρευνα έδειξε ότι το ένδυμά του ήταν αρχικά βαμμένο σε απαλό ροζ, προσθέτοντας μια απροσδόκητη λεπτομέρεια στην εικόνα που διατηρούμε σήμερα για τον αυτοκράτορα.
Όπως εξηγεί η επιμελήτρια της έκθεσης, αρχαιολόγος Cecilie Brøns, οι χρωματικές επιλογές της Αρχαιότητας είχαν διαφορετικούς συμβολισμούς από τους σημερινούς. Η συγκεκριμένη απεικόνιση συνδεόταν με την πολυτέλεια, την ισχύ και τη θεϊκή εξουσία.
Η έρευνα στα χρώματα επιτρέπει έτσι να διαβαστούν ξανά λεπτομέρειες που το λευκό μάρμαρο έχει κάνει δυσδιάκριτες.
Δεκαοκτώ έργα από τη Μικρά Ασία
Στην έκθεση συμμετέχουν 18 έργα από το Μουσείο Μπουρντούρ, στη νοτιοδυτική Τουρκία, όπως αναφέρει σημερινό δημοσίευμα της Hürriyet Daily News. Παρουσιάζονται μαζί με αντικείμενα από τις συλλογές της Γλυπτοθήκης, του Βρετανικού Μουσείου, του Εθνικού Μουσείου της Δανίας και του Μουσείου Θόρβαλντσεν.
Τα μεγάλα μαρμάρινα γλυπτά απεικονίζουν μέλη της αυτοκρατορικής οικογένειας και πρόσωπα της ρωμαϊκής ελίτ, προσφέροντας υλικό για την εξέταση της ενδυμασίας ως δήλωσης κοινωνικής θέσης.
Ανάμεσα στους δανεισμούς ξεχωρίζει ο κολοσσός του Σεπτίμιου Σεβήρου, με τις χαρακτηριστικές μπότες από δέρμα λιονταριού, ο οποίος παρουσιάζεται για πρώτη φορά έξω από την Τουρκία. Στην έκθεση περιλαμβάνονται επίσης τρεις εξαιρετικά σπάνιοι ρωμαϊκοί χιτώνες, που εκτίθενται για πρώτη φορά εκτός του Βρετανικού Μουσείου.
Η συνεργασία έχει και προηγούμενο: τον Νοέμβριο του 2024 η Γλυπτοθήκη ανακοίνωσε την απόφασή της να επιστρέψει στην Τουρκία ένα χάλκινο πορτρέτο του Σεπτίμιου Σεβήρου, ύστερα από έρευνα για την προέλευσή του. Πρόκειται για διαφορετικό έργο από τον μαρμάρινο κολοσσό που φιλοξενείται τώρα στην Κοπεγχάγη.
Αρώματα και σχόλια πίσω από τα επίσημα πορτρέτα
Η έκθεση δίνει χώρο και στα σχόλια που συνόδευαν την εμφάνιση των ισχυρών. Σε δώδεκα σημεία ακρόασης, κείμενα Ρωμαίων συγγραφέων μεταφέρουν κουτσομπολιά, σάτιρα και επικρίσεις για τα ρούχα και την εικόνα της ελίτ, συχνά με στόχο την αμφισβήτηση της ηθικής ή των ηγετικών της προσόντων.
Παράλληλα, τέσσερις σταθμοί με αρώματα βασισμένα σε αρχαίες συνταγές φωτίζουν ακόμη μία πλευρά της δημόσιας εικόνας: τις μυρωδιές που δήλωναν κοινωνική θέση και συνδέονταν με τους ρόλους ανδρών και γυναικών.
Άλλωστε, η εμφάνιση μπορούσε να προκαλεί θαυμασμό, αλλά και να γίνεται αφορμή για αιχμηρά σχόλια – ακόμη και όταν ανήκε σε έναν αυτοκράτορα.
