Με τρεις συμφωνίες προς υπογραφή και ατζέντα που εκτείνεται από τα εξοπλιστικά έως τις ενεργειακές έρευνες, φτάνει σήμερα το βράδυ στην –υπό δρακόντεια μέτρα– Αθήνα ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο.
Η επίσκεψη εντάσσεται στην ευρωπαϊκή περιοδεία του σε Ισλανδία, Ελλάδα και Πορτογαλία, ενώ η Ουάσινγκτον παραμένει προσηλωμένη στα ανοιχτά μέτωπα της Ουκρανίας και της Μέσης Ανατολής, ιδιαιτέρως του Ιράν.
Πριν αναχωρήσει από τη βάση Άντριους στο Μέριλαντ, ο Ρούμπιο χαρακτήρισε την Ελλάδα «πολύ σημαντικό σύμμαχο» των ΗΠΑ. Υπογράμμισε ότι την αμερικανική στρατιωτική παρουσία στη χώρα πλαισιώνουν ισχυροί οικονομικοί δεσμοί, εξηγώντας ότι το ταξίδι αποτελεί ευκαιρία να την επισκεφθεί.
Αύριο, Τετάρτη 7 Οκτωβρίου, θα συναντηθεί στο υπουργείο Εξωτερικών με τον Γιώργο Γεραπετρίτη. Θα ακολουθήσουν κοινές δηλώσεις και η έναρξη του 6ου Γύρου του Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδας-ΗΠΑ.
Μετά τις επαφές στο υπουργείο, αναμένεται να γίνει δεκτός από τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, ενώ στο πρόγραμμά του περιλαμβάνεται και ομιλία σε αρχαιολογικό χώρο ιδιαίτερης σημασίας.
Κάθετος Διάδρομος, γεωτρήσεις και εξοπλιστικά
Οι συνομιλίες καλύπτουν το σύνολο της διμερούς συνεργασίας: ενέργεια, άμυνα, τεχνολογία, ναυτιλία, εμπόριο και επενδύσεις. Στις επιμέρους συνόδους εργασίας θα εξεταστούν επίσης οι περιφερειακές και διεθνείς εξελίξεις, η ασφάλεια και η ενίσχυση των δεσμών μεταξύ των δύο λαών.
Στα ενεργειακά, το ενδιαφέρον επικεντρώνεται στον Κάθετο Διάδρομο και στις επικείμενες έρευνες και γεωτρήσεις αμερικανικών ομίλων. Στην άμυνα, βασικά ζητήματα είναι το πρόγραμμα των F-35, ο εκσυγχρονισμός των F-16 και η περαιτέρω ενίσχυση των ελληνικών αμυντικών δυνατοτήτων.
Στο πλαίσιο του Στρατηγικού Διαλόγου προβλέπονται:
• Ανανέωση του Μνημονίου Συνεργασίας για την πολιτιστική κληρονομιά, με εισαγωγικούς περιορισμούς σε κατηγορίες αρχαιολογικού και εθνολογικού υλικού έως τον 15ο αιώνα μ.Χ.
• Επιστολή Προθέσεων για αμυντική συνεργασία, μεταξύ των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων και της Εθνοφρουράς της Φλόριντα.
• Μνημόνιο Κατανόησης για αμοιβαία αναγνώριση πιστοποιητικών ικανότητας ναυτικών, σύμφωνα με τη Διεθνή Σύμβαση STCW του 1978, ώστε να διευκολυνθεί η απασχόλησή τους και να ενισχυθεί η συνεργασία στη ναυτική εκπαίδευση.
Το μήνυμα προς την Αθήνα και η διεθνής ανάγνωση
Διπλωματικές εκτιμήσεις αποδίδουν ιδιαίτερη σημασία στο ότι η επίσκεψη στην Ελλάδα δεν συνδυάζεται με επίσκεψη στην Τουρκία: το στοιχείο αυτό αξιολογείται θετικά ως ένδειξη του αυτόνομου χαρακτήρα των ελληνοαμερικανικών σχέσεων, πέρα από το ελληνοτουρκικό πλαίσιο.
Η Αθήνα επιδιώκει, μέσα από την εμβάθυνση της συνεργασίας, να εδραιώσει τον ρόλο της ως αξιόπιστου στρατηγικού εταίρου και παράγοντα σταθερότητας στη Νοτιοανατολική Ευρώπη και την Ανατολική Μεσόγειο. Στην ίδια κατεύθυνση εντάσσονται η αμερικανική στήριξη στο σχήμα 3+1, Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ-ΗΠΑ, και στα έργα διασυνδεσιμότητας της περιοχής.
Τα διεθνή ΜΜΕ αντιμετωπίζουν το ταξίδι ως ευρύτερη περιοδεία ασφάλειας. Το Politico το συνδέει με τη θωράκιση των άκρων του ΝΑΤΟ, ενώ το France 24 αναδεικνύει την Ελλάδα ως κρίσιμο κόμβο στη Νοτιοανατολική Ευρώπη για τη μεταφορά φυσικού αερίου.
